3197. Brodaccy herbu Prus I

Bardzo proszę:
Jest to dział encyklopedyczny - więc NIE PROWADZIMY TU ROZMOW, NIE SZUKAMY PRZODKOW, INFORMACJI, KONTAKTOW - tu gromadzimy informacje, piszemy encyklopedycznie, ogólnie, bezosobowo. Każdy kto będzie zainteresowany umieszczoną przez Ciebie notą, sam widzi że interesujesz się rodziną, osobą, na pewno więc dopisze jeśli coś wie, lub się skontaktuje z Tobą. Jeśli chcesz poinformować że "szukasz..." napisz to w dziale ogłoszeń!

Jak pisać tutaj? - reguły, porady

Brodaccy herbu Prus I

Postprzez jerzy » 11.05.2009

Brodaccy herbu Prus I
Napisał Robert
czwartek, 03 sierpień 2006
Tropami przodków

Brodaccy herbu Prus I

Ród ten został zapewne osadzony pierwotnie nadaniem wielkoksi±żęcym na zwyczajowych w tych przypadkach 10 włókach ziemskich opodal Sokołowa.


Dobra gniazdowe Brodackich graniczyły w XV w. z innymi, w większo¶ci posiadaj±cymi bardziej rozległe dziedziny rodzinami szlacheckimi. Od zachodu byli to Błońscy, od południa Kożuchowscy, a od wschodu Krasnodębscy. Bardziej skomplikowana granica przebiegała za to od północy, gdzie oprócz głównych s±siadów Sepieńskich vel Sokołowskich, panów na wło¶ci kupientyńsko – rogowskiej, byli jeszcze Dziegieccy i Bachorscy.


Brodaccy w¶ród s±siadów
Je¶li chodzi o Dziegieckich, ci reprezentowani byli w 1481 r. przez Pawła Dziegieckiego. Według jednych Dziegieccy stanowili gał±Ľ Wojewódzkich inni uważaj± ich za odrębn± rodzinę, która wyprzedała swoje dobra Dziegietnia i przeniosła się w inne strony kraju, lub najzwyczajniej w ¶wiecie wymarła po mieczu. Faktem jest, że gniazdo ich stopniowo przył±czono do dóbr sokołowskich Sepieńskich. Zreszt± już Mikołaj Sepieński herbu Nowina z Sokołowa jeszcze w 1476 r. znacznie rozszerzył swoje władanie w tej okolicy o czę¶ć dóbr Bachorza, które przyj±ł w zastawie od Grzegorza Bachorskiego. Potem spory o Bachorzę ci±gnęły się kolejne sto lat a pretensje do nich zgłaszali zarówno spadkobiercy Sepeńskich Kiszkowie herbu D±browa, jak i Krasnodębscy herbu Pobóg.

W międzyczasie s±siedzi Brodackich stopniowo dzielili swoje pierwotne nadania pomiędzy licznych potomków. Tak powstały Błonie Wielkie (dzi¶ Duże) i Błonie Małe (Błoniczko), a trzeba pamiętać, że jeszcze w 1441 r. Andrzej z Błonia wraz z małżonk± Katarzyn± sprzedał ich znaczn± czę¶ć Bielińskim tj. Tomaszowi i Przecławowi z Bielan. Zreszt± możni wówczas Bielińscy mieli chrapkę również na dobra Patrykozy należ±ce na pewno w l. 1474-1479 do Stanisława Patrykoskiego. Wojewódki za¶ rozpadły się na dwie wsie Panki i Wielkie (dzi¶ Górne i Dolne). Z kolei Krasnodęby podzielono pomiędzy Spytka, Kosmę i Rafała i od ich imion powstały trzy maleńkie miejscowo¶ci posiadaj±ce wspóln± nazwę główn±. Nie spowodowało to bynajmniej zmniejszenia się w ej rodzinie zapotrzebowania na kolejne ziemie skoro już w 1459 r. Jan i Stanisław z Krasnodębów zakupili szmat ziemi położonej przy drodze biegn±cej z Brodacz do Sokołowa od Wojciecha, Macieja i Andrzeja z Wojewódek. Co się tyczy Kożuchowskich, na gruntach których w 1419 r. zbudowano pierwszy ko¶ciół katolicki i założono parafię wykształciły się tu sił± rzeczy dwie wsie Kożuchów Wielki i Kożuchówek. Oprócz nich w 2 poł. XV w. wydzieliły się też kolejne dwie miejscowo¶ci Włodki – w 1474 r. zanotowano, że należały do Włodka Kożuchowskiego, protoplasty naszych Włodków i Zawady, również w 1482 r. należ±ce do Kożuchowskich, który przedstawiciele w tej wsi dali pocz±tek rodzinie Zawadzkich.


Przydomek „Brodacz”
Historyk Tomasz Jaszczołt sugeruj±c się herbem naszych Brodackich, Prusem I przypuszcza, że ród ten podobnie jak inne z okolicy np. Stelęgowscy, Kowiescy, czy Pogorzelscy za swoich przodków może mieć uciekinierów z Prus na Mazowsze. Nic niestety bliższego na ten temat nie wiemy. Za to znamy szereg opowie¶ci i legend z tej okolicy, które mówi± o mieszkaj±cym opodal tej wsi kupcu z dług± brod± i dziedzicach, którzy mu jej zazdro¶cili i sami takie pozapuszczali, czy też inne mówi±ce o przegranym zakładzie pomiędzy kupcem a młodym dziedzicem, dozgonnym kawalerem który zmuszony został zapu¶cić brodę niespodziewanie staj±c na ¶lubnym kobiercu. Tak czy inaczej nie ulega w±tpliwo¶ci, że to wła¶nie broda, czy też brody były przyczyn± bezpo¶redni± nadania tej wsi nazwy Brodacze. Zreszt± taki przydomek, nazwisko obowi±zywało u pierwszych znanych Brodackich jeszcze na przełomie XV i XVI w.

Pierwsze zachowane dokumenty i odpisy odnosz±ce się do naszych Brodackich pochodz± bowiem dopiero z 2 poł. XV w. Wymieniaj± one kolejno w 1478 r. Andrzeja z Brodacz, ¦więtosława oraz Jana zwanego Brodacz i Stefana de Brodacze, a w 1484 r. znów ¦więtosława Brodacza z Brodacz. Wiemy również, że w 1528 r. z Brodacz na popis pospolitego ruszenia szlachty do Drohiczyna przybyło dwóch konnych żołnierzy. Na podbny przegl±d w 1567 r. do odległych Radoszkowic na Białorusi z województwa podlaskiego, ziemi drohickiej, ze wsi brodacze stawiło się już dziesięciu szlachciców, w tym 7 konno i trzech pieszo. O zamożniejszych należeli: Stanisław syn Pawła, Paweł syn Jerzego, Stanisław syn Wojciecha, Lenart syn Andrzeja. Oprócz nich wiemy o Mikołaju zwanym „Roj”, który wysłał konno z mieczem swojego syna Walentego i należ±cym do tej samej rodziny Stanisławie „Roj”. Z Brodacz stawili się też inni w osobach Marcina Błońskiego syna Pawła, także Stanisława Toczyskiego i Grzegorza „Rogala” synu Macieja, który podobnie jak Mikołaj Brodacki syn Krzysztofa przybył na popis pieszo.

W 1569 r. w czasie składania przysięgi przez szlachtę podlask± po przył±czeniu naszego województwa bezpo¶rednio do Korony odnotowano obecno¶ć dziewięciu przedstawicieli ze wsi Brodacze. W¶ród nich pojawiaj± się nie znane z poprzednich spisów osoby np. Stanisław syn Bartosza, Bartosz syn Ambrożego, Tomasz syn Andrzeja, czy Serafin syn Jana. Uzupełnieniem niejako szesnastowiecznych informacji jest spis podatkowy z 1580 r., kiedy to szlachta została zobowi±zana do specjalnych opłat na rzecz prowadzenia wojny z Moskw± o Inflanty. W imieniu swoim im pozostałych dziedziców z brodaczy stosownych opłat dokonali Walenty i Stanisław. Pierwszy z 6 1 włóki, drugi z 3 1 włók ziemskich.


Współcze¶ni przedstawiciele
Nasi Brodaccy nigdy nie należeli do liczniejszych rodów w ziemi sokołowskiej, podobnie jak wie¶ Brodacze, które w 2 poł. XIX w. składały się zaledwie z szesnastu gospodarstw, rozlokowanych głównie wzdłuż strugi zwanej Star± Rzek±, płyn±cej od Bachorzy przez Sypytki, Brodacze, Błonie Duże na Bielany i wpadaj±cej opodal Siedlec do Liwca. Choć dane statystyczne odnotowuj± mieszkaj±cych współcze¶nie w Polsce ponad tysi±c brodackich, to zaledwie kilkana¶cie procent z tego to nasi Brodaccy wywodz±cy się z gniazda rodowego pod Sokołowem – Brodaczy.

DARIUSZ KOSIERADZKI (Życie Sokołowa 31 III 2006)


Dane uzupełniaj±ce:

Najstarsze zapisy w księgach drohickich z XV w.:

1478 r. Andrzej z Brodacz, ¦więtosław z Brodacz
1478 r. Jan zwany Brodaczem, Stefan de Brodacze
1484 r. ¦więtosław Brodacki z Brodacz

Popis pospolitego ruszenia Radoszkowice na Białorusi 1567 r.:

Brodacze:

Stanisław syn Pawła - klacz, miecz
Marcin syn Pawła Błoński - pieszo, rohatyna
Mikołaj "Roj" wysłał syna Walentego - klacz, miecz
Paweł "Jurko?" (syn Jerzego?) - klacz, miecz
Stanisław "Roj" - klacz, rohatyna
Stanisław syn Wojciecha - klacz, rohatyna
Mikołaj syn Krzysztofa - pieszo, rohatyna
Stanisław Toczyski - klacz
Lenart syn Andrzeja - klacz, miecz
Grzegorz syn Macieja "Rogala" - pieszo

Przysięga na wierno¶ć Koronie po przył±czeniu województwa podlaskiego do Polski, Drohiczyn 1569 r.:

Brodacze:

... syn Pawła i od ojca ....(imiona nieczytelne)
Stanisław syn Andrzeja
Stanisław syn Bartosza
Bartosz syn Ambrożego
Tomasz syn Andrzeja
Jan syn Walentego i za ojca swego
Serafin syn Jana
Maciej syn Mikołaja
Jan syn Jakuba


Fragmenty z książki „Sokołów Podlaski. Dzieje miasta i okolic” pod red. G. Ryżewskiego, Sokołów Podlaski 2006, z rozdziału „Osadnictwo lewobrzeżnej części ziemi drohickiej w XV i na pocz. XVI w. – okolice Sokołowa, Węgrowa i Mord. T. Jaszczołt:

„…Brodacze, jako graniczące z Wojewódkami, były notowane już w 1453 r. Natomiast pierwszych właścicieli tej wsi spotykamy później. W XV w. nosili oni przydomek Brodacz, dopiero później nazwali się Brodackimi. Byli herbu Prus, z którym zostali poświadczeni w 1594 r. W 1469 r. Świętosław brodacz miał sprawę w sądzie z sąsiadem Andrzejem z Dziegietni. Występował jeszcze w 1484 r. Oprócz niego dziedziczyli tu także inni: Andrzej Brodacz w 1478, Mikołaj w latach 1478 – 1485, Jan w 1478 r.. Marcin w 1485 r., Stefan Brodacz żonaty z Dorotą, występujący w latach 1478 -1484. Źródła nie podają informacji o ich pokrewieństwie. Z pewnością jednak stanowili jeden ród, jak widac, niezbyt licznie rozrodzony. W 1528 r. wystawili do popisu 2 konie…”

…W 1469 r. Andrzej Skoczek z Dziegietni płacił karę sądowi i sąsiadowi Świętosławowi Brodaczowi za rany, które mu uczynił. W 1478 r. był oskarżany przez Mikołaja Brodacza o zabór trzech koni. W aktach drohickich występował jeszcze (Andrzej Skoczek Dziegiecki) do 1484 r., np. w 1483 r. wziął w zastaw od Świętosława z Brodaczy jakiś grunt…

(Źródło: BPAN Kraków, nr 8823, z.X, k.11, z.XIII, k.34; APK, ZZ, nr32; AGAD, Castr. Droh. nrII/1, k.265v,266,266v,471,475v,485, 493; ADS, D 1, k.47; NAHB Mińsk, f.1759, op.2, nr22, k.4,6)

http://www.zsokolowa.com/index.php?opti ... &Itemid=46
Avatar użytkownika
jerzy
Kreator Forum
Kreator Forum
Medale: 2
Twórca indeksów (2)

Powrót do B____