Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna
 

 
 
Haseł w Leksykonie: 8897.
 
Grupy haseł
Miary i wagi
Systemy genealogiczne
Pieniądz używany w Polsce
Rodzaje uzbrojenia
Mobilia herbowe
Tytulatura klasowa
Zawody i funkcje
Stosunki rodzinne
Alchemia
Masoneria
Graficzna wyszukiwarka herbów
 
Inne Słowniki Herbarza
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Lokalizacje geogr.
Baza fotografii
Zbiory nazwisk, listy
Powstańcy 1863 - lista
Zarządcy dóbr prywatnych
Staropolskie przepisy kulinarne
Opowiadania
 
 
Hasło
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                              (dokładne słowo)
Opis, nazwisko    
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
#  A  B  C Ć  D  E  F  G  H I J  K  L  Ł  M  N  O Ó  P  Q  R  S Ś  T  U  V  W  X  Y  Z Ź Ż


rycerz
Nazwa polska wywodzi się od niemieckiego "Ritter", poprzez czeskie "rytir" - oznaczające jeźdźca. Również w innych krajach słowo to ma związek z jazdą na koniu. We Francji i innych krajach zachodniej Europy proces tworzenia się rycerstwa przebiegał od XI-XIII wieku - kiedy to ustalały się zasady, zwyczaje, etos, wzorce. Rycerstwo wywodzi się z grupy społecznej służącej zbrojnie księciu lub królowi - a więc najbliższych i najbardziej zaufanych a zarazem najbardziej wpływowych osób. Mieli oni obowiązek nie tylko osobiście bronić, lecz też zarządzać tworzeniem grup wspierających stan rycerski. Otrzymywali więc ziemię, prawa i obowiązki - w ten sposób kształtując warstwę szlachecką.
W Polsce - chociaż drużyna wojów istniała już z pewnością w IX wieku niewiele o niej wiemy. Ideał rycerski, ustalenie etosu i praw a także usystematyzowanie się warstwy szlacheckiej nastąpiło w wiekach XIV-XV. W Polsce proces ten przebiegał jednak inaczej niż w krajach zach. Europy, znalazło się na naszych ziemiach bowiem w warstwie szlacheckiej dużo więcej osób (rodzin). Miało to niezwykle istotny wpływ na relacje między grupami społecznymi, oraz na pozycję szlachty - która w Europie szybko stała się grupą niezwykle bogatych arystokratów posiadających niewolników, w Polsce natomiast pozostając bardziej "obywatelami" z prawem głosu i odpowiedzialnością za ludzi nieszlachetnych. To z kolei spowodowało rozwój innych pryncypiów, zasad moralnych i społecznych - który doprowadził w krajach Europy do upadku obyczajów a w Polsce do stworzenia ustroju demokracji szlacheckiej - wyjątkowej na skalę światową. Ustrój ten został potem zniszczony przez arystokrację wzorującą się na ideach europejskiego kosmopolityzmu.
Nie mniej jednak etos średniowiecznego rycerstwa zaowocował całym szeregiem utworów literackich jak "Pieśń o Cydzie" "Legenda o Rolandzie" "Legenda o królu Arturze", "Legenda o rycerzach śpiących pod Giewontem" "Legenda o krakowskich gołębiach" i in.. Turnieje rycerskie stanowiły niezwykle ważny element życia społecznego, a warstwa rycerska stanowiła wszędzie kanwę społeczeństwa.

W heraldyce symbolika rycerska stanowi najważniejszą grupę mobiliów. Są to zarówno pełne postacie jak i elementy uzbrojenia (tarcze, miecze, halabardy, rękawice . in.). Czasem jest to ramię, a nawet zbrojna noga - odnoszące się do czynów lub wydarzeń na polu walki. Postać rycerza na koniu - szczególnie nakrytego kropierzem - świadczyła o starożytności rodu. Jest symbolem obrony, opieki nad uciśnionymi, pomocy królowi.
Wśród licznych postaci o przedstawieniach rycerskich jest m.in Pogoń Litewska (rycerz na koniu z wzniesionym nad głowę mieczem i podwójnym krzyżem na tarczy), św. Jerzy (rycerz zabijający smoka), Michał Archanioł (rycerz pieszy), św. Marcin (konny rycerz odcinający połę płaszcza żebrakowi) i in.

Lista najbardziej znanych polskich rycerzy
Herby z tym symbolem (szukaj też opisów elementów uzbrojenia)



rychać
(gwar.lwow.) kaszleć



Rychtarz
rajca (w Lewoczy)



rychtować się
(gwar.lwow.) przygotowywać się




Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.



Bazy z których korzystasz finansowane są tylko społecznie. Pomóż!
Fundacja Odtworzeniowa Dóbr Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Regon: 122719308, NIP: 6793086820
konto: Bank Pocztowy 96 1320 1856 2935 3154 2000 0001

Usługa online - Pay Pal




© Dynamiczny Herbarz Rodzin Polskich 2001-
Wszelkie kopiowanie słownika i haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.