Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna
 

 
 
Haseł w Leksykonie: 8920.
 
Grupy haseł
Miary i wagi
Systemy genealogiczne
Pieniądz używany w Polsce
Rodzaje uzbrojenia
Mobilia herbowe
Tytulatura klasowa
Zawody i funkcje
Stosunki rodzinne
Alchemia
Masoneria
Graficzna wyszukiwarka herbów
 
Inne Słowniki Herbarza
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Lokalizacje geogr.
Baza fotografii
Zbiory nazwisk, listy
Powstańcy 1863 - lista
Zarządcy dóbr prywatnych
Staropolskie przepisy kulinarne
Opowiadania
 
 
Hasło
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                              (dokładne słowo)
Opis, nazwisko    
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
#  A  B  C Ć  D  E  F  G  H I J  K  L  Ł  M  N  O Ó  P  Q  R  S Ś  T  U  V  W  X  Y  Z Ź Ż


rycerz
Nazwa polska wywodzi się od niemieckiego "Ritter", poprzez czeskie "rytir" - oznaczające jeźdźca. Również w innych krajach słowo to ma związek z jazdą na koniu. We Francji i innych krajach zachodniej Europy proces tworzenia się rycerstwa przebiegał od XI-XIII wieku - kiedy to ustalały się zasady, zwyczaje, etos, wzorce. Rycerstwo wywodzi się z grupy społecznej służącej zbrojnie księciu lub królowi - a więc najbliższych i najbardziej zaufanych a zarazem najbardziej wpływowych osób. Mieli oni obowiązek nie tylko osobiście bronić, lecz też zarządzać tworzeniem grup wspierających stan rycerski. Otrzymywali więc ziemię, prawa i obowiązki - w ten sposób kształtując warstwę szlachecką.
W Polsce - chociaż drużyna wojów istniała już z pewnością w IX wieku niewiele o niej wiemy. Ideał rycerski, ustalenie etosu i praw a także usystematyzowanie się warstwy szlacheckiej nastąpiło w wiekach XIV-XV. W Polsce proces ten przebiegał jednak inaczej niż w krajach zach. Europy, znalazło się na naszych ziemiach bowiem w warstwie szlacheckiej dużo więcej osób (rodzin). Miało to niezwykle istotny wpływ na relacje między grupami społecznymi, oraz na pozycję szlachty - która w Europie szybko stała się grupą niezwykle bogatych arystokratów posiadających niewolników, w Polsce natomiast pozostając bardziej "obywatelami" z prawem głosu i odpowiedzialnością za ludzi nieszlachetnych. To z kolei spowodowało rozwój innych pryncypiów, zasad moralnych i społecznych - który doprowadził w krajach Europy do upadku obyczajów a w Polsce do stworzenia ustroju demokracji szlacheckiej - wyjątkowej na skalę światową. Ustrój ten został potem zniszczony przez arystokrację wzorującą się na ideach europejskiego kosmopolityzmu.
Nie mniej jednak etos średniowiecznego rycerstwa zaowocował całym szeregiem utworów literackich jak "Pieśń o Cydzie" "Legenda o Rolandzie" "Legenda o królu Arturze", "Legenda o rycerzach śpiących pod Giewontem" "Legenda o krakowskich gołębiach" i in.. Turnieje rycerskie stanowiły niezwykle ważny element życia społecznego, a warstwa rycerska stanowiła wszędzie kanwę społeczeństwa.

W heraldyce symbolika rycerska stanowi najważniejszą grupę mobiliów. Są to zarówno pełne postacie jak i elementy uzbrojenia (tarcze, miecze, halabardy, rękawice . in.). Czasem jest to ramię, a nawet zbrojna noga - odnoszące się do czynów lub wydarzeń na polu walki. Postać rycerza na koniu - szczególnie nakrytego kropierzem - świadczyła o starożytności rodu. Jest symbolem obrony, opieki nad uciśnionymi, pomocy królowi.
Wśród licznych postaci o przedstawieniach rycerskich jest m.in Pogoń Litewska (rycerz na koniu z wzniesionym nad głowę mieczem i podwójnym krzyżem na tarczy), św. Jerzy (rycerz zabijający smoka), Michał Archanioł (rycerz pieszy), św. Marcin (konny rycerz odcinający połę płaszcza żebrakowi) i in.

Lista najbardziej znanych polskich rycerzy
Herby z tym symbolem (szukaj też opisów elementów uzbrojenia)


  Hasło w leksykonie: rycerz

rychać
(gwar.lwow.) kaszleć


  Hasło w leksykonie: rychać

Rychtarz
rajca (w Lewoczy)


  Hasło w leksykonie: Rychtarz

rychtować się
(gwar.lwow.) przygotowywać się


  Hasło w leksykonie: rychtować się


Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.



Bazy z których korzystasz finansowane są tylko społecznie. Pomóż!
Fundacja Odtworzeniowa Dóbr Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Regon: 122719308, NIP: 6793086820
konto: Bank Pocztowy 96 1320 1856 2935 3154 2000 0001

Usługa online - Pay Pal




© Dynamiczny Herbarz Rodzin Polskich 2001-
Wszelkie kopiowanie słownika i haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.