Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna
 

 
 
Haseł w Leksykonie: 8897.
 
Grupy haseł
Miary i wagi
Systemy genealogiczne
Pieniądz używany w Polsce
Rodzaje uzbrojenia
Mobilia herbowe
Tytulatura klasowa
Zawody i funkcje
Stosunki rodzinne
Alchemia
Masoneria
Graficzna wyszukiwarka herbów
 
Inne Słowniki Herbarza
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Lokalizacje geogr.
Baza fotografii
Zbiory nazwisk, listy
Powstańcy 1863 - lista
Zarządcy dóbr prywatnych
Staropolskie przepisy kulinarne
Opowiadania
 
 
Hasło
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                              (dokładne słowo)
Opis, nazwisko    
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
#  A  B  C Ć  D  E  F  G  H I J  K  L  Ł  M  N  O Ó  P  Q  R  S Ś  T  U  V  W  X  Y  Z Ź Ż


būti pilno proto
(lit.) być przy zdrowych zmysłach



b.z.w.
(niem.) bitte zu wenden - proszę odwrócić



Babel



Herb szlachecki.



babiniec
* zbiorowisko kobiet
* miejsce dla służby żeńskiej we dworze
* część cerkwi przeznaczona dla kobiet (pierwsza z trzech), zwieńczona kopułą.
* potocznie kruchta w kościołach katolickich w których siadywały żebraczki i dziady proszalne



babizna
Dziedzictwo po babce



babyci
(hucul.) choroba (niestrawność)
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



baca
(wołos.) Pasterz owiec przewodzący juhasom. Bacowie przyjmują owce na wypas i odprowadzają na zimę do zagród.



baccalaureus
(łac.) bakałarz, uczony niższego stopnia



Bacciarelli
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bacciarelli



bachmaty
(z tatar.) niewielkie krępe i silne konie tatarskie, słowo znane w staropolszczyźnie



bachmistrz
Przełożony robotników w kopalni. Nadzorował również stan techniczny urządzeń. Zajmował się budową szybów i eksploatacją złóż w żupach solnych. Termin używany między XIV a XVIII wiekiem.



Backergeselle
(niem.) czeladnik piekarski



baćko
(gwar.lwow.) ranne pantofle



Baczewski



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baczewski



baczmegi
* Tureckie buty z cholewkami ściąganymi do tyłu.
* Trzewiki z cholewkami modne w Rzeczypospolitej w XVIIw.



Baecker



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baecker



Bagiński



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bagiński, Kokotek



Bagnica
niemiecka nazwa - Neißegraben b. Neißbach - miejscowość w Górach Złotych; zobacz: Grafschaft Glatz; hrabstwo kłodzkie



Bahnwärter
(niem.) strażnik kolejowy



Bailius
(łac.) Bazyli



baiulus
(łac.) posłaniec, tragarz



Bajbuza

Rodziny należące do herbu: Bajbuza, Benkuński, Biekuński, Hrybunowicz, Kostrowicki, Kostrowski, Milwid, Strybunowicz



bajcad
(gwar.lwow.) berbeć, malec



bajdurzyć
(gwar. lwow.) opowiadać zmyślone historie



Bajer
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bair, Bajer



Bajerski

Herb rodziny Bajerskich

Na czerwonym polu tarczy, pas ukośny, prawy, błękitny, z podwójnymi obramowaniami a w nim 3 złote, smukłe, sześcioramienne gwiazdy.

Herb ten mylnie łączony był z herbem rodziny Fogelveder. Odmiana rodziny Szumowskich to pas w słup z trzema gwiazdami, a w godle pół męża.



bajojkit
(gwar.lwow.) ktoś czujący się źle, nieswój



bajoras
(lit.) urodzony, szlachetny, szlachcic



bajstruk
Słowo z języka chachłackiego: dziecko nieślubne, bękart, także gwarowe lwowskie



bajtała
(gwar. lwow.) pleciuga, wałkoń, niedojda, ktoś niezaradny życiowo



bajura
(gwar.) bagno, moczar



bąk
efraimka (waluta)



Baka



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Augustynowicz, Baka, Bakanowski



bakalauras
(lit.) bakałarz



Bakałowicz

Rodziny należące do herbu: Bakałowicz



Bakałowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bakałowicz



Bąkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bąkowski, Jackowski



Bakuryński



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bakuryński



Balcerowicz



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Balcerowicz



Baldenburg
Bialy Bor - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich



Balfunce
Rodzina szlachty europejskiej. Herb przedstawia zieloną hydrę z siedmioma głowami w prawą stronę (herbową) na srebrnym tle



Baliats

Herb szlachecki



balneator
(łac.) łaziebnik, łaziebny



balnius
(lit.) garbarz



balnius
(lit.) rymarz



balnius
(lit.) siodlarz



Balthazar
(łac.) Baltazar



Baltimore, baron

Tytuł barona of Baltimor nadany w 1625 Georgowi Calvertowi, wygasły w 1771 na Fredericku Calvercie, 6. baronie of Baltimore. Rodzina zasłużona w kolonizacji Ameryki Północnej, założyciele, właściciele i gubernatorzy kolonii Maryland.



Baluze



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baluze



bambulko
(gwar.lwow.) tęgi, gruby



banda albeńska
Stowarzyszenie Karola Radziwiłła "Panie Kochanku" założone w calu wystawiania uczt, swawoli i napadania na sąsiadów. Członkowie tej bandy nosili specjalne kolorowe mundury - "mundur towarzyski".



Bandemer



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bandemer



Bandinelli

Rodziny należące do herbu: Bandinelli



banicja
Wygnanie, kara wypędzenie dosłownego (z kraju miasta) lub ze stanu prawnego (brak możliwości korzystania z praw). Możliwa była wieczysta lub czasowa.



bańka
(hucul.) banknot (gulden austriacki)
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Bankau
Baków - Niemiecka nazwa miejscowości



bankiet
Wspólny posiłek wolnomularski spożywany początkowo przy każdej okazji spotkania, potem tylko dwa razy do roku w okresie przesilenia zimowego i wiosennego. Na tego posiłki zapraszano również przyjaciół lub krewnych, jednak aby "światowi" nie rozpoznawali stopni wszyscy zakładali szarfy mistrzów.



bankininkas
(lit.) bankier



Bańkowski



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bańkowski



banni
(łac.) zapowiedzi



banować
(hucul.) tęsknić
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



banować
(gwar.lwow.) tęsknić, żałować
(gwar.małop.) odczuwać żal



banysz
(hucul.) mamałyga na śmietanie
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



bapirifex
(łac.) papiernik



baptisatus
Ochrzczony - tytuł rubryki w księdze urodzeń



baptizatio
(łac.) chrzest



Bar
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bar



barabola
(hucul.) ziemniaki
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



barabola
(gwar. lwow.) ziemniak
(gwar.stanisławowskie) zupa ziemniaczana, nać kartofla



baran
W heraldyce jest symbolem Jana Chrzciciela, św. Agnieszki (czystość) i ogólnie wodza, księcia (z racji przewodzenia stadem). W heraldyce kościelnej jest oczywiście symbolem Chrystusa.

Herby z tą symboliką



Baran
Herb Junosza



Baran (znak zodiaku)


Jeden z najstarszych znanych symboli związanych z powstawaniem życia, budzeniem się przyrody, narodzinami. Ma przedstawiać człowieka (niemowlę) z podniesionymi rękami do góry. Baran w wielu kulturach oznaczał niewinność.Może też oznaczać nowego przywódcę, nowy początek, odnowę. Alchemiczny symbol procesu kalcynowania (ogrzewania do temperatury bliskiej topnieniu w celu usunięcia gazów, lub płynów).
(Nie należy przeceniać roli symboli zodiakalnych w heraldyce polskiej, pomimo zbieżność wyglądu z niektórymi układami herbowymi.)

Herby z tym symbolem



Baranek Boży



barania skóra
Skóra barana jest emblematem orderu Złotego Runa, co nawiązuje do wyprawy Argonautów. Order ten jest trzecim co do starszeństwa (dostojności) orderem świata.



Baranie rogi

Nieznany herb szlachecki. Rogi barana wyrastające ze złotej korony. Kolory pola nieznane. Najstarszy znany wizerunek 1305 - pieczęć Rudgera z Hugowic



baranie rogi
W heraldyce rogi barana symbolizują wojowniczość i sławę wojenną.



Herby z tym symbolem



Baranowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baranowicz



Baranowski



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baranowski



Barbara
(łac.) Barbara



barbarius
(łac.) cyrulik, golarz



Barberini


Włoski herb magnacki. Rodziny należące do herbu: Barberini



Barberiusz



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Barberiusz



Barbier
(niem.) golarz, golibroda, fryzjer



barć
Dziupla zajmowana przez rodzinę pszczelą. Bartnicy tworzyli także własne barcie drążąc otwory w kawałkach pni drzew i zawieszając w znanych sobie miejscach. Barć taka zazwyczaj posiadała wieko, a także wiklinowe pęta na których pszczoły budowały plastry. Następnie barcie takie w postacie dłubanek stawiano w sadach czy ogrodach. Bartnictwo zostało zastąpione pszczelarstwem skrzynkowym upowszechnionym pod koniec XIX wieku.



barčius
(lit.) pszczelarz, bartnik



Barczeski



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Barczeski



Barczewski



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Barczewski



barda
(hucul.) topór
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Bardeleben

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bardeleben



bardka
(hucul.) toporek zbójnicki
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Bärewalde
Niemiecka nazwa miejscowości Barwałd w woj. małopolskim.



Barkała

Nieznany herb śrdniowieczny. Znany jedynie z opisów przed XV wiekiem.



Barnabas
(łac.) Barnabas



baron
Baron - tytuł szlachecki,
Tytuł barona należy do niższych tytułów szlacheckich, choć zaliczany jest niekiedy do tytułów arystokratycznych. W Niemczech - Freiherr. W Anglii wyróżniono jeszcze niższy tytuł szlachecki, którego już w żadnym wypadku do tytułów arystokratycznych nie można zaliczyć, jest to tytuł baroneta. Wedle europejskiej systematyki tytuły arystokratyczne można uporządkować w kolejności starszeństwa następująco:

* Książę

* Diuk

* Markiz (margrabia)

* Hrabia

* Wicehrabia

* Baron

* Baronet

* Kawaler (chevalier, Ritter)

Lokalnie w niektórych krajach wyróżnia się rozliczne tytuły pośrednie np. diuk (niższy od księcia, gdyż tytuł księcia (princeps) przysługuje w niektórych krajach tylko książętom krwi - Hiszpania) lub hrabiów dostojnych (Magnus Comes - graf ilustrissime - Niemcy).



baronet
Baronet - najniższy tytuł rangowy szlachty europejskiej. Powstał w 1611 roku i nadany został w Ulsterze przez Jamesa I. Jest to tytuł nie dziedziczony przez kobiety. W Anglii jest to tytuł nie dający akcesu do Izby Lordów i zaliczany jest do tytułów szlacheckich, nie zaś arystokratycznych. W Anglii do tytułów arystokratycznych zalicza się diuka, markiza, earl`a i barona. Zwykli członkowie gentry noszą tytuł "sir".



barta



Barten
Barcino - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu



Bartenstein
Bartoszyce - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich



Bartheln
Wrocław, -Bartoszowice - Niemiecka nazwa miejscowości



Bartholomaeus
(łac.) Bartłomiej



Bartholomeaus
(łac.) Bartłomiej



Bartholomeus
(łac.) Bartłomiej



Bartkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bartkowski



Bartliński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bartliński, Obiecanowski, Walbach



bartnictwo
Profesja polegająca na pozyskiwaniu miodu z barci pszczelich. Bartodzieje zrzeszali się w bractwa cechowe, a praca bartników zazwyczaj przechodziła z ojca na syna. Każda rodzina miała swoje znamię bartne. Bartnictwo trwało do XIX wieku, poprzednio już wypierane przez dłubanki ogrodowe, a później pszczelarstwo skrzyniowe.

Bartnictwo pozyskiwało miód leśny, przy czym pszczoły miały lepsze warunki, nie uciekały na zimę z powodu niskiego położenia ula, i miały lepszy zasięg lotu, dlatego też barcie były znacznie wydajniejsze od uli. W szczytowym okresie w całej Rzeczpospolitej mogło być nawet kilkaset tysięcy barci.

Uroczyska - czyli poszczególne lasy, grupowały bory bartne (tj 60 barci). Cechy pilnowały właściwej gospodarki, zatrudniania pomocników, a nawet regulowały ilość budowanych nowych barci na danym ternie.

Miód liczono na beczki, pokowy lub rączki



Bartold



Bartoloni
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bartoloni



Bartoszewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bartoszewicz



Bartsch
Wiewiórka (herb)



Bartsch
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Barcz, Bartsch, Barwiński



Bartschin
Barcin - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich



Baruth
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baruth



Bärwalde
Mieszkowice - Niemiecka nazwa miejscowości

Barwice - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu



barycz
(rusin.) Gorący napój



Baryczka
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Barcicki, Baryczka, Berkniewicz, Bryczko, Gierdwoyń



barzdaskutys
(lit.) fryzjer, golarz



Barzdorf
Bartoszowek - Niemiecka nazwa miejscowości



basałyk
lekka broń tatarska w formie bicza zakończonego kolczastą kulką, również ślad po uderzeniu, potem niesforne dziecko, urwis, nicpoń



Basileus
(łac.) Bazyli



Bäslack
Niemiecka nazwa miejscowości Bezławki w powiecie kętrzyńskim



bastard
Nieślubne dziecko w związku królewski. Bękart królewski.



Bastyan
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bastyan, Bastian



baszta
(hucul.) wielkie drzewo, stara jodła lub świerk
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



basztarnik
(hucul.) prastary las jodłowy
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



batiar
(gwar. lwow.), baciar, baciarz - łobuz, ulicznik, andrus, niekiedy pijak, włóczęga (batiar miało nacechowanie lekko pozytywne, zaś baciarz lekko negatywne).
(dawn.) rodzaj kiełbasy



batog
Zob. knut



Batory



batstrzę



Baudoin De Courtenay
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baudoin De Courtenay



Bauer
(niem.) chłop, gospodarz wiejski, rolnik, dawniej: kmieć



Bauerwitz
Baborów - Niemiecka nazwa miejscowości



Bauunternehmer
(niem.) przedsiębiorca budowlany



Bavolina caput
Wieniawa (herb szlachecki)



bawet
Górna część fartuszka masońskiego - części stroju obrzędowego.



bawkun
Wyraz oznacza po rusku woła, zaprzęganego do wozu w pojedynkę. Tylko w poleskich powiatach gub. kijowskiej: radomyskim kijowskim jeżdżą bawkunami.



Bawola glowa


Rodziny należące do herbu: Aksamitowski, Andrejewicz, Bagniewski, Bartoszewicz, Dąbrowski, Dougin, Dowginowicz, Dowgiń, Dowgirt, Dowgird, Dowmont, Giełwanowski, Jackiewicz, Janczyński, Jączyński, Jundziłł, Kirdziewicz, Kordziuk, Kucewicz, Kuniewicz, Losen, Łastowski, Łukaszewicz, Nagrodzki, Pawłowski, Pobikrowski, Racewicz, Sesicki, Sędomiński, Steckiewicz, Tubielewicz, Tabilewicz, Zaleski, Złotkowski, Żochła



Baworowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baworowski



Bawół

Herb przedstawia kroczącego bawoła na żółtym tle. Nad herbem trzy pawie pióra oraz dwie trąby po bokach (nie rogi!)

Rodziny należące do herbu: Kimont, Łomżelski, Rocewicz, Tiesenshausen, Tysenhaus, Tyzenhaus, Tyzenhauz

Rodzina niemiecka grafów Tiesenhausen używa herbu własnego.



bawół
Symbolizuje szlachetność, moc, godność, a zawłaszcza tego kto chętnie służy wykorzystując te przymioty będąc opiekunem słabych.

Występuje w herbie Mołdawii, dawnym Bukowiny a także Bandymer, Bawola glowa, Bawół, Pomian, Wieniawa, Przyłuka, Kietlicz II, Kołaczkowski, Krzywkowski, Petru, Czerwony, Hormuzaki, Kizierycki, Melisa, Na Kaskach, Bagniewski, Bugnerowicz, Bukaty, Despot, Grabieński, Hadziewicz, Janowski, Leszczyński, Leszyński, Manowski, Marklowski, Markłowski, Pol, Rydger II, Saka, Sokołowski, Szczepanowski, Trlęski, Matejko, Reka, RycWeyss, Radziejowski

Herby z tą symboliką



bażant
Symbol prostoty ducha - skojarzony z feniksem, przedstawiany w heraldyce podobnie do orła lecz z jednym piórem na głowie dłuższym.

Herby z tym symbolem



Bazarewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bazarewicz



Bazarowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bazarowicz, Sobol-Bazarowicz



Bażeński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bajsen, Barski, Bazylewski, Bażeński



bazylia
Roślinny odpowiednik bazyliszka - symbolizuje nienawiść lub ubóstwo

Herby z tym symbolem



Bazylianie
Zakon Św. Bazylego podług reguł, potwierdzonych przez papieży w wieku IV, i V. po Chrystusie, 1 rozszerzył się nietylko na wschodzie, ale i na zachodzie. Przełożony klasztoru nazywał aię pierwotnie archimandrytą, a gdy się klasztory pomnożyły, każdy dom miał swego ihumena (a greckiego wódz, naczelnik). Po wprowadzeniu wiary chrześcijańskiej na Ruś, Bazylianie znaleźli tam dobre przyjęcie. Skutkiem unii politycznej roku 1569 i unii kościelnej r. 1595 w diecezjach ruskich, należących do Polski, liczba klasztorów bazyliańskich powiększyła się znacznie. Zarówno zwolennicy jak przeciwnicy unii widzieli w Bazylianach najlepsze poparcie swej sprawy. Do połowy XVII. wieku na Litwie i Białorusi założono 45 klasztorów unickich, na południowej zaś Rusi do 55 dysunickich. Metropolita kijowski, Józef Welamin Rutski, celem naprawy zakonu Bazylianów, zebrawszy jego przełożonych na kapitułę do Nowogrodowicz r, 1617, zaprowadził reformę zakonu, a wszystkie te uchwały stolicą apostolska zatwierdziła. Klasztory Bazylianów na Rusi litewskiej stanowiły odtąd jedną kongregacyę Przenajświętszej Trójcy (zatwierdzoną przez Urbana VIII. r. 1624). Prawdziwą epokę stanowi synod, odbyty r. 1720 w; Zamościu, który zaprowadził szkoły dla zakonników i dla świeckiej młodzieży we wszystkich klasztorach, liczących więcej niż dwunastu zakonników. Skutkiem tych postanowień duchowieństwo zakonne tak się odrodziło i podniosło, że w 20 lat potem Bazylianie kierowali najpomyślniej prawie cąłem wychowaniem młodzieży katolickiej na Rusi. Metropolita Szeptycki zwołał roku 1739 synod do Lwowa, gdzie utworzoną została nowa, niezależna od litewskiej, prowincya koronna ruska, pod tytułem Opieki Najśw. Panny. Na kapitule w Dubnie r. 1745 połączono obie prowincye w jedną kongregacyę "Najświętszej Trójcy". Każda prowincya miała odtąd oddzielnego prowincyała, ale obie wybierały wspólnego protoarchimandrytę. Bazylianie, podnosząc się sami, podnosili zarazem świeckie duchowieństwo i lud cały, oddając przez to wielkie usługi Kościołowi. Lud z całej Litwy dążył na nabożeństwa i spowiedź do Bazylianów w Zyrowicach, a z całej Rusi południowej do Poczajowa. Po reformie roku 1743 poczęli Bazylianie zakładać szkoły na szerszą stopę, oddając na ich utrzymanie większą część swoich funduszów. We wszystkich klasztorach prowadzono szkoły niższe, a w Wilnie, Lwowie, Swierzniu, Ławrowie, Kamieńcu, Połocku, Witebsku, Łucku, Zydyczynie, Chełmie, Zahajcach, Zamościu, Trębowli, Zbarażu, Satanowie, Poczajowie, Krzemieńcu, Zagórowie, Zyrowicach, Lubarze, Borunach i t. d. wykładano filozofię, retorykę i nauki gimnazyalne. Po kasacie zakonu Jezuitów Rzeczpospolita oddała wiele szkół jezuickich Bazylianom, n. p. w Brześciu, Nowogródku, Grodnie, Mińsku, Bracławiu, Dubnie, Ostrogu, Winnicy, Barze, Łucku, Żytomierzu, Lublinie, Owruczu, Antopolu, Wilnie i t. d.
Po pierwszym rozbiorze kraju r. 1772 pozostało w Polsce 40 klasztorów bazyliańskich, których wszystkie przywileje zatwierdził sejm r. 177Ó, Dla lepszego nadzoru niid klasztorami uchwalono na kapitule w Torokaniu r, 1780 rozdzielić i prowincję litewską, na litewską i białoruską, a ruską na polską i hałacką. Odtąd dla każdej z tyck prowincyi byl oddzielny protoihttinen, wszystkie zaś po dawnemu zostały pod jednym prołoarchimandrifią. Po ostatnim podziale kraju zniesioną została r. 1796 godnośd protoarchim and ryty. Po śmierci cesarzowej Katarzyny, za cesarza Pawia, wystarali się Bazylianie o wznowienie protoarohimandryi i wcielenie prowincyi białoruskiej do litewskiej. Cesarz Aleksander ukazem z d. 5 maja 1804 r.. zniósł na nowo proton rebimandryg, a za ceaarza Mikołaja I w roku 1827 nastąpiła kasata 40 klasztorów bazyliańskich z pozostawieniem jednak szkól, które utracili w r. 1831. Dnia 16 lutego 1832 r. znstal zniesiony urząd prowincyalski. Reszta pozostałych klasztorów zaliczoną została w r. 1839 do kościoła wackodniego. Utrzymały się tylko w Kongresówce, w dyocezyi Chełmskiej, i klasztory unickie do r. 1865; w Chełmie, Białej, Zamościu i Lublinie i piąty w Warszawie przy ulicy Miodowej do roku 1872.
W Austryi (Galicyi) Bazylianie pozostali przy swoich prawaek do roku 1782, poczem zniesiono uboższe ich klasztory; ławryczowski, pacykowski , kryłoski, jazenicki, pitrycki, zadarowski, czortkowski, bielecki, janowicki, lukski, biesiedzki, lwowski Św. Jana, derę wczy oski, horpiński i buozyński. Z pozostałych 14 męskich i 2 żeńskich utworzono r, 1785 jedną
prowincyc halicką, dla której przywrócono r. 1802 (patentem cesarskim x 29 kwietnia) dawne ustawy, o ile te nie sprzeciwiały się politycznym prawom państwa austryackiego.
[Gloger Z., Geografia historyczna]



bazyliszek
Król węży ze skrzydłami, głową i nogami koguta. Potwór który zabijał samym spojrzeniem lub oddechem. Symbolizuje śmierć, przejście do krainy umarłych, strach dla patrzących na ów herb.

Występuje w herbie Kurska (Rosja) oraz Bazylei (Szwajcaria) - jako podtrzymujący herb.

Herby z tym symbolem



bazyliszek
Działo XVI-wieczne. Waga 75 cetnarów, kule - waga 75 funtów. Takie dane zostały podane przez Preussa w 1530r. choć wagi dział różniły się niekiedy znacznie. Określane tym mianem działo w artylerii Zygmunta III strzelało kulami 42-funtowymi.



Bażyński

Odmiana herbu Wiewiórka



Bałaban



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bałaban



bałabuch
(gwar. lwow.) wszelkie słodkie wyrośnięte ciasto w postaci małych okrągłych bułeczek, pączki, racuchy



bałaguła
(gwar. lwow.) woźnica, furman



bałamkać
(gwar. lwow.) chwiać się, kiwać, machać



Bałga



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bałga, Gradkowski, Radoszewski



bałta
(hucul.) starodawna siekiera
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



bałwatuńcio
(gwar. lwow.) głuptas



Bałła



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bałła



be testamento
(lit.) bez testamentu



beate memoriae
(łac.) świętej pamięci, nieżyjący



Beatrix
(łac.) Beatrycza (imię)



bebiś



Bebrykowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bebrykowicz



becharius
(łac.) wytwórca pucharów i kubków z drewna



Becz

Srebrne koło wodne o 6 łopatkach (dzwonach) na błękitnym tle.

Najstarszy wizerunek 1282 z pieczęci Henryka de Pezove. Herb zaginął w XVw.



beczka
Miara objętości = 25 garncy = 100 litrów (1818r)

W terminologii bartniczej dzieliła się na 3 pokowy - ok. 50 litrów



beczka
Jako mobilium herbowe - symbol pewności, a także oczywiście godło cechu bednarzy.

Szukaj herbów z tym symbolem



Beczka - herb

Rodziny należące do herbu: Beczka, Beczkowicz, Waręski



Będkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Będkowski



Bedlewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bedlewicz, Będlewicz



Będlewski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Będlewski



Beduta
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Beduta



Beerberg
Lesna, -Baworowa - Niemiecka nazwa miejscowości



behekać
(hucul.) monotonnie mówić lub czytać
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Behem



Behem 2

Rodziny należące do herbu: Behm, Behem



Behem Baltazar - gmerk



bejlerbej
cywilny i wojskowy wyższy urzędnikprowincji w Turcji



bękart
Dziecko ze związku nieślubnego. Dawniej nie było określeniem pejoratywnym.
Inne określenia: bastard, baster, bastert, bastrzę, bebiś, bękarcię (dem.), bęsz (dem.), fotarlę, kukułczę (przen.), mamzer, najduk, nalezionek, podmiotek, podrzutek, pokrzywnię, pokrzywnik



Bekaw
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bekaw



Bekiesz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Klidzia, Mroczkiewicz, Mroczkowicz



Bekiesz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bekiesz, Bekesz



Bekler
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bekler, Bockler



belczos
belcos - belka stropowa



Belgard
Bialogard - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu



Belina

W polu czerwonym, lub niebieskim krzyż ćwiekowy. Pod nim trzy złote, lub srebrne podkowy barkami do siebie.

Najstarsza wzmianka 1431.

Rodziny należące do herbu: Barzymowski, Belina, Bielinowicz, Bieniuszewicz, Bordzikowski, Bordziłowski, Borkowski, Borysław, Borysławski, Borzym, Borzymowski, Brwinowski, Brzeznicki, Brzozowski, Buka, Byczkowicz, Bylina, Chlewiński, Chwalęcki, Czechowski, Dusza, Falęcki, Galewski, Golaniewski, Goleniowski, Golianiewski, Golijaniewski, Gólczewski, Grocki, Grodzki, Gruszczyński, Gruszecki, Gulczewski, Jaszczółtowski, Jaszczółtowski, Jaszczułtowski, Jaworski, Kadłubowski, Kęcierski, Kędzierski, Kędzierzyński, Kolędowski, Kolzan, Kołwzan, Konotopski, Koszko, Kotkowski, Kraska, Krupiński, Leszczyński, Lochowski, Łochnowski, Łochowski, Łojewski, Łojowski, Miastkowski, Milęcki, Młochowski, Młynarski, Nadroski, Naropiński, Niałecki, Nowoszyński, Okoń, Okuń, Orzeszkowski, Ossowski, Ostrowski, Parzniewski, Parzniowski, Piotrkowicz, Piotrowicz, Piotrowski, Podgórski, Podhorecki, Podhorodecki, Podorecki, Pogórecki, Ponikowski, Porudeński, Porudyński, Porudziński, Pożarowski, Prażmowski, Proskowski, Pyrski, Rachowski, Sarbiński, Satkowski, Sczytnicki, Sekucki, Sempelborski, Sękucki, Siekuć, Skarbiński, Skup, Skupieński, Skupiński, Skupiewski, Starzechowski, Stawski, Suski, Szczytnicki, Szpakowski, Tabulski, Taranowski, Tarapowski, Tęgoborski, Wandrowski, Wągroski, Węgrowski, Węgierski, Węsierski, Wielicki, Wierciechowski,, Wierciochowski, Wolski, Zalutyński, Zawadzki, Zdanowski, Zdunowski, Żeligowski



Bem


Rodziny należące do herbu: Bauman, Bem, Bochnia, Mączewski



bendras gyvenimas
(lit.) wspólne życie



bendrija
(lit.) wspólnota



Benedykt Polak
Franciszkanin z Wrocławia. Pierwszy szerzej znany polski podróżnik. W latach 1245-47 towarzyszył posłowi papieskiemu w wyprawie do Karakorum i Mongolii.



beneficjum
Rodzaj wynajmu. Dobra w postaci ziemskiej, lub urządzeń, gospodarstw, za które używający obowiązany był odpłacać się efektami użytkowania.



Benisz


Rodziny należące do herbu: Benisz



Benkin
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Benkin



Bensa
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bensa



Bentschen
Zbąszyn - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim



benu



ber
(hucul.) kładka
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



berajter
(niem.) berejter, brejter - ujeżdżacz, trener, nauczyciel konnej jazdy



berbenica
(hucul.) beczułka drewniana na bryndzę lub wódkę
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Berberiusz



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Berberiusz



berdo
(hucul.) przepaść
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Berendt
Koscierzyna - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich



Berens
Herb szlachecki. W herbie niedźwiedź wspięty, koronowany. Rodziny należące do herbu: Berens



Bereśniewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bereśniewicz



bereza
(hucul.) przodownik kolędy
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



berfeła
(hucul.) ruchoma kłoda drewniana na której zawiesza się sagany nad ogniskiem
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Berg
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Berg, Berck



Bergarbeiter
(niem.) górnik



bergarius
(łac.) owczarz



Bergman
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bergman



Bergmann
(niem.) górnik



Bergonzoni
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bergonzoni



Bergstädtischer Offizier
(niem.) miejski urzędnik górniczy



Berkeley

Berkeley, szlachecki ród anglo - normański, zaszczycony tytułami barona Berkeley (1155, 1295, 1421) w parostwie Anglii, wicehrabiego (viscount) Berkeley (1481), hrabiego of Nottingham (1483), i markiza (marquess) of Berkeley (1488), hrabiego (earl) of Berkeley (1679). Tytuły wicehrabiego i markiza wygasły w 1491, tytuł hrabiego Berkeley od 1942 jest wygasły lub w zawieszeniu. Tytuł barona of Berkeley w 1967 odziedziczony został po kądzieli przez Anthony Gueterbocka, 18. barona Berkeley i dożywotniego barona Gueterbock.



Berkler
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Berkler



Berkowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Berkowicz



berkowiec
Litewska i rosyjska miara masy

Litwa
1839 - 1 berkowiec = 5 kamieni = 200 funtów.

Rocja
1839 - 1 berkowiec = 10 pudów = 400 funtów



Berlinchen
Barlinek - Niemiecka nazwa miejscowości



berlinka
Barka flisacka



bermyca
(niem. - czapka niedźwiedzia) Futrzana czapka o wysokim otoku. W XVIII i XIX wieku nakrycie głowy grenadierów i niektóre kompanie wyborowe.



Bernardus
(łac.) Bernard



Bernatowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu:



Bernefour
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bernefour



Bernowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bernowicz



Bernsdorf
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bernsdorf



Bernstadt
Bierutów - Niemiecka nazwa miejscowości



Bernstein
Pelczyce - Niemiecka nazwa miejscowości



berso



Berszten


Rodziny należące do herbu: Berszten, Gaszyński, Giebułtowski, Pikarski, Wierzchliński



Berszten I
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Karniowski



Berszten II
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Klem, Klema, Wierzchlejski, Wierzchleyski,



Berthelsehütz
Unieszów - niemiecka nazwa miejscowości w gminie Kluczbork



Bertrand
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bertrand



Berżewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Berżewicz



Berzewiczy



berło
Sceptr. Jedno z insygniów królewskich w kształcie krótkiej laski zakończonej kulą bądź emblematem.



Bes


Rodziny należące do herbu: Bes, Besowski



Bes
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bes, Besowski



besahy
(hucul.) juki, worki juczne
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



besiblaškantis
(lit.) tułacz



Besitzer
(niem.) właściciel



bęsz



beteisis
(lit.) bezprawny



Betman
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Betman



Betsche
Pszczew - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim



Beuthen
Bytom - Niemiecka nazwa miejscowości



Beuthen a
Bytom Odrzanski - Niemiecka nazwa miejscowości



Beuthen-Carshof
Bytom, -? - Niemiecka nazwa miejscowości



Beyzym
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Beyzym



bezant
Złota bizantyjska moneta używana w czasie wypraw krzyżowych. W heraldyce może oznaczać wykupywanie chrześcijanina z niewoli, lub bogactwo zdobyte na wyprawach.



Herby z tym symbolem



bezoar
Cenny lek, rodzaj odtrutki znany w średniowieczu. Wytwarzany z kulistych tworów powstałych w przedżołądkach kóz bezoarowych. Uważano że są to skamieniałe łzy jeleni. Lek wyrabiany głównie przez Arabów i sprzedawany na jarmarkach różną postacią.



Bezpalij
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bezpalij



Beztrwogi



Bełcz


Nieznany z wizerunku herb średniowieczny. Na tarczy umieszczone były trzy bełty strzał, w krzyż lub równolegle.



Bełdowski

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bełdowski



bełt
Krótka strzała do kuszy, lub górna część strzały do łuków.
Bełty do kuszy użyte w herbie mogą oznaczać wzięcie udziału w walce - bez wahania, ale wykorzystując swoją przewagę, lub niepostępując zgodnie z zasadą fair play.

Herb: Bełty

Herby z tym symbolem



Bełty
Herb przedstawia trzy skrzyżowane bełty kuszy skrzyżowane po środku, na czerwonym tle.



Rodziny należące do herbu: Belt, Bełt, Bełtowicz, Benedyktowicz, Beneszko, Berends, Bergayło, Bergielewicz, Bergielski, Bolcz, Boltz, Chochoński, Chochorowski, Choroszewski, Chorowski, Cirisser, Grambiewski, Graniewski, Januszowski, Kierdej, Kolędowski, Kuderewski, Kuderowski, Łata, Pelicki, Połonicki, Potarczycki, Potorzycki, Pożarycki, Pożaryski, Pożniak, Późniak, Radziwanowski, Radziwonowski, Radziwoński, Rembowski, Skoropadski, Stradecki, Strzelnicki, Śmiechowski, Śmichowski, Śniechowski, Wolszleger, Zwierkowski



Bełza
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bełza



Bialina
Herb Białynia.



Bialutten
Bialuty - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich



Bianki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bianki



Biała
Zawołenie herbu Ciołek



Biała
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Domaniewski, Przyłuski



biała izba
Główna izba mieszkalna w chacie. Nazwa związana jest z bieleniem izby ługiem - czyli odkażaniem drewna zwyczajowo dwa razy do roku.



Biała Rzeka
(hucul.) Biały Czeremosz
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Białachowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Białachowski



Białęga
Zawołanie herbu Drużyna



białka



Białkotka



Białoglowski

Rodziny należące do herbu: Białogłowski, Weiskopf



białogłowa
Dawna nazwa kobiety, mężatki stosowana powszednie do XVIII wieku. Pochodził od białego płótna noszonego przez mężatki w formie chusty. Chusty kolorowe nosiły mężatki z dłuższym stażem, tak więc "białogłowa", choć stosowano ją do wszystkich kobiet, de facto oznaczała osobą niedawno poślubioną. Należy pamiętać, że wyraz kobieta był nieprzyzwoity i oznaczał bardziej osobę lekkich obyczajów.



Białokur
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Białokurowicz lub Białokur



białokury
jasnowłosy, blondyn, płowy, albinos



białoskórnik
Garbarz wyrabiający specjalny, delikatny rodzaj skór - zazwyczaj jasnych, np. z przeznaczeniem na rękawiczki, lub lekką odzież.



Białoskórski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Białoskórski



Białoskrzydł


Herb szlachecki.



Białozor
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Białozor



Białucki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Białucki



Biały Gołąb
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Cierniecki



Białynia

Inne nazwy, zawołanie: Bialina, Bielizna, Bieluzna, Konopka

Opis. Srebrna podkowa barkiem w dół. Na niej na środku nasadzona srebrna przekrzyżowana rogacina. Tło niebieskie. Etapem rozwoju tego herbu jest podzielenie na podkowę, złoty krzyż kawalerski i strzałę. Dziadulewicz uważa że Białynia i Bielizna to dwa różne choć podobne herby. Wzorcem i nazwą są też nieco podobne herby Bielina i Albaluna nazywany również czasem Bielina (II). Nazwa pochodzi być może od futra wiewiórki (biełki).

Najstarsza wzmianka pisana pochodzi z 1388 r [Księgi sądowe łęczyckie].

Rodziny należące do herbu: Białecki, Białobocki, Białynia, Białynicki, Biłuński, Birula, Biwil, Bordziłowski, Bostowski, Brzostowski, Ceprzyński, Chołodecki, Ciekawy, Czubik, Dziećmiarowski, Dziedziel, Ginejko, Golimiński, Goliniński, Harbuz, Jankowski, Jaszczechowski, Jawoysz, Koczowski, Konopka, Kowarski, Kowerski, Kowerski, Kowzan, Kutkiewicz, Leszczyński, Łakowicz, Ławrynowicz, Ławrynowski, Męczkowski, Niebrzydowski, Nowochoński, Odroclew, Pasenko, Poszylski, Rafanowicz, Rzepecki, Rzepnicki, Rzepniewski, Rzepnik, Sulkowski, Sułkowski, Suszko, Szuszko, Wieniawski, Wilczek, Witkiewicz, Wojcikiewicz, Wójcikiewicz, Zabłocki, Zdanowicz, Zyżniewski, Żdanowicz, Żyzniewski, Żyżniewski



Bibersztajn



Bibersztyn

Na złotym polu czerwony róg jeleni o pięciu rosochach - postawiony "w słup" czyli pionowo.

Najstarszy wizerunek 1323 z pieczęci Mikołaja Borasa. Pieczęci Guntera z 1259 i Henryka z Bibersztyna traktuje się jako obce.

Rodziny należące do herbu: Białkowski, Biberstein, Błoński, Boczowski, Boiszewski, Boiszowski, Borus, Gaszyński, Jaźwiecki, Kacimierski, Kazimierski, Kazimirski, Kielnerski, Lewicki, Marczewski, Mikołajowski, Nemitz, Pęcławski, Pierożek, Przybysławski, Radziwiłłowicz, Radwiłowicz, Radziejowski, Ridolewski, Rupnowski, Rydalski, Rydolewski, Seboński, Sebieński, Starowiejski, Szebieński, Szyling, Schilling, Zawadzki, Herman, Hirtemberg



bibliopegus
(łac.) introligator



bibliopola
(łac.) księgarz



bibosz



bida
(hucul.) diabeł
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Biderman

Rodziny należące do herbu: Biderman



Biegaczewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Biegaczewicz



Bieganowo
Bieganowo - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim



Biel
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Biel



Bielak

Rodziny należące do herbu: Bielak



Bielawa


Nieznany herb średniowieczny. Pojawia się w źródłach pisanych w XVw.



bielawa
Podmokłe łąki, torfowiska, mokre pastwiska porosłe wełnianką. Roślina ta po przekwitnieniu pozostawia biały okwiat, a gęsto porastając barwi cały teren na biało.



Bielej
Średniowieczny herb rycerski znany z 1436r. W XVw. zaginął. Utożsamainy niekiedy z Leliwą niekiedy z Białą odmienną, niekiedy z Lubiczem.



Bielikowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Białuski, Bielakowicz, Bielikowicz



Bielina

Średniowieczny herb rycerski. Srebrny księżyc barkiem do dołu. Na nim srebrne głowa i szyja konia z rozwianą grzywą zwróconą w prawą (herbową) stronę. Tło niebieskie lub czerwone. Herb ten zaginął w XVI wieku lecz został przez niektórych heraldyków połączony z innym takim samym w rysunku (Albaluna).

Pierwsza wzmianka pisana datowana jest na rok 1403 [Starodawne prawa Polskiego Pomniki ...]. Za najstarsze wizerunki uważa się pieczęcie Stefana i Strzyżywoja z Kobylejgłowy z 1287 roku. Jednak niektórzy badacze uważają je za nieheraldyczne.



Bieliński

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bieliński



Bieliński II

Herb szlachecki - odmiana herbu Junosza. W polu czerwonym — na murawie baran biały z bokiem pokrwawionym. Nad koroną hrabiowską hełm z koroną i pięciu piórami strusiemi. Labry czerwone podbite srebrem. Nadany w r. 1798 Stanisławowi Bielińskiemu, marszałkowi nadwornemu koronnemu przez Fryderyka Wilhelma III, króla pruskiego.

Rodziny należące do herbu: Bieliński



Bieliny

Rodziny należące do herbu: Bielejewski, Klonowski



Bielitz
Bielice - Niemiecka nazwa miejscowości



Bielizna



Bielschowitz OS
Ruda Slaska, -Bielszowice - Niemiecka nazwa miejscowości



Bielski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu:



Bieluzna



Bień z Łososiny - godło

Godło przedheraldyczne Bienia z Łososiny, syna Wojsława, a wnuka Wita czyli Wydżgi z 1304 r. Godło zachowane na pieczęci znajdującej się przy dokumencie zachowanym w archiwum kościoła św. Andrzeja w Krakowie. [Gloger Z., Encyklopedia Staropolska]



Bienia


Nieznany herb szlachecki występujący jedynie w źródle w 1432. W XV wieku zaginął.



Bienicki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bienicki



Bieńkowski

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bieńkowski



Bieńkuński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bieńkuński



Bierun
Tychy, -Bierun - Niemiecka nazwa miejscowości



Biją w łeb
Herb szlachecki o takiż samym zawołaniu. Jedyna wzmianka pochodzi z 1424r. Wizerunek znany jedynie z kształtu - strzała na skos od dołu lewej herbowej do czoła prawej strony herbu. Takie przedstawienie znajduje się na mensie ołtarzowej w kościele Bożego Ciała w Krakowie - dat. 1467-77. Herb w XVIw. zaginął.



Bijekaw
Herb szlachecki. W błękitnym polu złoty pas w skos. Na nim w kołach dwie złote korony po bokach a po środku lew kroczący. Hełm z koroną antyczną. W klejnocie błękitno złote skrzydło na którym takiż sam pas jak na herbie.

Herb ten otrzymał Joachim de Beke - rajca gdański od Kazimierza Jagiellończyka 27.5.1457.



bikora
(gwar. lwow.) laska, kij, bat (bichur)



Biliński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Biliński, Hur



binda
Chusta Nałęcza. Skręcona dwukolorowa chusta oznacza godność szlachecką

Herby z tym symbolem



bindaż
(niem. Bindwerk) Wysoki, zazwyczaj sklepiony korytarz ogrodowy uformowany albo z samych roślin, albo opartych na kratownicy. Formowany był najczęściej z grabów, lip, lub pnączy. Tego typu konstrukcje znane były z parków pałacowych już od XVI wieku.



binduga
(niem. Bindung - wiązanie) Miejsce zbijania tratw do spławu drewna drogą wodną.



binia
(gwar. lwow.) dziewczyna, z którą chodzi "kawaler"



binominis
(łac.) dwojga imion



binsowaty
(gwar. lwow.) narwany, głupi, czasem też szalony, wściekły



Bipennis



bipennis



Bipienna



birbant
(wł. szelma, łajdak) utracjusz, hulaka - zapewne stąd: "bimbać sobie", czyli nie dbać o majątek rodowy.



Birkenau
Gliwice, -Brzezinka - Niemiecka nazwa miejscowości



Birkenhain OS
Piekary Śląskie, -Brzeziny Sl. - Niemiecka nazwa miejscowości



Birkental
Myslowice, -Brzezinka - Niemiecka nazwa miejscowości



Biron 2



Biron 3



Birula
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Birula



birzinas
(staro-lit.) czerwiec



Bischoeflich Papau
Papowo B k. Chełmna - niemiecka nazwa miejscowości



Bischof
(niem.) biskup



Bischofsburg
Biskupiec - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich



Bischofstein
Bisztynek - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich



Bischofswalde
Wrocław, -Biskupin - Niemiecka nazwa miejscowości



Bischofswerder
Biskupiec - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich



biskup
z greki- nadzorca
Człowiek obdarzony podczas święceń pełnią kapłaństwa i mający prawo do prowadzenia Kościoła partykularnego lub diecezji przez własne nauczanie, troskę duszpasterską i przewodniczenie podczas sprawowania liturgii. Jako następca apostołów, w łączności z biskupem Rzymu, ma z całym kolegium biskupów udział w odpowiedzialności za cały Kościół. Udziela święceń kapłańskich, a na Zachodzie jest zwyczajnym szafarzem sakramentu bierzmowania; jemu także jest zastrzeżone prawo święcenia olejów świętych.



Biskupitz OS
Biskupice - Niemiecka nazwa miejscowości



Bismarckhutte OS
Chorzow, -Hajduki - Niemiecka nazwa miejscowości



Biszpink
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bispink



bitininkas
(lit.) pszczelarz, bartnik



Biwojno

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Biwojno



bizmut


Alchemiczny symbol bizmutu.

Szukaj herbów z tym symbolem



Biłostocki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Biłostocki



Blacha
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bajraszewski, Blacha, Budwicz, Jachimowski, Kopczyński, Sahajdakowski



blachmal
Staropolska nazwa techniki zdobniczej materiałów metalowych i jubilerskich zwanej dzisiaj niello. Materiał pokrywany jest warstwą czarnej emalii uzyskiwanej ze stapiani siarczku srebra i miedzi.



bladarius
(łac.) kupiec zbożowy



Blanckenstein

Rodziny należące do herbu: Blankenstein



Blank
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Blank



Blankenberg
Niemiecka nazwa miejscowości Gołogóra. Gmina Świątki.



Blasius
(łac.) Błażej



blatować
(gwar. lwow.) zgodzić się, pozyskać kogoś dla jakiejś sprawy



blazonowanie
Opis herbu posługujący się zasadami. Zasady te są niemal niezmienne od początków heraldyki. Posługuje się specjalnymi zwrotami a opis dokonywany jest od strony trzymającego herb, a więc prawa strona jest po lewej. Blazonowanie obejmuje nie tylko herb ale i jego otoczenie, a więc hełm, klejnot, labry, trzymacze itp.



Bleichfelde
Niemiecka nazwa miejscowości Bielawki - obecnie dzielnica Bydgoszczy - Bielawy



blejtram
- rama okienka lub drzwiona z desek ustawiony poprzecznie do muru
- krosno stolarskie
- rama dla obrazu



Blesen
Bledzewo - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim



Bliźnięta (znak zodiaku)


Symbol wywodzi się z hieroglifu egipskiego oznaczającego równość, podobieństwo. Związany w różnych kulturach z boginiami równowagi (Maat, Mitre, Nemezis) - ukrytymi naczelnymi siłami natury. Z tej przyczyny stojący w opozycji do kultury chrześcijańskiej opartej na prymacie ducha i transcendencji. Symbol uproszczony do rzymskiej cyfry II. Symbolizuje aktywność, wiedzę, wszechstronność, podstawowe prawa natury. Alchemiczny symbol procesu związania.
(Nie należy przeceniać roli symboli zodiakalnych w heraldyce polskiej, pomimo zbieżność wyglądu z niektórymi układami herbowymi.)

Herby z tym symbolem



Block
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Block, Błocki



blogas oras
(lit.) niepogoda



Blum


Rodziny należące do herbu: Blum



Blumenau
Kwiatuszki - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich



Blyno


Nieznany herb szlachecki znany jedynie ze źródła z 1392r. W XVw. zaginął.



bobak
(gwar.) straszydło, strach



Bobinski

Rodziny należące do herbu: Bobiński



Bobischau b
Boboszów - Niemiecka nazwa miejscowości



Bobowski

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bobowski



Bobrek OS
Bytom, -Bobrek - Niemiecka nazwa miejscowości



boch
(staropol.) Grzęzawisko, błoto, ale też miękka masa - np. odparowywanej soli potem formowanej w bochny.



Bochen
Kaszubski herb szlachecki. W polu srebrnym papuga zielona z dziobem złotym, stojąca na ostrzewi w skos, naturalnej, z dwoma sękami po lewej i jednym po prawej. W klejnocie samo godło. Labry zielone, podbite srebrem.

Pierwsza wzmianka 1550

Rodziny należące do herbu: Bochen, Bochan, Bocheński, Bochiński, Bochyński, Bogesken, Bożopolski, Chmieliński, Osiecki, Paraszyński, Porazicki, Porażycki



bochen
Rodzaj uformowanej masy w formę owalną, utwardzaną w procesie odparowywania, lub pieczenia np.
1. bochen chleba
2. bochen ołowiu
3. bochen soli
Nazwa wywodzi się prawdopodobnie od starosłowiańskiego słowa boch - oznaczającego grzęzawisko. Stąd formowanie masy w bochny. Taki źródłosłów ma zapewne nazwa miasta Bochnia (od miękkich stawów słonej wody pozostawianych do odparowania - zanim jeszcze znano tam wydobywanie konkretnych brył soli kamiennej)



Bochen II
Kaszubski herb szlachecki. W polu błękitnym pół ryby barwy naturalnej, nad którą gwiazda złota. Labry błękitne, podbite srebrem.
Zobacz też: herb Bochen

Rodziny należące do herbu:Bochen, Bochan, Chmieliński



Bocheński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bocheński



Bocian


Rodziny należące do herbu: Dobrzeński



Bociarski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bociarski



Boczyny



Bodek
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bodek



bodiak
(hucul.) oset
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



bodiak
(gwar. lwow.) każda kłująca, czepliwa roślina, oset



Bodziec
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Koźliński, Przewłocki



Boenisch



Boessner



Bogdanowicz



Bogdanowicz I
Herb szlachecki.

Opis: Na tarczy ściętej w polu górnym dwudzielnym, w 1 czerwonym — pół wołu srebrnego w lewo, w II srebrnym — pół konia czerwonego; w dolnym zaś błękitnym trzy podkowy srebrne barkami do góry: dwie i jedna. Nad tarczą dwa hełmy ukoronowane, w pierwszym pół orła czarnego z głową w lewo, w drugim trzy pióra strusie: białe pomiędzy błękitnymi. Labry z prawej strony czerwone, a z lewej błękitne podbite srebrem.

Nadany 9.12.1784. Michałowi, Walerianowi i Bernardowi Bogdanowiczom, przez Franciszka II. Cesarza Niemieckiego.
[Ostrowski J., Księga herbowa ...]



Bogdanowicz II
Herb szlachecki.

Opis: W polu błękitnym dwie podkowy srebrne barkami do góry, pomiędzy które wchodzi klinowato złote pole o bokach łukowatych, dochodzące do szczytu tarczy, a na nim głowa końska czarna, (tarcza tak zwana cha po. Nad hełmem w koronie, pomiędzy dwiema złotymi trąbami, czarna głowa końska z szyją. Labry z prawej strony błękitne podbite srebrem, a z lewej czarne podbite złotem.

Nadany d. 9 Lipca r. 1782 Dogdanowi i Janowi Bogdanowiczom Ormianom, z przydomkiem z Oroscheny, przez Franciszka II, Cesarza Niemieckiego..
[Ostrowski J., Księga herbowa ...]



Bogoria,
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bogoria,



Bogorya


W polu czerwony dwie srebrne rogaciny w słup, ostrzami przeciw sobie. W klejnocie srebrny paw stojący. Pierwsza wzmianka pisana z 1408r. Pierwszy znany wizerunek - pieczęć Jarosława z Bogorii - archidiakona krakowskiego z 1326r. Znane są liczne formy herbu - rogaciny złote lub czarne, także na skos lub w poprzek. Tło mogło być też czarne lub srebrne. Na pieczęci Mikołaja z Bogorii z 1334 rogaciny są opierzone na końcach. Rogaciny są też niekiedy połączone a niekiedy rozdzielone. Być może pierwotnie były pióra, lub głowy pawie lub inny znak przekształcony później w rogaciny jako formy prostsze.

Rodziny należące do herbu: Balczewski, Bogdanowicz, Bogorya, Bohomolec, Bosiacki, Braczkowski, Bruczkowski, Buczkowski, Chechelski, Chechłowski, Cienkiewicz, Corski, Gorbaczewski, Gościeradowski, Horbaczewski, Jamiński, Jarocki, Kampka, Kolanowski, Korzeniecki, Kożuchowski, Kurzeniewski, Kwaskowski, Łowmiański, Macenowicz, Maciejewicz, Maciejowicz, Magnowski, Magnuski, Mokrjewicz, Mokronoski, Mokronowski, Ochowski, Olszewski, Paszkiewicz, Phoski, Podlecki, Podleski, Podlewski, Podłęski, Pohoski, Porębski, Porembski, Prozwicki, Przedomski, Rakoza, Rakusa, Rakusza, Rostropowicz, Skolnicki, Skotnicki, Staszkowski, Suszczewski, Światkiewicz, Świątkiewicz, Tarnowski, Trojanowicz, Tur, Wissygier, Wissiger, Wołłowicz, Wołowicz, Wystynga, Zabacki, Zakrzewski, Zubacki



Bogorya 2



Bogoya
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Strujłowski



Boguschowitz
Rybnik, -Boguszowice - Niemiecka nazwa miejscowości



Bogusz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bogusz, Bohusz



Bogutschitz
Katowice, -Bogucice - Niemiecka nazwa miejscowości



Bohmswalde
Gliwice, -Czechowice - Niemiecka nazwa miejscowości



Bohufal

Rodziny należące do herbu: Bouffał, Bohufał



Bohuszewicz

Odmiana herbu Radwan

Rodziny należące do herbu: Bohuszewicz. Rodzina pochodzenia tatarskiego z gałęzi Korskaków (1528)



Boischow
Tychy, -Bojszowy - Niemiecka nazwa miejscowości



Bojcza

Rodziny należące do herbu: Babiński, Borawski, Czochański, Drozdowski, Leśniewski, Leśniowski, Modzela, Modzelewski, Rekowski, Zakliczewski



Bojno
Ślepowron (herb szlachecki)



Bojomir



Bokij
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bokij, Bokwicz, Bołtuć, Bowgwił, Kobrowski, Kołyski, Kuliski, Pęcherzowski, Pieczychojski, Pieczyfostski



Bokum
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bokum



Boleścic



Bolesta



Bolewski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bolewski



Bolkenhain
Bolków Śląski - Niemiecka nazwa miejscowości



Bolko
Opole, -Bolko - Niemiecka nazwa miejscowości



bombarda
Działo burzące o bardzo szerokiej i krótkiej lufie. Z czasem lufa uległa wydłużeniu a kule stawały się coraz większe i cięższe dochodząc do 100 funtów wagi. Była to jednak broń nadające się strzelu z krótkich dystansów, co powodowało że do osłony i ustawienia potrzebna była wielka ilość grubych belek, co wiązało się potrzebą użycia wielu koni i ludzi do obsługi.



bombardarius
(łac.) rusznikarz, puszkarz



Bombek
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bombek, Małkowski



bombicinator
(łac.) wytwórca jedwabiu



boms
(gwar. lwow.) chleb w złym gatunku, czarny, "komiśny" (określenie negatywne)



Bonaparte
Herb Napoleona Bonaparte



Bonarowa

Rodziny należące do herbu: Andracki (Andradzki), Chlebiński, Wichliński



Bończa


W polu błękitnym kroczący jednorożec (potem spięty). nazwa pochodzi od zdrobnienia imienia Bonifacy. Tło niekiedy czerwone a u Długosza zgodnie z wpływem naturalizmu u podstawy zielony pagórek. Pierwsza wzmianka pisana z 1396r. Najstarsze przedstawienie graficzne to pieczęć Arnulfa z Mierzyńca z 1466.

Rodziny należące do herbu: Babinowski, Baczyński, Badeni, Badowski, Baniewicz, Bańkowski, Barszczewski, Bartoszewicz, Bartoszewski, Bartoszyński, Bartynowski, Barwikowski, Bernat, Białobrzeski, Bieroński, Biniewicz, Bochdan, Bogdziewicz, Boguniewski, Bohdan, Bohdanowicz, Bohdewicz, Bojarski, Bonecki, Bonicki, Boniecki, Bonkiewicz, Bońko, Borodzic, Borodziecz, Braciejewski, Braciejowski, Bracławski, Brozicki, Brujewicz, Brzeski, Brzostowski, Brzyski, Bujniewicz, Bukowski, Bukszewski, Burnecki, Buza, Bystrzycki, Chalecki,, Charchowski, Charlęski, Chilarski, Chłędowski, Chmielecki, Chobotkowski, Chodnowski, Chodosowski, Chrapek, Chrościchowski, Chrościechowski, Chrościejowski, Chrościkowski, Chruścikowski, Chyliński, Cichosz, Czerski, Czyżykowski, Dalanowski, Domagalski, Dryliński, Dygulski, Fink, Fox, Franceson, Fredro, Gaczkowski, Gasparski, Gawski, Gliński, Godkowski, Godlewski, Godzimierski, Golejewski, Golian, Golmejster, Gołaszewski, Gorbaczewski, Gottartowski, Gozimirski, Grochowski, Gulbiński, Guliński, Iżycki, Jabłoński, Jacimierski, Jacimirski, Jaszewski, Jodłowski, Kamodziński, Kargowski, Kasperowicz, Kierski, Kiliński, Klonowski, Kłoda, Krakow, Krakowiecki, Kręski, Krzeski, Krzewski, Krzyszkowski, Kulikowski, Kulwiński, Kułacki, Kunicki, Linczowski, Lipowski, Lisowski, Lubecki, Lubkowski, Łukujiejewski, Łokuciewski, Łopieński, Łubkowski, Łunkiewicz, Markowicz, Markowski, Michałowski, Mieczkowski, Mierzb, Milewski, Mitkiewicz, Modzelewski, Modzolewski, Moraczewski, Moraniecki, Mukułowski, Nagórny, Niebrzegowski, Niedabylski, Niedobylski, Olenikow, Olfinier, Olszewski, Osmolski, Osmołowski, Osmulski, Ottenhausen, Ozdowski, Palczewski, Parchwic, Parznicki, Pieczyński, Pióro, Płończyk, Pokrzywnicki, Postrucki, Postruski, Pożarko, Prachwicz,, Prawidlnicki, Przywiński, Radawiecki, Radowicki, Rodowiecki, Radwan, Ratowt, Romanczenko, Romanowicz, Romanowski, Rucki, Rudziewicki, Ruszkowski, Rutkowski, Rybczewski, Rybczowski, Rybczyński, Rymkiewicz, Rzeszewski, Sarnacki, Sienicki, Sienkiewicz, Siennicki, Skaczewski, Skarzyński, Skarżyński, Skoczewski, Skoczyński, Skokowski, Skorowski, Skronowski, Skrzydlewski, Skrzynecki, Skwarski, Socha, Sochacki, Solikowski, Srzebiecki, Stankiewicz, Stobiecki, Stogniew, Strebejko, Strzebiecki, Strzebieliński, Strzeszkowski, Sulikowski, Swaraczewski, Szablowski, Szabłowski, Szarewicz, Szerzeński, Szerzyński, Szuszkowski, Szyskowski, Szyszyłowicz, Śmietanka, Śmiotanka, Tabiszewski, Tomaszewski, Tomaszowski, Tomkowicz, Toroszowski, Trebecki, Trębecki, Troszczel, Trościel, Truskowski, Truszkowski, Turno, Turobojski, Turoboyski, Uszdowski, Uzdowski, Walewski, Waśniewski, Wiśniowski, Wąsocki, Wąsoski, Wielgowic, Wierzchowski, Wilga, Wilgierd, Wilgird, Wilkowski, Witkiewicz, Wyspiański, Zachert, Zawerski, Zdrojkowski, Zdroykowski, Zimnoch, Zrebiecki, Zrzebiecki, Źrebiecki, Żeromski, Żółkiewski, Żrebiecki



Bończa 2



Bonelli
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bonelli



Boner
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bonar, Boner



Boniaszewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Boniaszewicz



Boniecki
Autor jednego z najważniejszych herbarzy polskich wydany w latach 1899-1913, obejmuje rodziny na litery od A-M. herbarz Bonieckiego



Bonikow
Bonikowo - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim



Bonin
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bonin



Bontani
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bontani



bonżurka
Miękka poranna męska marynarka używana do chodzenia po domu. Najczęściej szamerowane zapięcia, szalowany kołnierz, mankiety i patki przy kieszeniach z innego materiału. Słowo pochodzi od francuskiego "dzieńdobry".



booz
Kolumna w świątyniach wolnomularskich nawiązująca do kolumny w świątyni Salomona.



bór
Określenie używane na grupę 60 barci.



Boratini
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Boratini



boratynka
Miedziany szeląg o masie nieco powyżej 1 gram. Bity w latach 60-tych XVI wieku w mennicach Tytusa Boratiniego. Była to pierwsza powszechna miedziana moneta w Polsce. Pomimo zgody na 2 mln sztuk w mennicach wybito ich 10 razy więcej.

3 boratynki = 1 grosz



Borawski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borawski



Borch



Borck
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borck



borcowie
(hucul.) bojownicy
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



bordiuh
(hucul.) worek z koziej skóry
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



bordiura
Skraj tarczy herbowej, ok 1/5 - 1/6 Wygląda jak tarcza w tarczy. Rodzaj oznaczania szczególnie cenionego lennika, godnego zaufania. Typowy przykład herbu to Janina.

Herby z bordiurą.



Borejko
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borejka, Borejko



Borejko
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borzym, Bosiacki, Radzichowski, Radziechowski



Bork
Herb szlachecki Gryzima.



Borkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borkowski



Borman
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borman



Borowiec
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borowiec



Borowski


Odmiana herbu Ogończyk.

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borowski



Borsigwerk OS
Zabrze, -Biskupice - Niemiecka nazwa miejscowości



Borski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borski



Borsznic

Borsznica, Borsnicz, Borszchnica. Nazwa być może pochodzi os staroruskiego słowa boroszno - mąka. Pole szachowane błękitno-srebrne. Trzy rzędy pięć cegieł. Występuje w zapiskach jedynie w 1449 potem zaginął. Pierszy raz w ikonografii w 1295 (pieczęć Szymona Gallicusa). Identyfikowany bywa z herbami Klepzig lub Bybel. Herb mógł powstać niezależnie w kilku formach podobnych - z racji na bardzo prostą budowę.

Jest to herb rycerstwa śląskiego osiadłego w Wielkopolsce i na Rusi Czerwonej.



Bortkowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bortkowicz



Borys
Herb Larysza



Bosak

Rodziny należące do herbu: Bosak, Hauke



Bosak
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bosak, Hauke



Boscamp
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Boscamp, Lasopolski



bośnia
(gwar. lwow.) szpital



Bośniaczka



Bostowicki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bostowicki



botej
(hucul.) stado owiec (kierdel)
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Botschin
Bocien? - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich



Böttchermeister
(niem.) mistrz bednarski



Boyfaktor
(niem.) faktor



Bożawola

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1428r, jednak ikonografia sprzed XVIw jest nieznana. Barwy wprowadzone przez Paprockiego i Niesieckiego nie są pewne.

W polu podkowa barkiem do góry na której zaćwieczony krzyż rycerski. Takiż sam w środku. Pod podkową półksiężyc rogami do góry.

Rodziny należące do herbu: Artyński, Bachmatowicz, Bańkowski, Boch, Chaćbiejewicz, Chazbijewicz, Chrostnica,, Djus, Drawdzik, Druszkiewicz, Dzius, Dzisam Dziusz, Gąsecki, Gościemiński, Gościmiński, Górski, Jemielicki, Jemielita, Jemielity, Juchnowicz, Kołupajło, Komorowski, Kościmiński, Lasocki, Mackiewicz, (Mickiewicz) Madyjowski, Madyowski, Moyrzym, Olsztyński, Ostrowiec, Rejmunt, Reymunt, Romanowski, Rosalski, Rossalski, Rowieński, Rowiński, Rzeczkowski, Spichalski, Stocki, Szczyrkowski, Szczyrski, Zadwojń, Żodwojń



Boże zdarz
Herb średniowieczny. W polu błękitnym srebrny krzyż, w skrajach ramion złote lilie andegaweńskie. W klejnocie takie same lilie ułożone w krzyż. Labry po prawej herbowej stronie czerwono-srebrne, po lewej błękitno-srebrne. Wg Długosza został nadany Jerzemu Szwarcowi - rajcy krakowskiemu przez Władysława Warneńczyka w 1442. nie występuje w innych zestawieniach herbów ani w ikonografii.



Bożena

Rodziny należące do herbu: Glezmer



Bożeniec
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Krapotka, Kropotka



Bożogrobcy
Również: Miechowici, Kanonicy regularni, Bracia Krzyżowi Pańskiego Grobu Jerozolimskiego (łac.- Fratres Cruciferi Dominici Sepulchri Hierosolymitani, Kanonicy Regularni Opiekunowie Najświętszego Grobu Jerozolimskiego (łac.- Fratres Canonici Regulares Custodes Sanctissimi Sepulchri Hierosolymitani)


Herb zakonu Bożogrobców (czerwony krzyż jerozolimski na białym polu) używany przez zakonników - poza Polską - na tle białych płaszczy


Herb zakonu Bożogrobców (czerwony krzyż łaciński ze zdwojoną belką na czarnym polu) używany przez zakonników polskich - Miechowitów - na tle czarnych płaszczy

Grafika





boła
(hucul.) choroba
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Bołoz

Rodziny należące do herbu: Bołoz



brachygrafia
Nauka pomocnicza historii zajmująca się katalogowaniem używanych skrótów. Dział paleografii. Szczególne znaczenie ma w badaniu prawniczych pism średniowiecznych lub rzymskich gdyż używano tam wielu skrótów znanych wówczas dość powszechnie a dzisiaj niekiedy całkiem zapomnianych i niezrozumiałych np. Q.B.F.F.F.Q.S.P.R. co oznacza "Oby to było dla szczęścia, dobra i pomyślności narodu rzymskiego"



Bracia dobrzyńscy

Herb braci Dobrzyńskich



bracia trzech punków
Określenie nadawane wolnomularzom przez innych - odnosi się do znaczka trzech kropek, które przy podpisach umieszczali masoni dając znak innym o swojej przynależności.



Brackel

Rodziny należące do herbu: Brackel, Brakiel



Brackel
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brackel, Brakiel



bractearius
(łac.) złotnik



bractwa masońskie
Rodzaje kół zainteresowań, grupy obejmujące masoneria specjalizujących się w danej dziedzinie gospodarki, wiedzy, kultury czy życia społecznego.



Bradacice



brakteat
(łac.) - bractea - blaszka złota. Płaska moneta w Polsce od 1170r. - jednostronna.



Bralina
Inna nazwa herbu Kozłowa głowa



Brama
Inaczej Oginiec.
Rodziny należące do herbu: Andruszewicz, Bożeniec, Chawejłowicz, Fedorowicz, Fiedorowicz, Hryniewicki, Kontrymowicz, Mitkiewicz, Ogiński, Puzyna, Pozyński, Puzynowicz, Rafaławski



brama
Jako mobilium herbowe jest symbolem hojności i szczodrości. Brama w murze miejskim oznacza zazwyczaj przywileje handlu, ale także gościnność. W heraldyce występuje też brama obozowe, wojskowa, która symbolizuje obronę własnego albo zdobycie obozu nieprzyjaciela (np. Jełowicki, Ogiński).

Herby z tym symbolem - w tarczy



Brandys
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brandys



brangus
(lit.) pożądany, drogi



Brant

Rodziny należące do herbu: Brancewicz, Brant, Brański, Sarnowski



brasiator
(łac.) słodownik



Brat Straszny
Inaczej "Ekspert" - członek loży masońskiej przygotowujący innego ucznia do odbycia jakiegoś stopnia wtajemniczenia. Atrybutami Strasznych Braci były miecz, linia i oko - wyhaftowane na szarfie.



Bratkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Braun, Sinicki



Bratkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bratkowski



bratrura
(gwar. lwow.) część pieca kuchennego, piekarnik



Brätz
Niemiecka nazwa miejscowości Brójce w pow. międzyrzeckim.



Braunek
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Braunek



Braunsberg
Braniewo - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich



Braunsfelde
Szczecin, -Pogodno - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu



braxator



braxeator
(łac.), braxator - piwowar



Brebimiłowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brebimiłowicz



brechać
(hucul.) kłamać
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



brechać
(gwar. lwow.), breszyć - kłamać



brechnia
(hucul.) kłamstwo
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



brechuneć
(gwar. lwow.) adwokat (niekiedy odcień ironiczny)



Bredow
Szczecin, -Drzetowo - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu



brejter



brejtownik
(niem. - breiten - rozszerzać, rozklepywać) kowal, który rozklepuje metale, osoba pomagająca w kuźni - przygotowująca materiał do obróbki



brek
XVIII-wieczny odkryty powóz z wysokim kozłem, resorami i hamulcem (ang. break). Brek mógł przewozić do 10 osób. W obszernym pudle ławki były umieszczone zazwyczaj po bokach. Zaprzęg 2 lub 4 koni.



Brelen
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brelen



Bremer
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bremer



brenngaden
Komórka na poddaszu



brenngarda
(za niem.) Straż pożarna miejska.



Brentall
Gdańsk, -Niedźwiednik - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich



Breslau
Wrocław - Niemiecka nazwa miejscowości



bretnal
bratnal - duży gwóźdź z dużym łebkiem służący do prac murarskich, stolarskich



Brettschneider
(niem.) tracz



brewiarz
łac.- krótki spis, wyciąg
W Kościele zachodnim książka lub książki, którymi się podczas codziennych modlitw posługują kapłani, a także inni wierni. Zawieraj ą one wszystkie psalmy, różne pieśni, czytania z Pisma Świętego, modlitwy, czytania z Ojców Kościoła lub innych pisarzy ascetycznych, dostosowane do świąt i okresów liturgicznych.



Breza

Rodziny należące do herbu: Breza



Briefträger
(niem.) listonosz



Brieg
Brzeg - Niemiecka nazwa miejscowości



Briesen
Wabrzezno - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich



Brigitta
(łac.) Brygida



Brignole
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brignole



Brincken
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brincken



Brochwicz

Inne nazwy: Cervus, Niger, cervus, Czarny Jeleń, Niałko, Niałek, zawołanie: Opole.

Pierwotny wizerunek herbu to czarny jeleń z uniesioną głową zwrócony w prawą (herbową) stronę na srebrnym tle. Liczne odmiany dają tło złote, lub czerwone, na którym jeleń bywa czarny, srebrny lub najczęściej dzisiaj czerwony, z koroną na szyi. Znane są też przedstawienia jelenia siedzącego lub połową jelenia z księżycem i gwiazdą ułożonymi w skos w lewo w dół. Nazwiska występujące w tym herbie zostały pogrupowane wg występowania w odmiany, lecz ilość i różnorodność nie pozwalają przeprowadzić dobrej systematyki.

Najstarsza wzmianka datowana jest na 1400r. [Księga ziemska poznańska, Semkowicz "Wywody szlachectwa"]. Najstarszy wizerunek pojawi się na pieczęci Sobiesława z 1268r. a następnie Michała z Sośnicy z 1282r.

Rodziny należące do herbu: Arendt, Bojaniecki, Bornowski, Born, Bryczkowski, Brygiewicz, Bryszkowski, Druszkowski, Frąckiewicz, Fronckiewicz, Gasicki, Gockowski, Gordon, Gosicki, Gosiecki, Gostkowski, Gościcki, Gowiński, Grocholski, Hendrykowski, Kącki, Klimiata, Kontowt, Kossowicz, Lipkowski, Łojewski, Łoska, Łoszka, Łozka, Mokrzecki, Olszewski, Oreski, Orzelski, Palbicki,, Palecki, Pałubicki, Parys, Raduchowski, Ruszczykowski, Sobek, Stoschke, Suchta, Sulejowski, Trablicki, Trawnicki, Trąbski, Trąmbski, Trelecki, Trembecki, Wielowiejski, Wielowieyski, Wierzbięta, Wranowski, Wronikowski, Wrzosowski, Zawrocki, Żarnowski, Żuromski



Brochwicz 2


Rodziny należące do herbu: Arndt, Bijakowski, Bojakowski, Bomowski, Brochowicki, Brochowicz, Brochwicz, Broszkowski, Bryszkowski, Burgrafski, Dobrocieski, Drywa, Dubaniewski, Falęcki, Foltyński, Fryzel, Gęba, Goczkowski, Goiszewski, Goiszowski, Goszczewski, Goszsczewski, Goszewski, Gościszewski, Gościszowski, Grabania, Gustkowski, Kałamaszek, Kluczeski, Kluczewski, Korczyc, Korczycki, Korzyc, Łącki, Łęcki, Mokrzański, Obielawski, Olesza, Ossowski, Palęcki, Palędzki, Pałecki, Pałęcki, Parasiewicz, Połomski, Pruszkowski, Słoński, Starorypiński, Stocki, Szalowski, Szałowski, Szmakowski, Szymaniecki, Wiktor, Wilkowski, Witowski, Wojakowski, Worakowski, Wranicki, Wraniński, Wrański, Wroński, Zakrzewski, Zieleński, Zuchta, Żeromiński



Brochwicz 3

Rodziny należące do herbu: Bach, Bandemer, Czapiewski, Hackenbeck, Lewiński, Pobolski, Rutkowski, Ślaski, Zelewski, Zleka, Złoszcz, Żelewski



Brochwicz 4

Rodziny należące do herbu: Kertak



Brochwicz 5
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Szenig, Szenik



Brochwicz 6
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Potkański



Brochwicz 7

Rodziny należące do herbu: Chronowski, Dobroczewski, Dunoszewski, Dymoczewski, Gozdziński, Gutkowski, Idzik, Kembłowski, Kębłowski, Kiełpiński, Koldras, Luberski, Lubrski, Pacuński, Rutkowski



Brochwicz 8
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Holarek, Kortag, Kortak, Sernik



Brockau
Wrocław, -Brochów - Niemiecka nazwa miejscowości



Broda
Herb Brodzic



Brodzic

Inne nazwy: Broda, Trzy krzyże.

Opis: Pole czerwone, na nim trzy złote krzyże kawalerskie stykające się zaćwieczonymi końcami. Niekiedy w środku obręcz. Obecnie są to wąskie krzyże łacińskie. Piekosiński rozdziela osoby herb Trzy krzyże.

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1414 r. [Semkowicz "Wywody szlachectwa"]

Rodziny należące do herbu: Bilina, Blum, Bonikowski, Boniuszko, Bońkowski, Borodzic, Borodzicz, Brodzicki, Brodziński, Brodzki, Dobrzycki, Dobszewicz, Dolanowski, Dubowski, Frąckiewicz, Jeżewski, Kapleński, Kapliński, Kliczewski, Kluczewski, Koniecki, Kosianowicz, Krzynowłocki, Krzynowłoski, Kuczkrajowski, Kulwicki, Kulwiec, Kunecki, Kuniecki, Kurządkowski, Kurzątkowski, Kuszelewski, Lewandowski, Lipiński, Łącki, Łoski, Majewski, Milański, Milkint, Modelski, Mojecki, Mojek, Mrokowski, Noiszewski, Nojszewski, Noyszewski, Olszewski, Ostrzykowski, Padewski, Pilitowski, Pilityński, Piltowski, Piński, Podhorski, Pogorzelski, Pokutyński, Politowski, Przewłocki, Radomski, Radzimiński, Regulski, Rzym, Rzymski, Sieromski, Socha, Suroż, Suskrajowski, Szczutowski, Talibski, Talipski, Wosiński, Wroczyński, Zawadzki, Zochowski



brolienė
(lit.) bratowa



brolija
(lit.) braterstwo



brolis
(lit.) brat



broliškas
(lit.) krewny, bratni



Bromberg
Bydgoszcz - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim



Bronau
Bronów - Niemiecka nazwa miejscowości



Bronic

Rodziny należące do herbu: Bekowski, Borodziec, Bronic, Bykowski, Citowicz, Gausowicz, Gawryłowicz, Hawszewicz, Tudorowski, Turodowski, Wadomski, Wardomski



Bronic II
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bronicki, Broniecki, Broniec



Bronikowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bronikowski, Bryndza-Nacki



Bronisz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bronisz, Hauman



Bronisz - godło


Godło przedheraldyczne użyte przez Bronisza, wojewodę brzeskiego z rodu Pomianów ze Służewa. Pieczęć pochodzi z dokumentu wystawionego w 1308, na którym w sigillum widnieją trzy tarcze - jedna z powyższym godłem, druga z dwoma odwróconymi półksiężycami a trzecia z głową żubra.



Bronisław



bronzuotojas
(lit.) kotlarz, ludwisarz, brązownik



Brosen
Gdańsk, -Brzezno - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich



Broslawitz
Zbroslawice - Niemiecka nazwa miejscowości



Brożek
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brożek



Bruchański
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bruchański



Bruchhof
Wasosz - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich



Brühl
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brühl



Brunetti
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brunetti



Brunn
Szczecin, -Bezrzecze - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu



Brunnow
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brunn, Brunnow



Brunszwicki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brunszwicki



brus
(gwar. lwow.) człowiek nieokrzesany, szorstki



Bruss
Brusy - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich



bryja
* rozgotowana śruta zbożowa, najczęściej ze słoniną, luk kawałkami mięsa.
* tradycyjna polska potrawa jedzona w ostatnim dniu roku
* przenośnie błoto, maź, papka



brylówka
Moneta bita na pograniczu węgierskim w tajemnej mennicy Heinricha von Bruhla, wszechmocnego ministra Augusta III.



bryndusze
(gwar. lwow.) krokusy, wczesne kwiaty wiosenne



brzeszczot



Brzeżecki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzeżecki



Brzezicki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzezicki



brzezień
(starop.) nazwa miesiąca marca (od brzezin - młodych pędów brzozy)



Brzeziński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Mejen



Brzeźnicki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzeźnicki



Brzezowitz OS
Piekary Śląskie, -Brzozowice - Niemiecka nazwa miejscowości



Brzezowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzezowski



Brzoski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzoski



Brzozowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzozowski



Brzuchański
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzuchański



Brzuska
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzuska, Łosowicz



brzytewka
Szabla polska, wąska, nieco zakrzywiona, lekka i smagła. Długość ok 82cm. Grubość głowni z wierzchu zaledwie 2cm. Zwana też smyczkiem.



Bublitz
Bobolice - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu



bubulcus
(łac.) wolarz



Bucewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bucewicz



Buchholz
Szczecin, -Bukowo - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu



Bucholtz

Rodziny należące do herbu: Bucholc lub Bucholcz lub Buchholtz



Buchowiecki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu:



Buchta
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Buchta



buchty
(hucul.) (z niem. Buch) księgi gruntowe
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Buchwald
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Buchwald



budarz



budelis
(lit.) kat, rzeźnik ubojnik



Budkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Budkowski



Büdner
(niem.) chłop małorolny, właściciel małego gospodarstwa rolnego z chałupą i niewielkim kawałkiem ziemi, w Wielkopolsce nazwa często utożsamiana z chałupnikiem i w tym znaczeniu stosowana



budnik
Budarz, zamieszały w budzie leśnej. Nazwa używana zazwyczaj w puszczach litewskich i rusińskich. Zajęciem budników było zazwyczaj wypalanie węgla drzewnego, wytwarzanie dziegciu, wyrabianie smoły, klepek i dranic.



budowniczy
Tytuł urzędnika na Litwie di XVIIIw, mającego pod opieką budynki publiczne.



Budrewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Budrewicz,



Budsin
Budzyn - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim



Budwicz

Rodziny należące do herbu: Byszyński



Budwiński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Budwiński



budz
(hucul.) świeży owczy ser
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Budzanowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Budzanowski



budżenyca
(hucul.) wędzonka
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Budziwoj - godło


Godło przedheraldyczne Budziwoja z 1220r. Godło z pieczęci przy wyroku Marka, wojewody krakowskiego. Przechowywana była w archiwum cystersów w Mogile, potem w zbiorach Pawlikowskich we Lwowie. Godło przypisywane jest do herbu Świerczek. [Gloger Z., Encyklopedia Staropolska]



buga
boga
- konstrukcja łukowa w licu muru, niekiedy połączona z wnęką
- wykop na fundamenty



Bugnerowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bugnerowicz



Bujakowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bujakowski



bujany
(hucul.) bujny
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Bujkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bujkowski



Bujnicki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bujnicki



Bujno
Ślepowron (herb szlachecki)



Bukaty

Herb szlachecki, odmiana h. Pomian. Inna nazwa: Byk Rogaty

Rodziny należące do herbu: Bukaty, Maciejewski



Bukont
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bukont



Bukowczyk
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Lemański



Bukraba
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bukraba



bukstela
buksztela, buxtela, Bogstelle
- Konstrukcja tworzona w celu budowy sklepienia



buksztuk
Duże ciosy kamienne w konstrukcji łukowej portalu okna lub drzwi



Buńcza
Herb Bończa



buńczuk
Symbol władzy dowódczej wywodzący się z kultury mongolskiej, przyjęty przez wojsko na Kresach a potem w Rzeczypospolitej, używany przez hetmanów, ale także przez mniejszych dowódców. Niekiedy również w formie niewielkiej ozdoby dla konia pod gardłem. Składał się z drzewca, kuli, lub podobnego elementu i kity końskiego włosia na czubku. Kolor określono za pomocą nazw maści końskich np. kary a nie czarny.
"Biały anioł srebrem sieje
Kary buńczuk z wiatrem wieje
Cymbalista w kotły wali
Towarzystwo w bój się pali



bunda
(gwar.) okrycie wierzchnie zakładane na futro w czasie największych mrozów, używane np. w czasie jazdy saniami, często koloru czerwonego.
kożuszek bez rękawów, czasem z kapuzą



buńdziuczny
(gwar. lwow.), pyszny, nastroszony, nadąsany (od słowa buńczuk)



Bunzlau
Boleslawiec - Niemiecka nazwa miejscowości



Burbach
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Burbach



Bureauvorsteher
(niem.) kierownik, naczelnik biura



būrėjas
(lit.) powroźnik



Bürger
(niem.) mieszczanin



Bürgerhäuser
(niem.) mieszczanin



Bürgermeister
(niem.) burmistrz



Burgerwiesen
Gdańsk, -Rudniki - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich



burggravius
(łac.) burgrabia



Burghard
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Burghard, Burghart



Burglehns
(niem.) lenno zamkowe, grodowe



burgrabia
Urząd odpowiadający w późnym średniowieczu dozorcy miasta, a także egzekutora sądowego. Burgrabiowie byli mianowani przez starostę i ich zadania w części pokrywały się z z zadaniami podkomorzych. W dużych miastach stanowisko piastowane było w formie namiestnika króla ale z kandydatów rady miasta - w tych rejonach ich decyzje (również np. o karze śmierci) były ostateczne. Burgrabowie prowadzili też dochodzenia wobec przestępców a nawet orzekali sądowo. Później urząd te stał się tylko tytularny - dawany zasłużonym osobom.

Burgrabowie ziemscy w Wielkopolsce posiadali bardzo duże możliwości sądownicze.



burgward
Okręg wielkości gminy o funkcji administracyjno-wojskowej organizowany na terenach słowiańskich podbitych przez Niemców od X do XIIIw. Nazwa używana szczególnie na terenach Saksonii Turyngii i Brandenburgii. Była to metoda germanizowania, gdzie organizacja grodu centralnego rozprzestrzeniała zwyczaje i prawa na osady ościenne.Po umocnieniu wpływów niemieckich burgwardy zanikły tracąc znaczenie.



Burgweide
Wrocław, -Soltysowice - Niemiecka nazwa miejscowości



Burkard
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Burkard



burmistras
(lit.) burmistrz



burmistrz nocny
(proconsul nocturnus) Odpowiednik hutmana w większych miastach, sprawując dozór nad strażą, porządkiem i bezpieczeństwem, a także więzieniem miejskim.



burmosić
(gwar. lwow.) dąsać się, być niezadowolonym



burmyło
(gwar. lwow.), nieokrzesaniec, mruk



Burnak
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Burnak



bursarius
(łac.) wytwórca toreb, kaletnik



bursifex
(łac.) wytwórca toreb, kaletnik



burska



Burski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Burski



Bursztyn
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bursztyn



burtinikas
(lit.) Bardowie w dawnych Prusach.



Bury
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bury



burzannik
(hucul.) młody, roczny niedźwiedź
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Burzecki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Burzecki



Bushvorwerk
Kowary, -Krzaczyna - Niemiecka nazwa miejscowości



buśko
(gwar. lwow.) bocian



Butler
Herb szlachecki. Inna nazwa: Buttler. Rodziny należące do herbu: Butler, Buttler.



Butler
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Busz, Butowicz



butyn
(hucul.) przemysłowy wyrąb leśny
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



buvimas kartu
(lit.) połączenie, związek



Buzewoj

Pole podzielone wskroś. Dolna połowa w szachownicę czerwono-srebrną, w górnej błękitnej złota głowa orła (czasem w koronie). W klejnocie sama złota głowa orła. Herb zaginął w XVw.



Bułat

Rodziny należące do herbu: Bułat, Hreszczenko



bułat
Turecka szabla,z szeroką klingą, wąską przy rękojeści a coraz szerszą ku końcowi. Używana np. w chorągwiach janczarskich.

Broń ta jest obecna jako mobilium np. w herbie Zagłoba.

Szukaj herbów z tym symbolem



bułatny
(hucul.) stalowy
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



buława
Rodzaj obuchowej broni w kształcie długiego trzonka zakończonego okrągłą gałką. W Polsce XVI-XVII w oznaka najwyższej władzy wojskowej (hetmańskiej).

Herby z tym symbolem



Bułhak
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bułhak



Bułharyn
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bułharyn



Bybel
Nieznane zawołanie herbowe, herbu z kosami, księżycem i krzyżem. Być może chodzi tutaj o Bybelskich z miasta Bybła (Piekosiński), herb Szeliga lub nieznany Kosy. Herb zaginął w XVw.



Bychawa


Nieznany herb szlachecki występujący w źródle z 1413r (Akta unii Polski z Litwą). Zaginął jeszcze w XV wieku.



Bychowiec

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bychowiec



Bychowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bychowski



byk
Mobilium występujące m.in w herbie Ciołek (młody byczek). Symbol siły, dzielności. Jako udomowione zwierze symbolizuje siłę przyrody w służbie człowieka, a więc też wspaniałomyślność, pracowitość, wierną służbę. W herbach regionów nawiązujących do pogańskich korzeni dynastycznych związany jest ze Swarożycem.


Herby z tą symboliką



byk
Barka flisacka



Byk (znak zodiaku)


Jest to symbol łączący znak słońca i księżyca. Księżyc (symbol pierwiastka duchowego) ma zazwyczaj większe rozmiary, co oznacza prymat wartości niematerialnych nad intelektem. Znak związany z symboliką troski o dobra materialne, opieki nad powierzonym mieniem. Alchemiczny symbol procesu krzepnięcia.
(Nie należy przeceniać roli symboli zodiakalnych w heraldyce polskiej, pomimo zbieżność wyglądu z niektórymi układami herbowymi.)

Herby z tym symbolem



Byk rogaty
Herb - Bukaty



Bykowski

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bykowski



Bylina
Herb szlachecki. W polu czerwonym złota krzywaśń w lewo z krzyżykiem łacińskim na szczycie. Może to być błędna forma herbu Śreniawa. Najstarszy przekaz pisany z 1405r. Pieczęć z 1352r. Herb zaginął w XVw.



Bylina odmienna
Herb szlachecki. W polu czerwonym srebrna lub złota krzywaśń w kształcie majuskulnego S. Pierwsza wzmianka pisana z 1405r. Zaginął w XVw.



byrnia
(hucul.) bierwiono, kłoda
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



Bysiński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bysiński



Bystrzycki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bystrzycki



Bzura
Herb szlachecki Lis



Bzura
Rzeka - lewy dopływ Wisły.

Nazwa ta poświadczona jest od 1241, również jako Brura, Brzura a sporadycznie w XVIw.: Mszura. Etymologia nazwy nie jest znany - gdyż wywodzenie jej od słowa *brzъ (żwawy, szybki) jest błędne - po pierwsze rzeka ta nie płynie szybko, a po drugie rozwój cząstki *r byłby tu inny niż w przypadku słów pokrewnych takich jak "bardzo". Również nie można jej wywodzić od słowa "Dъbra" (dziura, dół).

Od nazwy tej pochodzi zawołanie herbu Lis, a także nazwisko: Bzura

Na tej rzece zlokalizowane były już od średniowiecza trzy główne brody przy których szybko powstały ośrodki grodowe: Łęczyca, Łowicz, Sochaczew. O wczesnym użytkowaniu brodów świadczy skarb dirhemów arabskich znaleziony w okolicach Łowicza a pochodzący z ok 980 r. Przez owe miejsca biegły szlaki handlowe z Małopolski, Wielkopolski, Kujaw, Pomorza i Mazowsza, jak również jeden równoległy w kierunku Prus.



błahunki
(hucul.) poczciwe (o krowach)
[Vincenz S., Prawda Starowieku]



błażek
(gwar. lwow.) gasidło do świec



błękit
Jako kolor tarczy herbowej symbolizuje prawość, wierność, stałość, czujność, patriotyzm, pobożność, zaufanie.



Błeszczyński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Błeszczyński



Błeszyński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Błeszyński



Błożyna




Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.



Bazy z których korzystasz finansowane są tylko społecznie. Pomóż!
Fundacja Odtworzeniowa Dóbr Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Regon: 122719308, NIP: 6793086820
konto: Bank Pocztowy 96 1320 1856 2935 3154 2000 0001

Usługa online - Pay Pal




© Dynamiczny Herbarz Rodzin Polskich 2001-
Wszelkie kopiowanie słownika i haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.