Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna
 

 
 
Haseł w Leksykonie: 8904.
 
Grupy haseł
Miary i wagi
Systemy genealogiczne
Pieniądz używany w Polsce
Rodzaje uzbrojenia
Mobilia herbowe
Tytulatura klasowa
Zawody i funkcje
Stosunki rodzinne
Alchemia
Masoneria
Graficzna wyszukiwarka herbów
 
Inne Słowniki Herbarza
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Lokalizacje geogr.
Baza fotografii
Zbiory nazwisk, listy
Powstańcy 1863 - lista
Zarządcy dóbr prywatnych
Staropolskie przepisy kulinarne
Opowiadania
 
 
Hasło
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                              (dokładne słowo)
Opis, nazwisko    
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
#  A  B  C Ć  D  E  F  G  H I J  K  L  Ł  M  N  O Ó  P  Q  R  S Ś  T  U  V  W  X  Y  Z Ź Ż


būti pilno proto
(lit.) być przy zdrowych zmysłach


  Hasło w leksykonie: būti pilno proto

b.z.w.
(niem.) bitte zu wenden - proszę odwrócić


  Hasło w leksykonie: b.z.w.

Babel



Herb szlachecki.


  Hasło w leksykonie: Babel

babiniec
* zbiorowisko kobiet
* miejsce dla służby żeńskiej we dworze
* część cerkwi przeznaczona dla kobiet (pierwsza z trzech), zwieńczona kopułą.
* potocznie kruchta w kościołach katolickich w których siadywały żebraczki i dziady proszalne


  Hasło w leksykonie: babiniec

babizna
Dziedzictwo po babce


  Hasło w leksykonie: babizna

babyci
(hucul.) choroba (niestrawność)
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: babyci

baca
(wołos.) Pasterz owiec przewodzący juhasom. Bacowie przyjmują owce na wypas i odprowadzają na zimę do zagród.


  Hasło w leksykonie: baca

baccalaureus
(łac.) bakałarz, uczony niższego stopnia


  Hasło w leksykonie: baccalaureus

Bacciarelli
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bacciarelli


  Hasło w leksykonie: Bacciarelli

bachmaty
(z tatar.) niewielkie krępe i silne konie tatarskie, słowo znane w staropolszczyźnie


  Hasło w leksykonie: bachmaty

bachmistrz
Przełożony robotników w kopalni. Nadzorował również stan techniczny urządzeń. Zajmował się budową szybów i eksploatacją złóż w żupach solnych. Termin używany między XIV a XVIII wiekiem.


  Hasło w leksykonie: bachmistrz

Backergeselle
(niem.) czeladnik piekarski


  Hasło w leksykonie: Backergeselle

baćko
(gwar.lwow.) ranne pantofle


  Hasło w leksykonie: baćko

Baczewski



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baczewski


  Hasło w leksykonie: Baczewski

baczmegi
* Tureckie buty z cholewkami ściąganymi do tyłu.
* Trzewiki z cholewkami modne w Rzeczypospolitej w XVIIw.


  Hasło w leksykonie: baczmegi

Baecker



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baecker


  Hasło w leksykonie: Baecker

Bagiński



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bagiński, Kokotek


  Hasło w leksykonie: Bagiński

Bagnica
niemiecka nazwa - Neißegraben b. Neißbach - miejscowość w Górach Złotych; zobacz: Grafschaft Glatz; hrabstwo kłodzkie


  Hasło w leksykonie: Bagnica

Bahnwärter
(niem.) strażnik kolejowy


  Hasło w leksykonie: Bahnwärter

Bailius
(łac.) Bazyli


  Hasło w leksykonie: Bailius

baiulus
(łac.) posłaniec, tragarz


  Hasło w leksykonie: baiulus

Bajbuza

Rodziny należące do herbu: Bajbuza, Benkuński, Biekuński, Hrybunowicz, Kostrowicki, Kostrowski, Milwid, Strybunowicz


  Hasło w leksykonie: Bajbuza

bajcad
(gwar.lwow.) berbeć, malec


  Hasło w leksykonie: bajcad

bajdurzyć
(gwar. lwow.) opowiadać zmyślone historie


  Hasło w leksykonie: bajdurzyć

Bajer
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bair, Bajer


  Hasło w leksykonie: Bajer

Bajerski

Herb rodziny Bajerskich

Na czerwonym polu tarczy, pas ukośny, prawy, błękitny, z podwójnymi obramowaniami a w nim 3 złote, smukłe, sześcioramienne gwiazdy.

Herb ten mylnie łączony był z herbem rodziny Fogelveder. Odmiana rodziny Szumowskich to pas w słup z trzema gwiazdami, a w godle pół męża.


  Hasło w leksykonie: Bajerski

bajojkit
(gwar.lwow.) ktoś czujący się źle, nieswój


  Hasło w leksykonie: bajojkit

bajoras
(lit.) urodzony, szlachetny, szlachcic


  Hasło w leksykonie: bajoras

bajstruk
Słowo z języka chachłackiego: dziecko nieślubne, bękart, także gwarowe lwowskie


  Hasło w leksykonie: bajstruk

bajtała
(gwar. lwow.) pleciuga, wałkoń, niedojda, ktoś niezaradny życiowo


  Hasło w leksykonie: bajtała

bajura
(gwar.) bagno, moczar


  Hasło w leksykonie: bajura

bąk
efraimka (waluta)


  Hasło w leksykonie: bąk

Baka



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Augustynowicz, Baka, Bakanowski


  Hasło w leksykonie: Baka

bakalauras
(lit.) bakałarz


  Hasło w leksykonie: bakalauras

Bakałowicz

Rodziny należące do herbu: Bakałowicz


  Hasło w leksykonie: Bakałowicz

Bakałowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bakałowicz


  Hasło w leksykonie: Bakałowicz

Bąkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bąkowski, Jackowski


  Hasło w leksykonie: Bąkowski

Bakuryński



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bakuryński


  Hasło w leksykonie: Bakuryński

Balcerowicz



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Balcerowicz


  Hasło w leksykonie: Balcerowicz

Baldenburg
Bialy Bor - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Baldenburg

Balfunce
Rodzina szlachty europejskiej. Herb przedstawia zieloną hydrę z siedmioma głowami w prawą stronę (herbową) na srebrnym tle


  Hasło w leksykonie: Balfunce

Baliats

Herb szlachecki


  Hasło w leksykonie: Baliats

balneator
(łac.) łaziebnik, łaziebny


  Hasło w leksykonie: balneator

balnius
(lit.) garbarz


  Hasło w leksykonie: balnius

balnius
(lit.) rymarz


  Hasło w leksykonie: balnius

balnius
(lit.) siodlarz


  Hasło w leksykonie: balnius

Balthazar
(łac.) Baltazar


  Hasło w leksykonie: Balthazar

Baltimore, baron

Tytuł barona of Baltimor nadany w 1625 Georgowi Calvertowi, wygasły w 1771 na Fredericku Calvercie, 6. baronie of Baltimore. Rodzina zasłużona w kolonizacji Ameryki Północnej, założyciele, właściciele i gubernatorzy kolonii Maryland.


  Hasło w leksykonie: Baltimore, baron

Baluze



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baluze


  Hasło w leksykonie: Baluze

bambulko
(gwar.lwow.) tęgi, gruby


  Hasło w leksykonie: bambulko

banda albeńska
Stowarzyszenie Karola Radziwiłła "Panie Kochanku" założone w calu wystawiania uczt, swawoli i napadania na sąsiadów. Członkowie tej bandy nosili specjalne kolorowe mundury - "mundur towarzyski".


  Hasło w leksykonie: banda albeńska

Bandemer



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bandemer


  Hasło w leksykonie: Bandemer

Bandinelli

Rodziny należące do herbu: Bandinelli


  Hasło w leksykonie: Bandinelli

banicja
Wygnanie, kara wypędzenie dosłownego (z kraju miasta) lub ze stanu prawnego (brak możliwości korzystania z praw). Możliwa była wieczysta lub czasowa.


  Hasło w leksykonie: banicja

bańka
(hucul.) banknot (gulden austriacki)
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: bańka

Bankau
Baków - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bankau

bankiet
Wspólny posiłek wolnomularski spożywany początkowo przy każdej okazji spotkania, potem tylko dwa razy do roku w okresie przesilenia zimowego i wiosennego. Na tego posiłki zapraszano również przyjaciół lub krewnych, jednak aby "światowi" nie rozpoznawali stopni wszyscy zakładali szarfy mistrzów.


  Hasło w leksykonie: bankiet

bankininkas
(lit.) bankier


  Hasło w leksykonie: bankininkas

Bańkowski



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bańkowski


  Hasło w leksykonie: Bańkowski

banni
(łac.) zapowiedzi


  Hasło w leksykonie: banni

banować
(hucul.) tęsknić
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: banować

banować
(gwar.lwow.) tęsknić, żałować
(gwar.małop.) odczuwać żal


  Hasło w leksykonie: banować

banysz
(hucul.) mamałyga na śmietanie
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: banysz

bapirifex
(łac.) papiernik


  Hasło w leksykonie: bapirifex

baptisatus
Ochrzczony - tytuł rubryki w księdze urodzeń


  Hasło w leksykonie: baptisatus

baptizatio
(łac.) chrzest


  Hasło w leksykonie: baptizatio

Bar
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bar


  Hasło w leksykonie: Bar

barabola
(hucul.) ziemniaki
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: barabola

barabola
(gwar. lwow.) ziemniak
(gwar.stanisławowskie) zupa ziemniaczana, nać kartofla


  Hasło w leksykonie: barabola

baran
W heraldyce jest symbolem Jana Chrzciciela, św. Agnieszki (czystość) i ogólnie wodza, księcia (z racji przewodzenia stadem). W heraldyce kościelnej jest oczywiście symbolem Chrystusa.

Herby z tą symboliką


  Hasło w leksykonie: baran

Baran
Herb Junosza


  Hasło w leksykonie: Baran

Baran (znak zodiaku)


Jeden z najstarszych znanych symboli związanych z powstawaniem życia, budzeniem się przyrody, narodzinami. Ma przedstawiać człowieka (niemowlę) z podniesionymi rękami do góry. Baran w wielu kulturach oznaczał niewinność.Może też oznaczać nowego przywódcę, nowy początek, odnowę. Alchemiczny symbol procesu kalcynowania (ogrzewania do temperatury bliskiej topnieniu w celu usunięcia gazów, lub płynów).
(Nie należy przeceniać roli symboli zodiakalnych w heraldyce polskiej, pomimo zbieżność wyglądu z niektórymi układami herbowymi.)

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: Baran (znak zodiaku)

Baranek Boży


  Hasło w leksykonie: Baranek Boży

barania skóra
Skóra barana jest emblematem orderu Złotego Runa, co nawiązuje do wyprawy Argonautów. Order ten jest trzecim co do starszeństwa (dostojności) orderem świata.


  Hasło w leksykonie: barania skóra

Baranie rogi

Nieznany herb szlachecki. Rogi barana wyrastające ze złotej korony. Kolory pola nieznane. Najstarszy znany wizerunek 1305 - pieczęć Rudgera z Hugowic


  Hasło w leksykonie: Baranie rogi

baranie rogi
W heraldyce rogi barana symbolizują wojowniczość i sławę wojenną.



Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: baranie rogi

Baranowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baranowicz


  Hasło w leksykonie: Baranowicz

Baranowski



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baranowski


  Hasło w leksykonie: Baranowski

Barbara
(łac.) Barbara


  Hasło w leksykonie: Barbara

barbarius
(łac.) cyrulik, golarz


  Hasło w leksykonie: barbarius

Barberini


Włoski herb magnacki. Rodziny należące do herbu: Barberini


  Hasło w leksykonie: Barberini

Barberiusz



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Barberiusz


  Hasło w leksykonie: Barberiusz

Barbier
(niem.) golarz, golibroda, fryzjer


  Hasło w leksykonie: Barbier

barć
Dziupla zajmowana przez rodzinę pszczelą. Bartnicy tworzyli także własne barcie drążąc otwory w kawałkach pni drzew i zawieszając w znanych sobie miejscach. Barć taka zazwyczaj posiadała wieko, a także wiklinowe pęta na których pszczoły budowały plastry. Następnie barcie takie w postacie dłubanek stawiano w sadach czy ogrodach. Bartnictwo zostało zastąpione pszczelarstwem skrzynkowym upowszechnionym pod koniec XIX wieku.


  Hasło w leksykonie: barć

barčius
(lit.) pszczelarz, bartnik


  Hasło w leksykonie: barčius

Barczeski



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Barczeski


  Hasło w leksykonie: Barczeski

Barczewski



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Barczewski


  Hasło w leksykonie: Barczewski

barda
(hucul.) topór
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: barda

Bardeleben

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bardeleben


  Hasło w leksykonie: Bardeleben

bardka
(hucul.) toporek zbójnicki
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: bardka

Bärewalde
Niemiecka nazwa miejscowości Barwałd w woj. małopolskim.


  Hasło w leksykonie: Bärewalde

Barkała

Nieznany herb śrdniowieczny. Znany jedynie z opisów przed XV wiekiem.


  Hasło w leksykonie: Barkała

Barnabas
(łac.) Barnabas


  Hasło w leksykonie: Barnabas

baron
Baron - tytuł szlachecki,
Tytuł barona należy do niższych tytułów szlacheckich, choć zaliczany jest niekiedy do tytułów arystokratycznych. W Niemczech - Freiherr. W Anglii wyróżniono jeszcze niższy tytuł szlachecki, którego już w żadnym wypadku do tytułów arystokratycznych nie można zaliczyć, jest to tytuł baroneta. Wedle europejskiej systematyki tytuły arystokratyczne można uporządkować w kolejności starszeństwa następująco:

* Książę

* Diuk

* Markiz (margrabia)

* Hrabia

* Wicehrabia

* Baron

* Baronet

* Kawaler (chevalier, Ritter)

Lokalnie w niektórych krajach wyróżnia się rozliczne tytuły pośrednie np. diuk (niższy od księcia, gdyż tytuł księcia (princeps) przysługuje w niektórych krajach tylko książętom krwi - Hiszpania) lub hrabiów dostojnych (Magnus Comes - graf ilustrissime - Niemcy).


  Hasło w leksykonie: baron

baronet
Baronet - najniższy tytuł rangowy szlachty europejskiej. Powstał w 1611 roku i nadany został w Ulsterze przez Jamesa I. Jest to tytuł nie dziedziczony przez kobiety. W Anglii jest to tytuł nie dający akcesu do Izby Lordów i zaliczany jest do tytułów szlacheckich, nie zaś arystokratycznych. W Anglii do tytułów arystokratycznych zalicza się diuka, markiza, earl`a i barona. Zwykli członkowie gentry noszą tytuł "sir".


  Hasło w leksykonie: baronet

barta


  Hasło w leksykonie: barta

Barten
Barcino - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Barten

Bartenstein
Bartoszyce - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich


  Hasło w leksykonie: Bartenstein

Bartheln
Wrocław, -Bartoszowice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bartheln

Bartholomaeus
(łac.) Bartłomiej


  Hasło w leksykonie: Bartholomaeus

Bartholomeaus
(łac.) Bartłomiej


  Hasło w leksykonie: Bartholomeaus

Bartholomeus
(łac.) Bartłomiej


  Hasło w leksykonie: Bartholomeus

Bartkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bartkowski


  Hasło w leksykonie: Bartkowski

Bartliński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bartliński, Obiecanowski, Walbach


  Hasło w leksykonie: Bartliński

bartnictwo
Profesja polegająca na pozyskiwaniu miodu z barci pszczelich. Bartodzieje zrzeszali się w bractwa cechowe, a praca bartników zazwyczaj przechodziła z ojca na syna. Każda rodzina miała swoje znamię bartne. Bartnictwo trwało do XIX wieku, poprzednio już wypierane przez dłubanki ogrodowe, a później pszczelarstwo skrzyniowe.

Bartnictwo pozyskiwało miód leśny, przy czym pszczoły miały lepsze warunki, nie uciekały na zimę z powodu niskiego położenia ula, i miały lepszy zasięg lotu, dlatego też barcie były znacznie wydajniejsze od uli. W szczytowym okresie w całej Rzeczpospolitej mogło być nawet kilkaset tysięcy barci.

Uroczyska - czyli poszczególne lasy, grupowały bory bartne (tj 60 barci). Cechy pilnowały właściwej gospodarki, zatrudniania pomocników, a nawet regulowały ilość budowanych nowych barci na danym ternie.

Miód liczono na beczki, pokowy lub rączki


  Hasło w leksykonie: bartnictwo

Bartold


  Hasło w leksykonie: Bartold

Bartoloni
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bartoloni


  Hasło w leksykonie: Bartoloni

Bartoszewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bartoszewicz


  Hasło w leksykonie: Bartoszewicz

Bartsch
Wiewiórka (herb)


  Hasło w leksykonie: Bartsch

Bartsch
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Barcz, Bartsch, Barwiński


  Hasło w leksykonie: Bartsch

Bartschin
Barcin - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Bartschin

Baruth
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baruth


  Hasło w leksykonie: Baruth

Bärwalde
Mieszkowice - Niemiecka nazwa miejscowości

Barwice - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Bärwalde

barycz
(rusin.) Gorący napój


  Hasło w leksykonie: barycz

Baryczka
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Barcicki, Baryczka, Berkniewicz, Bryczko, Gierdwoyń


  Hasło w leksykonie: Baryczka

barzdaskutys
(lit.) fryzjer, golarz


  Hasło w leksykonie: barzdaskutys

Barzdorf
Bartoszowek - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Barzdorf

basałyk
lekka broń tatarska w formie bicza zakończonego kolczastą kulką, również ślad po uderzeniu, potem niesforne dziecko, urwis, nicpoń


  Hasło w leksykonie: basałyk

Basileus
(łac.) Bazyli


  Hasło w leksykonie: Basileus

Bäslack
Niemiecka nazwa miejscowości Bezławki w powiecie kętrzyńskim


  Hasło w leksykonie: Bäslack

bastard
Nieślubne dziecko w związku królewski. Bękart królewski.


  Hasło w leksykonie: bastard

Bastyan
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bastyan, Bastian


  Hasło w leksykonie: Bastyan

baszta
(hucul.) wielkie drzewo, stara jodła lub świerk
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: baszta

basztarnik
(hucul.) prastary las jodłowy
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: basztarnik

batiar
(gwar. lwow.), baciar, baciarz - łobuz, ulicznik, andrus, niekiedy pijak, włóczęga (batiar miało nacechowanie lekko pozytywne, zaś baciarz lekko negatywne).
(dawn.) rodzaj kiełbasy


  Hasło w leksykonie: batiar

batog
Zob. knut


  Hasło w leksykonie: batog

Batory


  Hasło w leksykonie: Batory

batstrzę


  Hasło w leksykonie: batstrzę

Baudoin De Courtenay
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baudoin De Courtenay


  Hasło w leksykonie: Baudoin De Courtenay

Bauer
(niem.) chłop, gospodarz wiejski, rolnik, dawniej: kmieć


  Hasło w leksykonie: Bauer

Bauerwitz
Baborów - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bauerwitz

Bauunternehmer
(niem.) przedsiębiorca budowlany


  Hasło w leksykonie: Bauunternehmer

Bavolina caput
Wieniawa (herb szlachecki)


  Hasło w leksykonie: Bavolina caput

bawet
Górna część fartuszka masońskiego - części stroju obrzędowego.


  Hasło w leksykonie: bawet

bawkun
Wyraz oznacza po rusku woła, zaprzęganego do wozu w pojedynkę. Tylko w poleskich powiatach gub. kijowskiej: radomyskim kijowskim jeżdżą bawkunami.


  Hasło w leksykonie: bawkun

Bawola glowa


Rodziny należące do herbu: Aksamitowski, Andrejewicz, Bagniewski, Bartoszewicz, Dąbrowski, Dougin, Dowginowicz, Dowgiń, Dowgirt, Dowgird, Dowmont, Giełwanowski, Jackiewicz, Janczyński, Jączyński, Jundziłł, Kirdziewicz, Kordziuk, Kucewicz, Kuniewicz, Losen, Łastowski, Łukaszewicz, Nagrodzki, Pawłowski, Pobikrowski, Racewicz, Sesicki, Sędomiński, Steckiewicz, Tubielewicz, Tabilewicz, Zaleski, Złotkowski, Żochła


  Hasło w leksykonie: Bawola glowa

Baworowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Baworowski


  Hasło w leksykonie: Baworowski

Bawół

Herb przedstawia kroczącego bawoła na żółtym tle. Nad herbem trzy pawie pióra oraz dwie trąby po bokach (nie rogi!)

Rodziny należące do herbu: Kimont, Łomżelski, Rocewicz, Tiesenshausen, Tysenhaus, Tyzenhaus, Tyzenhauz

Rodzina niemiecka grafów Tiesenhausen używa herbu własnego.


  Hasło w leksykonie: Bawół

bawół
Symbolizuje szlachetność, moc, godność, a zawłaszcza tego kto chętnie służy wykorzystując te przymioty będąc opiekunem słabych.

Występuje w herbie Mołdawii, dawnym Bukowiny a także Bandymer, Bawola glowa, Bawół, Pomian, Wieniawa, Przyłuka, Kietlicz II, Kołaczkowski, Krzywkowski, Petru, Czerwony, Hormuzaki, Kizierycki, Melisa, Na Kaskach, Bagniewski, Bugnerowicz, Bukaty, Despot, Grabieński, Hadziewicz, Janowski, Leszczyński, Leszyński, Manowski, Marklowski, Markłowski, Pol, Rydger II, Saka, Sokołowski, Szczepanowski, Trlęski, Matejko, Reka, RycWeyss, Radziejowski

Herby z tą symboliką


  Hasło w leksykonie: bawół

bażant
Symbol prostoty ducha - skojarzony z feniksem, przedstawiany w heraldyce podobnie do orła lecz z jednym piórem na głowie dłuższym.

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: bażant

Bazarewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bazarewicz


  Hasło w leksykonie: Bazarewicz

Bazarowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bazarowicz, Sobol-Bazarowicz


  Hasło w leksykonie: Bazarowicz

Bażeński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bajsen, Barski, Bazylewski, Bażeński


  Hasło w leksykonie: Bażeński

bazylia
Roślinny odpowiednik bazyliszka - symbolizuje nienawiść lub ubóstwo

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: bazylia

Bazylianie
Zakon Św. Bazylego podług reguł, potwierdzonych przez papieży w wieku IV, i V. po Chrystusie, 1 rozszerzył się nietylko na wschodzie, ale i na zachodzie. Przełożony klasztoru nazywał aię pierwotnie archimandrytą, a gdy się klasztory pomnożyły, każdy dom miał swego ihumena (a greckiego wódz, naczelnik). Po wprowadzeniu wiary chrześcijańskiej na Ruś, Bazylianie znaleźli tam dobre przyjęcie. Skutkiem unii politycznej roku 1569 i unii kościelnej r. 1595 w diecezjach ruskich, należących do Polski, liczba klasztorów bazyliańskich powiększyła się znacznie. Zarówno zwolennicy jak przeciwnicy unii widzieli w Bazylianach najlepsze poparcie swej sprawy. Do połowy XVII. wieku na Litwie i Białorusi założono 45 klasztorów unickich, na południowej zaś Rusi do 55 dysunickich. Metropolita kijowski, Józef Welamin Rutski, celem naprawy zakonu Bazylianów, zebrawszy jego przełożonych na kapitułę do Nowogrodowicz r, 1617, zaprowadził reformę zakonu, a wszystkie te uchwały stolicą apostolska zatwierdziła. Klasztory Bazylianów na Rusi litewskiej stanowiły odtąd jedną kongregacyę Przenajświętszej Trójcy (zatwierdzoną przez Urbana VIII. r. 1624). Prawdziwą epokę stanowi synod, odbyty r. 1720 w; Zamościu, który zaprowadził szkoły dla zakonników i dla świeckiej młodzieży we wszystkich klasztorach, liczących więcej niż dwunastu zakonników. Skutkiem tych postanowień duchowieństwo zakonne tak się odrodziło i podniosło, że w 20 lat potem Bazylianie kierowali najpomyślniej prawie cąłem wychowaniem młodzieży katolickiej na Rusi. Metropolita Szeptycki zwołał roku 1739 synod do Lwowa, gdzie utworzoną została nowa, niezależna od litewskiej, prowincya koronna ruska, pod tytułem Opieki Najśw. Panny. Na kapitule w Dubnie r. 1745 połączono obie prowincye w jedną kongregacyę "Najświętszej Trójcy". Każda prowincya miała odtąd oddzielnego prowincyała, ale obie wybierały wspólnego protoarchimandrytę. Bazylianie, podnosząc się sami, podnosili zarazem świeckie duchowieństwo i lud cały, oddając przez to wielkie usługi Kościołowi. Lud z całej Litwy dążył na nabożeństwa i spowiedź do Bazylianów w Zyrowicach, a z całej Rusi południowej do Poczajowa. Po reformie roku 1743 poczęli Bazylianie zakładać szkoły na szerszą stopę, oddając na ich utrzymanie większą część swoich funduszów. We wszystkich klasztorach prowadzono szkoły niższe, a w Wilnie, Lwowie, Swierzniu, Ławrowie, Kamieńcu, Połocku, Witebsku, Łucku, Zydyczynie, Chełmie, Zahajcach, Zamościu, Trębowli, Zbarażu, Satanowie, Poczajowie, Krzemieńcu, Zagórowie, Zyrowicach, Lubarze, Borunach i t. d. wykładano filozofię, retorykę i nauki gimnazyalne. Po kasacie zakonu Jezuitów Rzeczpospolita oddała wiele szkół jezuickich Bazylianom, n. p. w Brześciu, Nowogródku, Grodnie, Mińsku, Bracławiu, Dubnie, Ostrogu, Winnicy, Barze, Łucku, Żytomierzu, Lublinie, Owruczu, Antopolu, Wilnie i t. d.
Po pierwszym rozbiorze kraju r. 1772 pozostało w Polsce 40 klasztorów bazyliańskich, których wszystkie przywileje zatwierdził sejm r. 177Ó, Dla lepszego nadzoru niid klasztorami uchwalono na kapitule w Torokaniu r, 1780 rozdzielić i prowincję litewską, na litewską i białoruską, a ruską na polską i hałacką. Odtąd dla każdej z tyck prowincyi byl oddzielny protoihttinen, wszystkie zaś po dawnemu zostały pod jednym prołoarchimandrifią. Po ostatnim podziale kraju zniesioną została r. 1796 godnośd protoarchim and ryty. Po śmierci cesarzowej Katarzyny, za cesarza Pawia, wystarali się Bazylianie o wznowienie protoarohimandryi i wcielenie prowincyi białoruskiej do litewskiej. Cesarz Aleksander ukazem z d. 5 maja 1804 r.. zniósł na nowo proton rebimandryg, a za ceaarza Mikołaja I w roku 1827 nastąpiła kasata 40 klasztorów bazyliańskich z pozostawieniem jednak szkól, które utracili w r. 1831. Dnia 16 lutego 1832 r. znstal zniesiony urząd prowincyalski. Reszta pozostałych klasztorów zaliczoną została w r. 1839 do kościoła wackodniego. Utrzymały się tylko w Kongresówce, w dyocezyi Chełmskiej, i klasztory unickie do r. 1865; w Chełmie, Białej, Zamościu i Lublinie i piąty w Warszawie przy ulicy Miodowej do roku 1872.
W Austryi (Galicyi) Bazylianie pozostali przy swoich prawaek do roku 1782, poczem zniesiono uboższe ich klasztory; ławryczowski, pacykowski , kryłoski, jazenicki, pitrycki, zadarowski, czortkowski, bielecki, janowicki, lukski, biesiedzki, lwowski Św. Jana, derę wczy oski, horpiński i buozyński. Z pozostałych 14 męskich i 2 żeńskich utworzono r, 1785 jedną
prowincyc halicką, dla której przywrócono r. 1802 (patentem cesarskim x 29 kwietnia) dawne ustawy, o ile te nie sprzeciwiały się politycznym prawom państwa austryackiego.
[Gloger Z., Geografia historyczna]


  Hasło w leksykonie: Bazylianie

bazyliszek
Król węży ze skrzydłami, głową i nogami koguta. Potwór który zabijał samym spojrzeniem lub oddechem. Symbolizuje śmierć, przejście do krainy umarłych, strach dla patrzących na ów herb.

Występuje w herbie Kurska (Rosja) oraz Bazylei (Szwajcaria) - jako podtrzymujący herb.

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: bazyliszek

bazyliszek
Działo XVI-wieczne. Waga 75 cetnarów, kule - waga 75 funtów. Takie dane zostały podane przez Preussa w 1530r. choć wagi dział różniły się niekiedy znacznie. Określane tym mianem działo w artylerii Zygmunta III strzelało kulami 42-funtowymi.


  Hasło w leksykonie: bazyliszek

Bażyński

Odmiana herbu Wiewiórka


  Hasło w leksykonie: Bażyński

Bałaban



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bałaban


  Hasło w leksykonie: Bałaban

bałabuch
(gwar. lwow.) wszelkie słodkie wyrośnięte ciasto w postaci małych okrągłych bułeczek, pączki, racuchy


  Hasło w leksykonie: bałabuch

bałaguła
(gwar. lwow.) woźnica, furman


  Hasło w leksykonie: bałaguła

bałamkać
(gwar. lwow.) chwiać się, kiwać, machać


  Hasło w leksykonie: bałamkać

Bałga



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bałga, Gradkowski, Radoszewski


  Hasło w leksykonie: Bałga

bałta
(hucul.) starodawna siekiera
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: bałta

bałwatuńcio
(gwar. lwow.) głuptas


  Hasło w leksykonie: bałwatuńcio

Bałła



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bałła


  Hasło w leksykonie: Bałła

be testamento
(lit.) bez testamentu


  Hasło w leksykonie: be testamento

beate memoriae
(łac.) świętej pamięci, nieżyjący


  Hasło w leksykonie: beate memoriae

Beatrix
(łac.) Beatrycza (imię)


  Hasło w leksykonie: Beatrix

bebiś


  Hasło w leksykonie: bebiś

Bebrykowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bebrykowicz


  Hasło w leksykonie: Bebrykowicz

becharius
(łac.) wytwórca pucharów i kubków z drewna


  Hasło w leksykonie: becharius

Becz

Srebrne koło wodne o 6 łopatkach (dzwonach) na błękitnym tle.

Najstarszy wizerunek 1282 z pieczęci Henryka de Pezove. Herb zaginął w XVw.


  Hasło w leksykonie: Becz

beczka
Miara objętości = 25 garncy = 100 litrów (1818r)

W terminologii bartniczej dzieliła się na 3 pokowy - ok. 50 litrów


  Hasło w leksykonie: beczka

beczka
Jako mobilium herbowe - symbol pewności, a także oczywiście godło cechu bednarzy.

Szukaj herbów z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: beczka

Beczka - herb

Rodziny należące do herbu: Beczka, Beczkowicz, Waręski


  Hasło w leksykonie: Beczka - herb

Będkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Będkowski


  Hasło w leksykonie: Będkowski

Bedlewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bedlewicz, Będlewicz


  Hasło w leksykonie: Bedlewicz

Będlewski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Będlewski


  Hasło w leksykonie: Będlewski

Beduta
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Beduta


  Hasło w leksykonie: Beduta

Beerberg
Lesna, -Baworowa - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Beerberg

behekać
(hucul.) monotonnie mówić lub czytać
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: behekać

Behem


  Hasło w leksykonie: Behem

Behem 2

Rodziny należące do herbu: Behm, Behem


  Hasło w leksykonie: Behem 2

Behem Baltazar - gmerk


  Hasło w leksykonie: Behem Baltazar - gmerk

bejlerbej
cywilny i wojskowy wyższy urzędnikprowincji w Turcji


  Hasło w leksykonie: bejlerbej

bękart
Dziecko ze związku nieślubnego. Dawniej nie było określeniem pejoratywnym.
Inne określenia: bastard, baster, bastert, bastrzę, bebiś, bękarcię (dem.), bęsz (dem.), fotarlę, kukułczę (przen.), mamzer, najduk, nalezionek, podmiotek, podrzutek, pokrzywnię, pokrzywnik


  Hasło w leksykonie: bękart

Bekaw
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bekaw


  Hasło w leksykonie: Bekaw

Bekiesz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Klidzia, Mroczkiewicz, Mroczkowicz


  Hasło w leksykonie: Bekiesz

Bekiesz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bekiesz, Bekesz


  Hasło w leksykonie: Bekiesz

Bekler
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bekler, Bockler


  Hasło w leksykonie: Bekler

belczos
belcos - belka stropowa


  Hasło w leksykonie: belczos

Belgard
Bialogard - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Belgard

Belina

W polu czerwonym, lub niebieskim krzyż ćwiekowy. Pod nim trzy złote, lub srebrne podkowy barkami do siebie.

Najstarsza wzmianka 1431.

Rodziny należące do herbu: Barzymowski, Belina, Bielinowicz, Bieniuszewicz, Bordzikowski, Bordziłowski, Borkowski, Borysław, Borysławski, Borzym, Borzymowski, Brwinowski, Brzeznicki, Brzozowski, Buka, Byczkowicz, Bylina, Chlewiński, Chwalęcki, Czechowski, Dusza, Falęcki, Galewski, Golaniewski, Goleniowski, Golianiewski, Golijaniewski, Gólczewski, Grocki, Grodzki, Gruszczyński, Gruszecki, Gulczewski, Jaszczółtowski, Jaszczółtowski, Jaszczułtowski, Jaworski, Kadłubowski, Kęcierski, Kędzierski, Kędzierzyński, Kolędowski, Kolzan, Kołwzan, Konotopski, Koszko, Kotkowski, Kraska, Krupiński, Leszczyński, Lochowski, Łochnowski, Łochowski, Łojewski, Łojowski, Miastkowski, Milęcki, Młochowski, Młynarski, Nadroski, Naropiński, Niałecki, Nowoszyński, Okoń, Okuń, Orzeszkowski, Ossowski, Ostrowski, Parzniewski, Parzniowski, Piotrkowicz, Piotrowicz, Piotrowski, Podgórski, Podhorecki, Podhorodecki, Podorecki, Pogórecki, Ponikowski, Porudeński, Porudyński, Porudziński, Pożarowski, Prażmowski, Proskowski, Pyrski, Rachowski, Sarbiński, Satkowski, Sczytnicki, Sekucki, Sempelborski, Sękucki, Siekuć, Skarbiński, Skup, Skupieński, Skupiński, Skupiewski, Starzechowski, Stawski, Suski, Szczytnicki, Szpakowski, Tabulski, Taranowski, Tarapowski, Tęgoborski, Wandrowski, Wągroski, Węgrowski, Węgierski, Węsierski, Wielicki, Wierciechowski,, Wierciochowski, Wolski, Zalutyński, Zawadzki, Zdanowski, Zdunowski, Żeligowski


  Hasło w leksykonie: Belina

Bem


Rodziny należące do herbu: Bauman, Bem, Bochnia, Mączewski


  Hasło w leksykonie: Bem

bendras gyvenimas
(lit.) wspólne życie


  Hasło w leksykonie: bendras gyvenimas

bendrija
(lit.) wspólnota


  Hasło w leksykonie: bendrija

Benedykt Polak
Franciszkanin z Wrocławia. Pierwszy szerzej znany polski podróżnik. W latach 1245-47 towarzyszył posłowi papieskiemu w wyprawie do Karakorum i Mongolii.


  Hasło w leksykonie: Benedykt Polak

beneficjum
Rodzaj wynajmu. Dobra w postaci ziemskiej, lub urządzeń, gospodarstw, za które używający obowiązany był odpłacać się efektami użytkowania.


  Hasło w leksykonie: beneficjum

Benisz


Rodziny należące do herbu: Benisz


  Hasło w leksykonie: Benisz

Benkin
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Benkin


  Hasło w leksykonie: Benkin

Bensa
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bensa


  Hasło w leksykonie: Bensa

Bentschen
Zbąszyn - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim


  Hasło w leksykonie: Bentschen

benu


  Hasło w leksykonie: benu

ber
(hucul.) kładka
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: ber

berajter
(niem.) berejter, brejter - ujeżdżacz, trener, nauczyciel konnej jazdy


  Hasło w leksykonie: berajter

berbenica
(hucul.) beczułka drewniana na bryndzę lub wódkę
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: berbenica

Berberiusz



Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Berberiusz


  Hasło w leksykonie: Berberiusz

berdo
(hucul.) przepaść
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: berdo

Berendt
Koscierzyna - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Berendt

Berens
Herb szlachecki. W herbie niedźwiedź wspięty, koronowany. Rodziny należące do herbu: Berens


  Hasło w leksykonie: Berens

Bereśniewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bereśniewicz


  Hasło w leksykonie: Bereśniewicz

bereza
(hucul.) przodownik kolędy
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: bereza

berfeła
(hucul.) ruchoma kłoda drewniana na której zawiesza się sagany nad ogniskiem
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: berfeła

Berg
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Berg, Berck


  Hasło w leksykonie: Berg

Bergarbeiter
(niem.) górnik


  Hasło w leksykonie: Bergarbeiter

bergarius
(łac.) owczarz


  Hasło w leksykonie: bergarius

Bergman
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bergman


  Hasło w leksykonie: Bergman

Bergmann
(niem.) górnik


  Hasło w leksykonie: Bergmann

Bergonzoni
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bergonzoni


  Hasło w leksykonie: Bergonzoni

Bergstädtischer Offizier
(niem.) miejski urzędnik górniczy


  Hasło w leksykonie: Bergstädtischer Offizier

Berkeley

Berkeley, szlachecki ród anglo - normański, zaszczycony tytułami barona Berkeley (1155, 1295, 1421) w parostwie Anglii, wicehrabiego (viscount) Berkeley (1481), hrabiego of Nottingham (1483), i markiza (marquess) of Berkeley (1488), hrabiego (earl) of Berkeley (1679). Tytuły wicehrabiego i markiza wygasły w 1491, tytuł hrabiego Berkeley od 1942 jest wygasły lub w zawieszeniu. Tytuł barona of Berkeley w 1967 odziedziczony został po kądzieli przez Anthony Gueterbocka, 18. barona Berkeley i dożywotniego barona Gueterbock.


  Hasło w leksykonie: Berkeley

Berkler
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Berkler


  Hasło w leksykonie: Berkler

Berkowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Berkowicz


  Hasło w leksykonie: Berkowicz

berkowiec
Litewska i rosyjska miara masy

Litwa
1839 - 1 berkowiec = 5 kamieni = 200 funtów.

Rocja
1839 - 1 berkowiec = 10 pudów = 400 funtów


  Hasło w leksykonie: berkowiec

Berlinchen
Barlinek - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Berlinchen

berlinka
Barka flisacka


  Hasło w leksykonie: berlinka

bermyca
(niem. - czapka niedźwiedzia) Futrzana czapka o wysokim otoku. W XVIII i XIX wieku nakrycie głowy grenadierów i niektóre kompanie wyborowe.


  Hasło w leksykonie: bermyca

Bernardus
(łac.) Bernard


  Hasło w leksykonie: Bernardus

Bernatowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu:


  Hasło w leksykonie: Bernatowicz

Bernefour
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bernefour


  Hasło w leksykonie: Bernefour

Bernowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bernowicz


  Hasło w leksykonie: Bernowicz

Bernsdorf
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bernsdorf


  Hasło w leksykonie: Bernsdorf

Bernstadt
Bierutów - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bernstadt

Bernstein
Pelczyce - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bernstein

berso


  Hasło w leksykonie: berso

Berszten


Rodziny należące do herbu: Berszten, Gaszyński, Giebułtowski, Pikarski, Wierzchliński


  Hasło w leksykonie: Berszten

Berszten I
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Karniowski


  Hasło w leksykonie: Berszten I

Berszten II
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Klem, Klema, Wierzchlejski, Wierzchleyski,


  Hasło w leksykonie: Berszten II

Berthelsehütz
Unieszów - niemiecka nazwa miejscowości w gminie Kluczbork


  Hasło w leksykonie: Berthelsehütz

Bertrand
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bertrand


  Hasło w leksykonie: Bertrand

Berżewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Berżewicz


  Hasło w leksykonie: Berżewicz

Berzewiczy


  Hasło w leksykonie: Berzewiczy

berło
Sceptr. Jedno z insygniów królewskich w kształcie krótkiej laski zakończonej kulą bądź emblematem.


  Hasło w leksykonie: berło

Bes


Rodziny należące do herbu: Bes, Besowski


  Hasło w leksykonie: Bes

Bes
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bes, Besowski


  Hasło w leksykonie: Bes

besahy
(hucul.) juki, worki juczne
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: besahy

besiblaškantis
(lit.) tułacz


  Hasło w leksykonie: besiblaškantis

Besitzer
(niem.) właściciel


  Hasło w leksykonie: Besitzer

bęsz


  Hasło w leksykonie: bęsz

beteisis
(lit.) bezprawny


  Hasło w leksykonie: beteisis

Betman
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Betman


  Hasło w leksykonie: Betman

Betsche
Pszczew - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim


  Hasło w leksykonie: Betsche

Beuthen
Bytom - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Beuthen

Beuthen a
Bytom Odrzanski - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Beuthen a

Beuthen-Carshof
Bytom, -? - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Beuthen-Carshof

Beyzym
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Beyzym


  Hasło w leksykonie: Beyzym

bezant
Złota bizantyjska moneta używana w czasie wypraw krzyżowych. W heraldyce może oznaczać wykupywanie chrześcijanina z niewoli, lub bogactwo zdobyte na wyprawach.



Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: bezant

bezoar
Cenny lek, rodzaj odtrutki znany w średniowieczu. Wytwarzany z kulistych tworów powstałych w przedżołądkach kóz bezoarowych. Uważano że są to skamieniałe łzy jeleni. Lek wyrabiany głównie przez Arabów i sprzedawany na jarmarkach różną postacią.


  Hasło w leksykonie: bezoar

Bezpalij
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bezpalij


  Hasło w leksykonie: Bezpalij

Beztrwogi


  Hasło w leksykonie: Beztrwogi

Bełcz


Nieznany z wizerunku herb średniowieczny. Na tarczy umieszczone były trzy bełty strzał, w krzyż lub równolegle.


  Hasło w leksykonie: Bełcz

Bełdowski

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bełdowski


  Hasło w leksykonie: Bełdowski

bełt
Krótka strzała do kuszy, lub górna część strzały do łuków.
Bełty do kuszy użyte w herbie mogą oznaczać wzięcie udziału w walce - bez wahania, ale wykorzystując swoją przewagę, lub niepostępując zgodnie z zasadą fair play.

Herb: Bełty

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: bełt

Bełty
Herb przedstawia trzy skrzyżowane bełty kuszy skrzyżowane po środku, na czerwonym tle.



Rodziny należące do herbu: Belt, Bełt, Bełtowicz, Benedyktowicz, Beneszko, Berends, Bergayło, Bergielewicz, Bergielski, Bolcz, Boltz, Chochoński, Chochorowski, Choroszewski, Chorowski, Cirisser, Grambiewski, Graniewski, Januszowski, Kierdej, Kolędowski, Kuderewski, Kuderowski, Łata, Pelicki, Połonicki, Potarczycki, Potorzycki, Pożarycki, Pożaryski, Pożniak, Późniak, Radziwanowski, Radziwonowski, Radziwoński, Rembowski, Skoropadski, Stradecki, Strzelnicki, Śmiechowski, Śmichowski, Śniechowski, Wolszleger, Zwierkowski


  Hasło w leksykonie: Bełty

Bełza
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bełza


  Hasło w leksykonie: Bełza

Bialina
Herb Białynia.


  Hasło w leksykonie: Bialina

Bialutten
Bialuty - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich


  Hasło w leksykonie: Bialutten

Bianki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bianki


  Hasło w leksykonie: Bianki

Biała
Zawołenie herbu Ciołek


  Hasło w leksykonie: Biała

Biała
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Domaniewski, Przyłuski


  Hasło w leksykonie: Biała

biała izba
Główna izba mieszkalna w chacie. Nazwa związana jest z bieleniem izby ługiem - czyli odkażaniem drewna zwyczajowo dwa razy do roku.


  Hasło w leksykonie: biała izba

Biała Rzeka
(hucul.) Biały Czeremosz
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: Biała Rzeka

Białachowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Białachowski


  Hasło w leksykonie: Białachowski

Białęga
Zawołanie herbu Drużyna


  Hasło w leksykonie: Białęga

białka


  Hasło w leksykonie: białka

Białkotka


  Hasło w leksykonie: Białkotka

Białoglowski

Rodziny należące do herbu: Białogłowski, Weiskopf


  Hasło w leksykonie: Białoglowski

białogłowa
Dawna nazwa kobiety, mężatki stosowana powszednie do XVIII wieku. Pochodził od białego płótna noszonego przez mężatki w formie chusty. Chusty kolorowe nosiły mężatki z dłuższym stażem, tak więc "białogłowa", choć stosowano ją do wszystkich kobiet, de facto oznaczała osobą niedawno poślubioną. Należy pamiętać, że wyraz kobieta był nieprzyzwoity i oznaczał bardziej osobę lekkich obyczajów.


  Hasło w leksykonie: białogłowa

Białokur
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Białokurowicz lub Białokur


  Hasło w leksykonie: Białokur

białokury
jasnowłosy, blondyn, płowy, albinos


  Hasło w leksykonie: białokury

białoskórnik
Garbarz wyrabiający specjalny, delikatny rodzaj skór - zazwyczaj jasnych, np. z przeznaczeniem na rękawiczki, lub lekką odzież.


  Hasło w leksykonie: białoskórnik

Białoskórski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Białoskórski


  Hasło w leksykonie: Białoskórski

Białoskrzydł


Herb szlachecki.


  Hasło w leksykonie: Białoskrzydł

Białozor
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Białozor


  Hasło w leksykonie: Białozor

Białucki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Białucki


  Hasło w leksykonie: Białucki

Biały Gołąb
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Cierniecki


  Hasło w leksykonie: Biały Gołąb

Białynia

Inne nazwy, zawołanie: Bialina, Bielizna, Bieluzna, Konopka

Opis. Srebrna podkowa barkiem w dół. Na niej na środku nasadzona srebrna przekrzyżowana rogacina. Tło niebieskie. Etapem rozwoju tego herbu jest podzielenie na podkowę, złoty krzyż kawalerski i strzałę. Dziadulewicz uważa że Białynia i Bielizna to dwa różne choć podobne herby. Wzorcem i nazwą są też nieco podobne herby Bielina i Albaluna nazywany również czasem Bielina (II). Nazwa pochodzi być może od futra wiewiórki (biełki).

Najstarsza wzmianka pisana pochodzi z 1388 r [Księgi sądowe łęczyckie].

Rodziny należące do herbu: Białecki, Białobocki, Białynia, Białynicki, Biłuński, Birula, Biwil, Bordziłowski, Bostowski, Brzostowski, Ceprzyński, Chołodecki, Ciekawy, Czubik, Dziećmiarowski, Dziedziel, Ginejko, Golimiński, Goliniński, Harbuz, Jankowski, Jaszczechowski, Jawoysz, Koczowski, Konopka, Kowarski, Kowerski, Kowerski, Kowzan, Kutkiewicz, Leszczyński, Łakowicz, Ławrynowicz, Ławrynowski, Męczkowski, Niebrzydowski, Nowochoński, Odroclew, Pasenko, Poszylski, Rafanowicz, Rzepecki, Rzepnicki, Rzepniewski, Rzepnik, Sulkowski, Sułkowski, Suszko, Szuszko, Wieniawski, Wilczek, Witkiewicz, Wojcikiewicz, Wójcikiewicz, Zabłocki, Zdanowicz, Zyżniewski, Żdanowicz, Żyzniewski, Żyżniewski


  Hasło w leksykonie: Białynia

Bibersztajn


  Hasło w leksykonie: Bibersztajn

Bibersztyn

Na złotym polu czerwony róg jeleni o pięciu rosochach - postawiony "w słup" czyli pionowo.

Najstarszy wizerunek 1323 z pieczęci Mikołaja Borasa. Pieczęci Guntera z 1259 i Henryka z Bibersztyna traktuje się jako obce.

Rodziny należące do herbu: Białkowski, Biberstein, Błoński, Boczowski, Boiszewski, Boiszowski, Borus, Gaszyński, Jaźwiecki, Kacimierski, Kazimierski, Kazimirski, Kielnerski, Lewicki, Marczewski, Mikołajowski, Nemitz, Pęcławski, Pierożek, Przybysławski, Radziwiłłowicz, Radwiłowicz, Radziejowski, Ridolewski, Rupnowski, Rydalski, Rydolewski, Seboński, Sebieński, Starowiejski, Szebieński, Szyling, Schilling, Zawadzki, Herman, Hirtemberg


  Hasło w leksykonie: Bibersztyn

bibliopegus
(łac.) introligator


  Hasło w leksykonie: bibliopegus

bibliopola
(łac.) księgarz


  Hasło w leksykonie: bibliopola

bibosz


  Hasło w leksykonie: bibosz

bida
(hucul.) diabeł
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: bida

Biderman

Rodziny należące do herbu: Biderman


  Hasło w leksykonie: Biderman

Biegaczewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Biegaczewicz


  Hasło w leksykonie: Biegaczewicz

Bieganowo
Bieganowo - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim


  Hasło w leksykonie: Bieganowo

Biel
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Biel


  Hasło w leksykonie: Biel

Bielak

Rodziny należące do herbu: Bielak


  Hasło w leksykonie: Bielak

Bielawa


Nieznany herb średniowieczny. Pojawia się w źródłach pisanych w XVw.


  Hasło w leksykonie: Bielawa

bielawa
Podmokłe łąki, torfowiska, mokre pastwiska porosłe wełnianką. Roślina ta po przekwitnieniu pozostawia biały okwiat, a gęsto porastając barwi cały teren na biało.


  Hasło w leksykonie: bielawa

Bielej
Średniowieczny herb rycerski znany z 1436r. W XVw. zaginął. Utożsamainy niekiedy z Leliwą niekiedy z Białą odmienną, niekiedy z Lubiczem.


  Hasło w leksykonie: Bielej

Bielikowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Białuski, Bielakowicz, Bielikowicz


  Hasło w leksykonie: Bielikowicz

Bielina

Średniowieczny herb rycerski. Srebrny księżyc barkiem do dołu. Na nim srebrne głowa i szyja konia z rozwianą grzywą zwróconą w prawą (herbową) stronę. Tło niebieskie lub czerwone. Herb ten zaginął w XVI wieku lecz został przez niektórych heraldyków połączony z innym takim samym w rysunku (Albaluna).

Pierwsza wzmianka pisana datowana jest na rok 1403 [Starodawne prawa Polskiego Pomniki ...]. Za najstarsze wizerunki uważa się pieczęcie Stefana i Strzyżywoja z Kobylejgłowy z 1287 roku. Jednak niektórzy badacze uważają je za nieheraldyczne.


  Hasło w leksykonie: Bielina

Bieliński

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bieliński


  Hasło w leksykonie: Bieliński

Bieliński II

Herb szlachecki - odmiana herbu Junosza. W polu czerwonym — na murawie baran biały z bokiem pokrwawionym. Nad koroną hrabiowską hełm z koroną i pięciu piórami strusiemi. Labry czerwone podbite srebrem. Nadany w r. 1798 Stanisławowi Bielińskiemu, marszałkowi nadwornemu koronnemu przez Fryderyka Wilhelma III, króla pruskiego.

Rodziny należące do herbu: Bieliński


  Hasło w leksykonie: Bieliński II

Bieliny

Rodziny należące do herbu: Bielejewski, Klonowski


  Hasło w leksykonie: Bieliny

Bielitz
Bielice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bielitz

Bielizna


  Hasło w leksykonie: Bielizna

Bielschowitz OS
Ruda Slaska, -Bielszowice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bielschowitz OS

Bielski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu:


  Hasło w leksykonie: Bielski

Bieluzna


  Hasło w leksykonie: Bieluzna

Bień z Łososiny - godło

Godło przedheraldyczne Bienia z Łososiny, syna Wojsława, a wnuka Wita czyli Wydżgi z 1304 r. Godło zachowane na pieczęci znajdującej się przy dokumencie zachowanym w archiwum kościoła św. Andrzeja w Krakowie. [Gloger Z., Encyklopedia Staropolska]


  Hasło w leksykonie: Bień z Łososiny - godło

Bienia


Nieznany herb szlachecki występujący jedynie w źródle w 1432. W XV wieku zaginął.


  Hasło w leksykonie: Bienia

Bienicki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bienicki


  Hasło w leksykonie: Bienicki

Bieńkowski

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bieńkowski


  Hasło w leksykonie: Bieńkowski

Bieńkuński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bieńkuński


  Hasło w leksykonie: Bieńkuński

Bierun
Tychy, -Bierun - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bierun

Biją w łeb
Herb szlachecki o takiż samym zawołaniu. Jedyna wzmianka pochodzi z 1424r. Wizerunek znany jedynie z kształtu - strzała na skos od dołu lewej herbowej do czoła prawej strony herbu. Takie przedstawienie znajduje się na mensie ołtarzowej w kościele Bożego Ciała w Krakowie - dat. 1467-77. Herb w XVIw. zaginął.


  Hasło w leksykonie: Biją w łeb

Bijekaw
Herb szlachecki. W błękitnym polu złoty pas w skos. Na nim w kołach dwie złote korony po bokach a po środku lew kroczący. Hełm z koroną antyczną. W klejnocie błękitno złote skrzydło na którym takiż sam pas jak na herbie.

Herb ten otrzymał Joachim de Beke - rajca gdański od Kazimierza Jagiellończyka 27.5.1457.


  Hasło w leksykonie: Bijekaw

bikora
(gwar. lwow.) laska, kij, bat (bichur)


  Hasło w leksykonie: bikora

Biliński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Biliński, Hur


  Hasło w leksykonie: Biliński

binda
Chusta Nałęcza. Skręcona dwukolorowa chusta oznacza godność szlachecką

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: binda

bindaż
(niem. Bindwerk) Wysoki, zazwyczaj sklepiony korytarz ogrodowy uformowany albo z samych roślin, albo opartych na kratownicy. Formowany był najczęściej z grabów, lip, lub pnączy. Tego typu konstrukcje znane były z parków pałacowych już od XVI wieku.


  Hasło w leksykonie: bindaż

binduga
(niem. Bindung - wiązanie) Miejsce zbijania tratw do spławu drewna drogą wodną.


  Hasło w leksykonie: binduga

binia
(gwar. lwow.) dziewczyna, z którą chodzi "kawaler"


  Hasło w leksykonie: binia

binominis
(łac.) dwojga imion


  Hasło w leksykonie: binominis

binsowaty
(gwar. lwow.) narwany, głupi, czasem też szalony, wściekły


  Hasło w leksykonie: binsowaty

Bipennis


  Hasło w leksykonie: Bipennis

bipennis


  Hasło w leksykonie: bipennis

Bipienna


  Hasło w leksykonie: Bipienna

birbant
(wł. szelma, łajdak) utracjusz, hulaka - zapewne stąd: "bimbać sobie", czyli nie dbać o majątek rodowy.


  Hasło w leksykonie: birbant

Birkenau
Gliwice, -Brzezinka - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Birkenau

Birkenhain OS
Piekary Śląskie, -Brzeziny Sl. - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Birkenhain OS

Birkental
Myslowice, -Brzezinka - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Birkental

Biron 2


  Hasło w leksykonie: Biron 2

Biron 3


  Hasło w leksykonie: Biron 3

Birula
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Birula


  Hasło w leksykonie: Birula

birzinas
(staro-lit.) czerwiec


  Hasło w leksykonie: birzinas

Bischoeflich Papau
Papowo B k. Chełmna - niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bischoeflich Papau

Bischof
(niem.) biskup


  Hasło w leksykonie: Bischof

Bischofsburg
Biskupiec - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich


  Hasło w leksykonie: Bischofsburg

Bischofstein
Bisztynek - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich


  Hasło w leksykonie: Bischofstein

Bischofswalde
Wrocław, -Biskupin - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bischofswalde

Bischofswerder
Biskupiec - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Bischofswerder

biskup
z greki- nadzorca
Człowiek obdarzony podczas święceń pełnią kapłaństwa i mający prawo do prowadzenia Kościoła partykularnego lub diecezji przez własne nauczanie, troskę duszpasterską i przewodniczenie podczas sprawowania liturgii. Jako następca apostołów, w łączności z biskupem Rzymu, ma z całym kolegium biskupów udział w odpowiedzialności za cały Kościół. Udziela święceń kapłańskich, a na Zachodzie jest zwyczajnym szafarzem sakramentu bierzmowania; jemu także jest zastrzeżone prawo święcenia olejów świętych.


  Hasło w leksykonie: biskup

Biskupitz OS
Biskupice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Biskupitz OS

Bismarckhutte OS
Chorzow, -Hajduki - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bismarckhutte OS

Biszpink
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bispink


  Hasło w leksykonie: Biszpink

bitininkas
(lit.) pszczelarz, bartnik


  Hasło w leksykonie: bitininkas

Biwojno

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Biwojno


  Hasło w leksykonie: Biwojno

bizmut


Alchemiczny symbol bizmutu.

Szukaj herbów z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: bizmut

Biłostocki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Biłostocki


  Hasło w leksykonie: Biłostocki

Blacha
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bajraszewski, Blacha, Budwicz, Jachimowski, Kopczyński, Sahajdakowski


  Hasło w leksykonie: Blacha

blachmal
Staropolska nazwa techniki zdobniczej materiałów metalowych i jubilerskich zwanej dzisiaj niello. Materiał pokrywany jest warstwą czarnej emalii uzyskiwanej ze stapiani siarczku srebra i miedzi.


  Hasło w leksykonie: blachmal

bladarius
(łac.) kupiec zbożowy


  Hasło w leksykonie: bladarius

Blanckenstein

Rodziny należące do herbu: Blankenstein


  Hasło w leksykonie: Blanckenstein

Blank
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Blank


  Hasło w leksykonie: Blank

Blankenberg
Niemiecka nazwa miejscowości Gołogóra. Gmina Świątki.


  Hasło w leksykonie: Blankenberg

Blasius
(łac.) Błażej


  Hasło w leksykonie: Blasius

blatować
(gwar. lwow.) zgodzić się, pozyskać kogoś dla jakiejś sprawy


  Hasło w leksykonie: blatować

blazonowanie
Opis herbu posługujący się zasadami. Zasady te są niemal niezmienne od początków heraldyki. Posługuje się specjalnymi zwrotami a opis dokonywany jest od strony trzymającego herb, a więc prawa strona jest po lewej. Blazonowanie obejmuje nie tylko herb ale i jego otoczenie, a więc hełm, klejnot, labry, trzymacze itp.


  Hasło w leksykonie: blazonowanie

Bleichfelde
Niemiecka nazwa miejscowości Bielawki - obecnie dzielnica Bydgoszczy - Bielawy


  Hasło w leksykonie: Bleichfelde

blejtram
- rama okienka lub drzwiona z desek ustawiony poprzecznie do muru
- krosno stolarskie
- rama dla obrazu


  Hasło w leksykonie: blejtram

Blesen
Bledzewo - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim


  Hasło w leksykonie: Blesen

Bliźnięta (znak zodiaku)


Symbol wywodzi się z hieroglifu egipskiego oznaczającego równość, podobieństwo. Związany w różnych kulturach z boginiami równowagi (Maat, Mitre, Nemezis) - ukrytymi naczelnymi siłami natury. Z tej przyczyny stojący w opozycji do kultury chrześcijańskiej opartej na prymacie ducha i transcendencji. Symbol uproszczony do rzymskiej cyfry II. Symbolizuje aktywność, wiedzę, wszechstronność, podstawowe prawa natury. Alchemiczny symbol procesu związania.
(Nie należy przeceniać roli symboli zodiakalnych w heraldyce polskiej, pomimo zbieżność wyglądu z niektórymi układami herbowymi.)

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: Bliźnięta (znak zodiaku)

Block
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Block, Błocki


  Hasło w leksykonie: Block

blogas oras
(lit.) niepogoda


  Hasło w leksykonie: blogas oras

Blum


Rodziny należące do herbu: Blum


  Hasło w leksykonie: Blum

Blumenau
Kwiatuszki - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich


  Hasło w leksykonie: Blumenau

Blyno


Nieznany herb szlachecki znany jedynie ze źródła z 1392r. W XVw. zaginął.


  Hasło w leksykonie: Blyno

bobak
(gwar.) straszydło, strach


  Hasło w leksykonie: bobak

Bobinski

Rodziny należące do herbu: Bobiński


  Hasło w leksykonie: Bobinski

Bobischau b
Boboszów - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bobischau b

Bobowski

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bobowski


  Hasło w leksykonie: Bobowski

Bobrek OS
Bytom, -Bobrek - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bobrek OS

boch
(staropol.) Grzęzawisko, błoto, ale też miękka masa - np. odparowywanej soli potem formowanej w bochny.


  Hasło w leksykonie: boch

Bochen
Kaszubski herb szlachecki. W polu srebrnym papuga zielona z dziobem złotym, stojąca na ostrzewi w skos, naturalnej, z dwoma sękami po lewej i jednym po prawej. W klejnocie samo godło. Labry zielone, podbite srebrem.

Pierwsza wzmianka 1550

Rodziny należące do herbu: Bochen, Bochan, Bocheński, Bochiński, Bochyński, Bogesken, Bożopolski, Chmieliński, Osiecki, Paraszyński, Porazicki, Porażycki


  Hasło w leksykonie: Bochen

bochen
Rodzaj uformowanej masy w formę owalną, utwardzaną w procesie odparowywania, lub pieczenia np.
1. bochen chleba
2. bochen ołowiu
3. bochen soli
Nazwa wywodzi się prawdopodobnie od starosłowiańskiego słowa boch - oznaczającego grzęzawisko. Stąd formowanie masy w bochny. Taki źródłosłów ma zapewne nazwa miasta Bochnia (od miękkich stawów słonej wody pozostawianych do odparowania - zanim jeszcze znano tam wydobywanie konkretnych brył soli kamiennej)


  Hasło w leksykonie: bochen

Bochen II
Kaszubski herb szlachecki. W polu błękitnym pół ryby barwy naturalnej, nad którą gwiazda złota. Labry błękitne, podbite srebrem.
Zobacz też: herb Bochen

Rodziny należące do herbu:Bochen, Bochan, Chmieliński


  Hasło w leksykonie: Bochen II

Bocheński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bocheński


  Hasło w leksykonie: Bocheński

Bocian


Rodziny należące do herbu: Dobrzeński


  Hasło w leksykonie: Bocian

Bociarski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bociarski


  Hasło w leksykonie: Bociarski

Boczyny


  Hasło w leksykonie: Boczyny

Bodek
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bodek


  Hasło w leksykonie: Bodek

bodiak
(hucul.) oset
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: bodiak

bodiak
(gwar. lwow.) każda kłująca, czepliwa roślina, oset


  Hasło w leksykonie: bodiak

Bodziec
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Koźliński, Przewłocki


  Hasło w leksykonie: Bodziec

Boenisch


  Hasło w leksykonie: Boenisch

Boessner


  Hasło w leksykonie: Boessner

Bogdanowicz


  Hasło w leksykonie: Bogdanowicz

Bogdanowicz I
Herb szlachecki.

Opis: Na tarczy ściętej w polu górnym dwudzielnym, w 1 czerwonym — pół wołu srebrnego w lewo, w II srebrnym — pół konia czerwonego; w dolnym zaś błękitnym trzy podkowy srebrne barkami do góry: dwie i jedna. Nad tarczą dwa hełmy ukoronowane, w pierwszym pół orła czarnego z głową w lewo, w drugim trzy pióra strusie: białe pomiędzy błękitnymi. Labry z prawej strony czerwone, a z lewej błękitne podbite srebrem.

Nadany 9.12.1784. Michałowi, Walerianowi i Bernardowi Bogdanowiczom, przez Franciszka II. Cesarza Niemieckiego.
[Ostrowski J., Księga herbowa ...]


  Hasło w leksykonie: Bogdanowicz I

Bogdanowicz II
Herb szlachecki.

Opis: W polu błękitnym dwie podkowy srebrne barkami do góry, pomiędzy które wchodzi klinowato złote pole o bokach łukowatych, dochodzące do szczytu tarczy, a na nim głowa końska czarna, (tarcza tak zwana cha po. Nad hełmem w koronie, pomiędzy dwiema złotymi trąbami, czarna głowa końska z szyją. Labry z prawej strony błękitne podbite srebrem, a z lewej czarne podbite złotem.

Nadany d. 9 Lipca r. 1782 Dogdanowi i Janowi Bogdanowiczom Ormianom, z przydomkiem z Oroscheny, przez Franciszka II, Cesarza Niemieckiego..
[Ostrowski J., Księga herbowa ...]


  Hasło w leksykonie: Bogdanowicz II

Bogoria,
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bogoria,


  Hasło w leksykonie: Bogoria,

Bogorya


W polu czerwony dwie srebrne rogaciny w słup, ostrzami przeciw sobie. W klejnocie srebrny paw stojący. Pierwsza wzmianka pisana z 1408r. Pierwszy znany wizerunek - pieczęć Jarosława z Bogorii - archidiakona krakowskiego z 1326r. Znane są liczne formy herbu - rogaciny złote lub czarne, także na skos lub w poprzek. Tło mogło być też czarne lub srebrne. Na pieczęci Mikołaja z Bogorii z 1334 rogaciny są opierzone na końcach. Rogaciny są też niekiedy połączone a niekiedy rozdzielone. Być może pierwotnie były pióra, lub głowy pawie lub inny znak przekształcony później w rogaciny jako formy prostsze.

Rodziny należące do herbu: Balczewski, Bogdanowicz, Bogorya, Bohomolec, Bosiacki, Braczkowski, Bruczkowski, Buczkowski, Chechelski, Chechłowski, Cienkiewicz, Corski, Gorbaczewski, Gościeradowski, Horbaczewski, Jamiński, Jarocki, Kampka, Kolanowski, Korzeniecki, Kożuchowski, Kurzeniewski, Kwaskowski, Łowmiański, Macenowicz, Maciejewicz, Maciejowicz, Magnowski, Magnuski, Mokrjewicz, Mokronoski, Mokronowski, Ochowski, Olszewski, Paszkiewicz, Phoski, Podlecki, Podleski, Podlewski, Podłęski, Pohoski, Porębski, Porembski, Prozwicki, Przedomski, Rakoza, Rakusa, Rakusza, Rostropowicz, Skolnicki, Skotnicki, Staszkowski, Suszczewski, Światkiewicz, Świątkiewicz, Tarnowski, Trojanowicz, Tur, Wissygier, Wissiger, Wołłowicz, Wołowicz, Wystynga, Zabacki, Zakrzewski, Zubacki


  Hasło w leksykonie: Bogorya

Bogorya 2


  Hasło w leksykonie: Bogorya 2

Bogoya
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Strujłowski


  Hasło w leksykonie: Bogoya

Boguschowitz
Rybnik, -Boguszowice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Boguschowitz

Bogusz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bogusz, Bohusz


  Hasło w leksykonie: Bogusz

Bogutschitz
Katowice, -Bogucice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bogutschitz

Bohmswalde
Gliwice, -Czechowice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bohmswalde

Bohufal

Rodziny należące do herbu: Bouffał, Bohufał


  Hasło w leksykonie: Bohufal

Bohuszewicz

Odmiana herbu Radwan

Rodziny należące do herbu: Bohuszewicz. Rodzina pochodzenia tatarskiego z gałęzi Korskaków (1528)


  Hasło w leksykonie: Bohuszewicz

Boischow
Tychy, -Bojszowy - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Boischow

Bojcza

Rodziny należące do herbu: Babiński, Borawski, Czochański, Drozdowski, Leśniewski, Leśniowski, Modzela, Modzelewski, Rekowski, Zakliczewski


  Hasło w leksykonie: Bojcza

Bojno
Ślepowron (herb szlachecki)


  Hasło w leksykonie: Bojno

Bojomir


  Hasło w leksykonie: Bojomir

Bokij
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bokij, Bokwicz, Bołtuć, Bowgwił, Kobrowski, Kołyski, Kuliski, Pęcherzowski, Pieczychojski, Pieczyfostski


  Hasło w leksykonie: Bokij

Bokum
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bokum


  Hasło w leksykonie: Bokum

Boleścic


  Hasło w leksykonie: Boleścic

Bolesta


  Hasło w leksykonie: Bolesta

Bolewski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bolewski


  Hasło w leksykonie: Bolewski

Bolkenhain
Bolków Śląski - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bolkenhain

Bolko
Opole, -Bolko - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bolko

bombarda
Działo burzące o bardzo szerokiej i krótkiej lufie. Z czasem lufa uległa wydłużeniu a kule stawały się coraz większe i cięższe dochodząc do 100 funtów wagi. Była to jednak broń nadające się strzelu z krótkich dystansów, co powodowało że do osłony i ustawienia potrzebna była wielka ilość grubych belek, co wiązało się potrzebą użycia wielu koni i ludzi do obsługi.


  Hasło w leksykonie: bombarda

bombardarius
(łac.) rusznikarz, puszkarz


  Hasło w leksykonie: bombardarius

Bombek
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bombek, Małkowski


  Hasło w leksykonie: Bombek

bombicinator
(łac.) wytwórca jedwabiu


  Hasło w leksykonie: bombicinator

boms
(gwar. lwow.) chleb w złym gatunku, czarny, "komiśny" (określenie negatywne)


  Hasło w leksykonie: boms

Bonaparte
Herb Napoleona Bonaparte


  Hasło w leksykonie: Bonaparte

Bonarowa

Rodziny należące do herbu: Andracki (Andradzki), Chlebiński, Wichliński


  Hasło w leksykonie: Bonarowa

Bończa


W polu błękitnym kroczący jednorożec (potem spięty). nazwa pochodzi od zdrobnienia imienia Bonifacy. Tło niekiedy czerwone a u Długosza zgodnie z wpływem naturalizmu u podstawy zielony pagórek. Pierwsza wzmianka pisana z 1396r. Najstarsze przedstawienie graficzne to pieczęć Arnulfa z Mierzyńca z 1466.

Rodziny należące do herbu: Babinowski, Baczyński, Badeni, Badowski, Baniewicz, Bańkowski, Barszczewski, Bartoszewicz, Bartoszewski, Bartoszyński, Bartynowski, Barwikowski, Bernat, Białobrzeski, Bieroński, Biniewicz, Bochdan, Bogdziewicz, Boguniewski, Bohdan, Bohdanowicz, Bohdewicz, Bojarski, Bonecki, Bonicki, Boniecki, Bonkiewicz, Bońko, Borodzic, Borodziecz, Braciejewski, Braciejowski, Bracławski, Brozicki, Brujewicz, Brzeski, Brzostowski, Brzyski, Bujniewicz, Bukowski, Bukszewski, Burnecki, Buza, Bystrzycki, Chalecki,, Charchowski, Charlęski, Chilarski, Chłędowski, Chmielecki, Chobotkowski, Chodnowski, Chodosowski, Chrapek, Chrościchowski, Chrościechowski, Chrościejowski, Chrościkowski, Chruścikowski, Chyliński, Cichosz, Czerski, Czyżykowski, Dalanowski, Domagalski, Dryliński, Dygulski, Fink, Fox, Franceson, Fredro, Gaczkowski, Gasparski, Gawski, Gliński, Godkowski, Godlewski, Godzimierski, Golejewski, Golian, Golmejster, Gołaszewski, Gorbaczewski, Gottartowski, Gozimirski, Grochowski, Gulbiński, Guliński, Iżycki, Jabłoński, Jacimierski, Jacimirski, Jaszewski, Jodłowski, Kamodziński, Kargowski, Kasperowicz, Kierski, Kiliński, Klonowski, Kłoda, Krakow, Krakowiecki, Kręski, Krzeski, Krzewski, Krzyszkowski, Kulikowski, Kulwiński, Kułacki, Kunicki, Linczowski, Lipowski, Lisowski, Lubecki, Lubkowski, Łukujiejewski, Łokuciewski, Łopieński, Łubkowski, Łunkiewicz, Markowicz, Markowski, Michałowski, Mieczkowski, Mierzb, Milewski, Mitkiewicz, Modzelewski, Modzolewski, Moraczewski, Moraniecki, Mukułowski, Nagórny, Niebrzegowski, Niedabylski, Niedobylski, Olenikow, Olfinier, Olszewski, Osmolski, Osmołowski, Osmulski, Ottenhausen, Ozdowski, Palczewski, Parchwic, Parznicki, Pieczyński, Pióro, Płończyk, Pokrzywnicki, Postrucki, Postruski, Pożarko, Prachwicz,, Prawidlnicki, Przywiński, Radawiecki, Radowicki, Rodowiecki, Radwan, Ratowt, Romanczenko, Romanowicz, Romanowski, Rucki, Rudziewicki, Ruszkowski, Rutkowski, Rybczewski, Rybczowski, Rybczyński, Rymkiewicz, Rzeszewski, Sarnacki, Sienicki, Sienkiewicz, Siennicki, Skaczewski, Skarzyński, Skarżyński, Skoczewski, Skoczyński, Skokowski, Skorowski, Skronowski, Skrzydlewski, Skrzynecki, Skwarski, Socha, Sochacki, Solikowski, Srzebiecki, Stankiewicz, Stobiecki, Stogniew, Strebejko, Strzebiecki, Strzebieliński, Strzeszkowski, Sulikowski, Swaraczewski, Szablowski, Szabłowski, Szarewicz, Szerzeński, Szerzyński, Szuszkowski, Szyskowski, Szyszyłowicz, Śmietanka, Śmiotanka, Tabiszewski, Tomaszewski, Tomaszowski, Tomkowicz, Toroszowski, Trebecki, Trębecki, Troszczel, Trościel, Truskowski, Truszkowski, Turno, Turobojski, Turoboyski, Uszdowski, Uzdowski, Walewski, Waśniewski, Wiśniowski, Wąsocki, Wąsoski, Wielgowic, Wierzchowski, Wilga, Wilgierd, Wilgird, Wilkowski, Witkiewicz, Wyspiański, Zachert, Zawerski, Zdrojkowski, Zdroykowski, Zimnoch, Zrebiecki, Zrzebiecki, Źrebiecki, Żeromski, Żółkiewski, Żrebiecki


  Hasło w leksykonie: Bończa

Bończa 2


  Hasło w leksykonie: Bończa 2

Bonelli
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bonelli


  Hasło w leksykonie: Bonelli

Boner
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bonar, Boner


  Hasło w leksykonie: Boner

Boniaszewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Boniaszewicz


  Hasło w leksykonie: Boniaszewicz

Boniecki
Autor jednego z najważniejszych herbarzy polskich wydany w latach 1899-1913, obejmuje rodziny na litery od A-M. herbarz Bonieckiego


  Hasło w leksykonie: Boniecki

Bonikow
Bonikowo - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim


  Hasło w leksykonie: Bonikow

Bonin
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bonin


  Hasło w leksykonie: Bonin

Bontani
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bontani


  Hasło w leksykonie: Bontani

bonżurka
Miękka poranna męska marynarka używana do chodzenia po domu. Najczęściej szamerowane zapięcia, szalowany kołnierz, mankiety i patki przy kieszeniach z innego materiału. Słowo pochodzi od francuskiego "dzieńdobry".


  Hasło w leksykonie: bonżurka

booz
Kolumna w świątyniach wolnomularskich nawiązująca do kolumny w świątyni Salomona.


  Hasło w leksykonie: booz

bór
Określenie używane na grupę 60 barci.


  Hasło w leksykonie: bór

Boratini
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Boratini


  Hasło w leksykonie: Boratini

boratynka
Miedziany szeląg o masie nieco powyżej 1 gram. Bity w latach 60-tych XVI wieku w mennicach Tytusa Boratiniego. Była to pierwsza powszechna miedziana moneta w Polsce. Pomimo zgody na 2 mln sztuk w mennicach wybito ich 10 razy więcej.

3 boratynki = 1 grosz


  Hasło w leksykonie: boratynka

Borawski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borawski


  Hasło w leksykonie: Borawski

Borch


  Hasło w leksykonie: Borch

Borck
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borck


  Hasło w leksykonie: Borck

borcowie
(hucul.) bojownicy
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: borcowie

bordiuh
(hucul.) worek z koziej skóry
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: bordiuh

bordiura
Skraj tarczy herbowej, ok 1/5 - 1/6 Wygląda jak tarcza w tarczy. Rodzaj oznaczania szczególnie cenionego lennika, godnego zaufania. Typowy przykład herbu to Janina.

Herby z bordiurą.


  Hasło w leksykonie: bordiura

Borejko
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borejka, Borejko


  Hasło w leksykonie: Borejko

Borejko
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borzym, Bosiacki, Radzichowski, Radziechowski


  Hasło w leksykonie: Borejko

Bork
Herb szlachecki Gryzima.


  Hasło w leksykonie: Bork

Borkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borkowski


  Hasło w leksykonie: Borkowski

Borman
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borman


  Hasło w leksykonie: Borman

Borowiec
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borowiec


  Hasło w leksykonie: Borowiec

Borowski


Odmiana herbu Ogończyk.

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borowski


  Hasło w leksykonie: Borowski

Borsigwerk OS
Zabrze, -Biskupice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Borsigwerk OS

Borski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Borski


  Hasło w leksykonie: Borski

Borsznic

Borsznica, Borsnicz, Borszchnica. Nazwa być może pochodzi os staroruskiego słowa boroszno - mąka. Pole szachowane błękitno-srebrne. Trzy rzędy pięć cegieł. Występuje w zapiskach jedynie w 1449 potem zaginął. Pierszy raz w ikonografii w 1295 (pieczęć Szymona Gallicusa). Identyfikowany bywa z herbami Klepzig lub Bybel. Herb mógł powstać niezależnie w kilku formach podobnych - z racji na bardzo prostą budowę.

Jest to herb rycerstwa śląskiego osiadłego w Wielkopolsce i na Rusi Czerwonej.


  Hasło w leksykonie: Borsznic

Bortkowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bortkowicz


  Hasło w leksykonie: Bortkowicz

Borys
Herb Larysza


  Hasło w leksykonie: Borys

Bosak

Rodziny należące do herbu: Bosak, Hauke


  Hasło w leksykonie: Bosak

Bosak
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bosak, Hauke


  Hasło w leksykonie: Bosak

Boscamp
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Boscamp, Lasopolski


  Hasło w leksykonie: Boscamp

bośnia
(gwar. lwow.) szpital


  Hasło w leksykonie: bośnia

Bośniaczka


  Hasło w leksykonie: Bośniaczka

Bostowicki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bostowicki


  Hasło w leksykonie: Bostowicki

botej
(hucul.) stado owiec (kierdel)
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: botej

Botschin
Bocien? - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Botschin

Böttchermeister
(niem.) mistrz bednarski


  Hasło w leksykonie: Böttchermeister

Boyfaktor
(niem.) faktor


  Hasło w leksykonie: Boyfaktor

Bożawola

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1428r, jednak ikonografia sprzed XVIw jest nieznana. Barwy wprowadzone przez Paprockiego i Niesieckiego nie są pewne.

W polu podkowa barkiem do góry na której zaćwieczony krzyż rycerski. Takiż sam w środku. Pod podkową półksiężyc rogami do góry.

Rodziny należące do herbu: Artyński, Bachmatowicz, Bańkowski, Boch, Chaćbiejewicz, Chazbijewicz, Chrostnica,, Djus, Drawdzik, Druszkiewicz, Dzius, Dzisam Dziusz, Gąsecki, Gościemiński, Gościmiński, Górski, Jemielicki, Jemielita, Jemielity, Juchnowicz, Kołupajło, Komorowski, Kościmiński, Lasocki, Mackiewicz, (Mickiewicz) Madyjowski, Madyowski, Moyrzym, Olsztyński, Ostrowiec, Rejmunt, Reymunt, Romanowski, Rosalski, Rossalski, Rowieński, Rowiński, Rzeczkowski, Spichalski, Stocki, Szczyrkowski, Szczyrski, Zadwojń, Żodwojń


  Hasło w leksykonie: Bożawola

Boże zdarz
Herb średniowieczny. W polu błękitnym srebrny krzyż, w skrajach ramion złote lilie andegaweńskie. W klejnocie takie same lilie ułożone w krzyż. Labry po prawej herbowej stronie czerwono-srebrne, po lewej błękitno-srebrne. Wg Długosza został nadany Jerzemu Szwarcowi - rajcy krakowskiemu przez Władysława Warneńczyka w 1442. nie występuje w innych zestawieniach herbów ani w ikonografii.


  Hasło w leksykonie: Boże zdarz

Bożena

Rodziny należące do herbu: Glezmer


  Hasło w leksykonie: Bożena

Bożeniec
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Krapotka, Kropotka


  Hasło w leksykonie: Bożeniec

Bożogrobcy
Również: Miechowici, Kanonicy regularni, Bracia Krzyżowi Pańskiego Grobu Jerozolimskiego (łac.- Fratres Cruciferi Dominici Sepulchri Hierosolymitani, Kanonicy Regularni Opiekunowie Najświętszego Grobu Jerozolimskiego (łac.- Fratres Canonici Regulares Custodes Sanctissimi Sepulchri Hierosolymitani)


Herb zakonu Bożogrobców (czerwony krzyż jerozolimski na białym polu) używany przez zakonników - poza Polską - na tle białych płaszczy


Herb zakonu Bożogrobców (czerwony krzyż łaciński ze zdwojoną belką na czarnym polu) używany przez zakonników polskich - Miechowitów - na tle czarnych płaszczy

Grafika




  Hasło w leksykonie: Bożogrobcy

boła
(hucul.) choroba
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: boła

Bołoz

Rodziny należące do herbu: Bołoz


  Hasło w leksykonie: Bołoz

brachygrafia
Nauka pomocnicza historii zajmująca się katalogowaniem używanych skrótów. Dział paleografii. Szczególne znaczenie ma w badaniu prawniczych pism średniowiecznych lub rzymskich gdyż używano tam wielu skrótów znanych wówczas dość powszechnie a dzisiaj niekiedy całkiem zapomnianych i niezrozumiałych np. Q.B.F.F.F.Q.S.P.R. co oznacza "Oby to było dla szczęścia, dobra i pomyślności narodu rzymskiego"


  Hasło w leksykonie: brachygrafia

Bracia dobrzyńscy

Herb braci Dobrzyńskich


  Hasło w leksykonie: Bracia dobrzyńscy

bracia trzech punków
Określenie nadawane wolnomularzom przez innych - odnosi się do znaczka trzech kropek, które przy podpisach umieszczali masoni dając znak innym o swojej przynależności.


  Hasło w leksykonie: bracia trzech punków

Brackel

Rodziny należące do herbu: Brackel, Brakiel


  Hasło w leksykonie: Brackel

Brackel
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brackel, Brakiel


  Hasło w leksykonie: Brackel

bractearius
(łac.) złotnik


  Hasło w leksykonie: bractearius

bractwa masońskie
Rodzaje kół zainteresowań, grupy obejmujące masoneria specjalizujących się w danej dziedzinie gospodarki, wiedzy, kultury czy życia społecznego.


  Hasło w leksykonie: bractwa masońskie

Bradacice


  Hasło w leksykonie: Bradacice

brakteat
(łac.) - bractea - blaszka złota. Płaska moneta w Polsce od 1170r. - jednostronna.


  Hasło w leksykonie: brakteat

Bralina
Inna nazwa herbu Kozłowa głowa


  Hasło w leksykonie: Bralina

Brama
Inaczej Oginiec.
Rodziny należące do herbu: Andruszewicz, Bożeniec, Chawejłowicz, Fedorowicz, Fiedorowicz, Hryniewicki, Kontrymowicz, Mitkiewicz, Ogiński, Puzyna, Pozyński, Puzynowicz, Rafaławski


  Hasło w leksykonie: Brama

brama
Jako mobilium herbowe jest symbolem hojności i szczodrości. Brama w murze miejskim oznacza zazwyczaj przywileje handlu, ale także gościnność. W heraldyce występuje też brama obozowe, wojskowa, która symbolizuje obronę własnego albo zdobycie obozu nieprzyjaciela (np. Jełowicki, Ogiński).

Herby z tym symbolem - w tarczy


  Hasło w leksykonie: brama

Brandys
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brandys


  Hasło w leksykonie: Brandys

brangus
(lit.) pożądany, drogi


  Hasło w leksykonie: brangus

Brant

Rodziny należące do herbu: Brancewicz, Brant, Brański, Sarnowski


  Hasło w leksykonie: Brant

brasiator
(łac.) słodownik


  Hasło w leksykonie: brasiator

Brat Straszny
Inaczej "Ekspert" - członek loży masońskiej przygotowujący innego ucznia do odbycia jakiegoś stopnia wtajemniczenia. Atrybutami Strasznych Braci były miecz, linia i oko - wyhaftowane na szarfie.


  Hasło w leksykonie: Brat Straszny

Bratkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Braun, Sinicki


  Hasło w leksykonie: Bratkowski

Bratkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bratkowski


  Hasło w leksykonie: Bratkowski

bratrura
(gwar. lwow.) część pieca kuchennego, piekarnik


  Hasło w leksykonie: bratrura

Brätz
Niemiecka nazwa miejscowości Brójce w pow. międzyrzeckim.


  Hasło w leksykonie: Brätz

Braunek
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Braunek


  Hasło w leksykonie: Braunek

Braunsberg
Braniewo - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich


  Hasło w leksykonie: Braunsberg

Braunsfelde
Szczecin, -Pogodno - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Braunsfelde

braxator


  Hasło w leksykonie: braxator

braxeator
(łac.), braxator - piwowar


  Hasło w leksykonie: braxeator

Brebimiłowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brebimiłowicz


  Hasło w leksykonie: Brebimiłowicz

brechać
(hucul.) kłamać
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: brechać

brechać
(gwar. lwow.), breszyć - kłamać


  Hasło w leksykonie: brechać

brechnia
(hucul.) kłamstwo
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: brechnia

brechuneć
(gwar. lwow.) adwokat (niekiedy odcień ironiczny)


  Hasło w leksykonie: brechuneć

Bredow
Szczecin, -Drzetowo - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Bredow

brejter


  Hasło w leksykonie: brejter

brejtownik
(niem. - breiten - rozszerzać, rozklepywać) kowal, który rozklepuje metale, osoba pomagająca w kuźni - przygotowująca materiał do obróbki


  Hasło w leksykonie: brejtownik

brek
XVIII-wieczny odkryty powóz z wysokim kozłem, resorami i hamulcem (ang. break). Brek mógł przewozić do 10 osób. W obszernym pudle ławki były umieszczone zazwyczaj po bokach. Zaprzęg 2 lub 4 koni.


  Hasło w leksykonie: brek

Brelen
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brelen


  Hasło w leksykonie: Brelen

Bremer
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bremer


  Hasło w leksykonie: Bremer

brenngaden
Komórka na poddaszu


  Hasło w leksykonie: brenngaden

brenngarda
(za niem.) Straż pożarna miejska.


  Hasło w leksykonie: brenngarda

Brentall
Gdańsk, -Niedźwiednik - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Brentall

Breslau
Wrocław - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Breslau

bretnal
bratnal - duży gwóźdź z dużym łebkiem służący do prac murarskich, stolarskich


  Hasło w leksykonie: bretnal

Brettschneider
(niem.) tracz


  Hasło w leksykonie: Brettschneider

brewiarz
łac.- krótki spis, wyciąg
W Kościele zachodnim książka lub książki, którymi się podczas codziennych modlitw posługują kapłani, a także inni wierni. Zawieraj ą one wszystkie psalmy, różne pieśni, czytania z Pisma Świętego, modlitwy, czytania z Ojców Kościoła lub innych pisarzy ascetycznych, dostosowane do świąt i okresów liturgicznych.


  Hasło w leksykonie: brewiarz

Breza

Rodziny należące do herbu: Breza


  Hasło w leksykonie: Breza

Briefträger
(niem.) listonosz


  Hasło w leksykonie: Briefträger

Brieg
Brzeg - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Brieg

Briesen
Wabrzezno - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Briesen

Brigitta
(łac.) Brygida


  Hasło w leksykonie: Brigitta

Brignole
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brignole


  Hasło w leksykonie: Brignole

Brincken
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brincken


  Hasło w leksykonie: Brincken

Brochwicz

Inne nazwy: Cervus, Niger, cervus, Czarny Jeleń, Niałko, Niałek, zawołanie: Opole.

Pierwotny wizerunek herbu to czarny jeleń z uniesioną głową zwrócony w prawą (herbową) stronę na srebrnym tle. Liczne odmiany dają tło złote, lub czerwone, na którym jeleń bywa czarny, srebrny lub najczęściej dzisiaj czerwony, z koroną na szyi. Znane są też przedstawienia jelenia siedzącego lub połową jelenia z księżycem i gwiazdą ułożonymi w skos w lewo w dół. Nazwiska występujące w tym herbie zostały pogrupowane wg występowania w odmiany, lecz ilość i różnorodność nie pozwalają przeprowadzić dobrej systematyki.

Najstarsza wzmianka datowana jest na 1400r. [Księga ziemska poznańska, Semkowicz "Wywody szlachectwa"]. Najstarszy wizerunek pojawi się na pieczęci Sobiesława z 1268r. a następnie Michała z Sośnicy z 1282r.

Rodziny należące do herbu: Arendt, Bojaniecki, Bornowski, Born, Bryczkowski, Brygiewicz, Bryszkowski, Druszkowski, Frąckiewicz, Fronckiewicz, Gasicki, Gockowski, Gordon, Gosicki, Gosiecki, Gostkowski, Gościcki, Gowiński, Grocholski, Hendrykowski, Kącki, Klimiata, Kontowt, Kossowicz, Lipkowski, Łojewski, Łoska, Łoszka, Łozka, Mokrzecki, Olszewski, Oreski, Orzelski, Palbicki,, Palecki, Pałubicki, Parys, Raduchowski, Ruszczykowski, Sobek, Stoschke, Suchta, Sulejowski, Trablicki, Trawnicki, Trąbski, Trąmbski, Trelecki, Trembecki, Wielowiejski, Wielowieyski, Wierzbięta, Wranowski, Wronikowski, Wrzosowski, Zawrocki, Żarnowski, Żuromski


  Hasło w leksykonie: Brochwicz

Brochwicz 2


Rodziny należące do herbu: Arndt, Bijakowski, Bojakowski, Bomowski, Brochowicki, Brochowicz, Brochwicz, Broszkowski, Bryszkowski, Burgrafski, Dobrocieski, Drywa, Dubaniewski, Falęcki, Foltyński, Fryzel, Gęba, Goczkowski, Goiszewski, Goiszowski, Goszczewski, Goszsczewski, Goszewski, Gościszewski, Gościszowski, Grabania, Gustkowski, Kałamaszek, Kluczeski, Kluczewski, Korczyc, Korczycki, Korzyc, Łącki, Łęcki, Mokrzański, Obielawski, Olesza, Ossowski, Palęcki, Palędzki, Pałecki, Pałęcki, Parasiewicz, Połomski, Pruszkowski, Słoński, Starorypiński, Stocki, Szalowski, Szałowski, Szmakowski, Szymaniecki, Wiktor, Wilkowski, Witowski, Wojakowski, Worakowski, Wranicki, Wraniński, Wrański, Wroński, Zakrzewski, Zieleński, Zuchta, Żeromiński


  Hasło w leksykonie: Brochwicz 2

Brochwicz 3

Rodziny należące do herbu: Bach, Bandemer, Czapiewski, Hackenbeck, Lewiński, Pobolski, Rutkowski, Ślaski, Zelewski, Zleka, Złoszcz, Żelewski


  Hasło w leksykonie: Brochwicz 3

Brochwicz 4

Rodziny należące do herbu: Kertak


  Hasło w leksykonie: Brochwicz 4

Brochwicz 5
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Szenig, Szenik


  Hasło w leksykonie: Brochwicz 5

Brochwicz 6
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Potkański


  Hasło w leksykonie: Brochwicz 6

Brochwicz 7

Rodziny należące do herbu: Chronowski, Dobroczewski, Dunoszewski, Dymoczewski, Gozdziński, Gutkowski, Idzik, Kembłowski, Kębłowski, Kiełpiński, Koldras, Luberski, Lubrski, Pacuński, Rutkowski


  Hasło w leksykonie: Brochwicz 7

Brochwicz 8
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Holarek, Kortag, Kortak, Sernik


  Hasło w leksykonie: Brochwicz 8

Brockau
Wrocław, -Brochów - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Brockau

Broda
Herb Brodzic


  Hasło w leksykonie: Broda

Brodzic

Inne nazwy: Broda, Trzy krzyże.

Opis: Pole czerwone, na nim trzy złote krzyże kawalerskie stykające się zaćwieczonymi końcami. Niekiedy w środku obręcz. Obecnie są to wąskie krzyże łacińskie. Piekosiński rozdziela osoby herb Trzy krzyże.

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1414 r. [Semkowicz "Wywody szlachectwa"]

Rodziny należące do herbu: Bilina, Blum, Bonikowski, Boniuszko, Bońkowski, Borodzic, Borodzicz, Brodzicki, Brodziński, Brodzki, Dobrzycki, Dobszewicz, Dolanowski, Dubowski, Frąckiewicz, Jeżewski, Kapleński, Kapliński, Kliczewski, Kluczewski, Koniecki, Kosianowicz, Krzynowłocki, Krzynowłoski, Kuczkrajowski, Kulwicki, Kulwiec, Kunecki, Kuniecki, Kurządkowski, Kurzątkowski, Kuszelewski, Lewandowski, Lipiński, Łącki, Łoski, Majewski, Milański, Milkint, Modelski, Mojecki, Mojek, Mrokowski, Noiszewski, Nojszewski, Noyszewski, Olszewski, Ostrzykowski, Padewski, Pilitowski, Pilityński, Piltowski, Piński, Podhorski, Pogorzelski, Pokutyński, Politowski, Przewłocki, Radomski, Radzimiński, Regulski, Rzym, Rzymski, Sieromski, Socha, Suroż, Suskrajowski, Szczutowski, Talibski, Talipski, Wosiński, Wroczyński, Zawadzki, Zochowski


  Hasło w leksykonie: Brodzic

brolienė
(lit.) bratowa


  Hasło w leksykonie: brolienė

brolija
(lit.) braterstwo


  Hasło w leksykonie: brolija

brolis
(lit.) brat


  Hasło w leksykonie: brolis

broliškas
(lit.) krewny, bratni


  Hasło w leksykonie: broliškas

Bromberg
Bydgoszcz - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim


  Hasło w leksykonie: Bromberg

Bronau
Bronów - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bronau

Bronic

Rodziny należące do herbu: Bekowski, Borodziec, Bronic, Bykowski, Citowicz, Gausowicz, Gawryłowicz, Hawszewicz, Tudorowski, Turodowski, Wadomski, Wardomski


  Hasło w leksykonie: Bronic

Bronic II
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bronicki, Broniecki, Broniec


  Hasło w leksykonie: Bronic II

Bronikowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bronikowski, Bryndza-Nacki


  Hasło w leksykonie: Bronikowski

Bronisz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bronisz, Hauman


  Hasło w leksykonie: Bronisz

Bronisz - godło


Godło przedheraldyczne użyte przez Bronisza, wojewodę brzeskiego z rodu Pomianów ze Służewa. Pieczęć pochodzi z dokumentu wystawionego w 1308, na którym w sigillum widnieją trzy tarcze - jedna z powyższym godłem, druga z dwoma odwróconymi półksiężycami a trzecia z głową żubra.


  Hasło w leksykonie: Bronisz - godło

Bronisław


  Hasło w leksykonie: Bronisław

bronzuotojas
(lit.) kotlarz, ludwisarz, brązownik


  Hasło w leksykonie: bronzuotojas

Brosen
Gdańsk, -Brzezno - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Brosen

Broslawitz
Zbroslawice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Broslawitz

Brożek
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brożek


  Hasło w leksykonie: Brożek

Bruchański
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bruchański


  Hasło w leksykonie: Bruchański

Bruchhof
Wasosz - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Bruchhof

Brühl
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brühl


  Hasło w leksykonie: Brühl

Brunetti
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brunetti


  Hasło w leksykonie: Brunetti

Brunn
Szczecin, -Bezrzecze - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Brunn

Brunnow
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brunn, Brunnow


  Hasło w leksykonie: Brunnow

Brunszwicki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brunszwicki


  Hasło w leksykonie: Brunszwicki

brus
(gwar. lwow.) człowiek nieokrzesany, szorstki


  Hasło w leksykonie: brus

Bruss
Brusy - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Bruss

bryja
* rozgotowana śruta zbożowa, najczęściej ze słoniną, luk kawałkami mięsa.
* tradycyjna polska potrawa jedzona w ostatnim dniu roku
* przenośnie błoto, maź, papka


  Hasło w leksykonie: bryja

brylówka
Moneta bita na pograniczu węgierskim w tajemnej mennicy Heinricha von Bruhla, wszechmocnego ministra Augusta III.


  Hasło w leksykonie: brylówka

bryndusze
(gwar. lwow.) krokusy, wczesne kwiaty wiosenne


  Hasło w leksykonie: bryndusze

brzeszczot


  Hasło w leksykonie: brzeszczot

Brzeżecki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzeżecki


  Hasło w leksykonie: Brzeżecki

Brzezicki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzezicki


  Hasło w leksykonie: Brzezicki

brzezień
(starop.) nazwa miesiąca marca (od brzezin - młodych pędów brzozy)


  Hasło w leksykonie: brzezień

Brzeziński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Mejen


  Hasło w leksykonie: Brzeziński

Brzeźnicki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzeźnicki


  Hasło w leksykonie: Brzeźnicki

Brzezowitz OS
Piekary Śląskie, -Brzozowice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Brzezowitz OS

Brzezowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzezowski


  Hasło w leksykonie: Brzezowski

Brzoski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzoski


  Hasło w leksykonie: Brzoski

Brzozowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzozowski


  Hasło w leksykonie: Brzozowski

Brzuchański
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzuchański


  Hasło w leksykonie: Brzuchański

Brzuska
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Brzuska, Łosowicz


  Hasło w leksykonie: Brzuska

brzytewka
Szabla polska, wąska, nieco zakrzywiona, lekka i smagła. Długość ok 82cm. Grubość głowni z wierzchu zaledwie 2cm. Zwana też smyczkiem.


  Hasło w leksykonie: brzytewka

Bublitz
Bobolice - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Bublitz

bubulcus
(łac.) wolarz


  Hasło w leksykonie: bubulcus

Bucewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bucewicz


  Hasło w leksykonie: Bucewicz

Buchholz
Szczecin, -Bukowo - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Buchholz

Bucholtz

Rodziny należące do herbu: Bucholc lub Bucholcz lub Buchholtz


  Hasło w leksykonie: Bucholtz

Buchowiecki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu:


  Hasło w leksykonie: Buchowiecki

Buchta
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Buchta


  Hasło w leksykonie: Buchta

buchty
(hucul.) (z niem. Buch) księgi gruntowe
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: buchty

Buchwald
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Buchwald


  Hasło w leksykonie: Buchwald

budarz


  Hasło w leksykonie: budarz

budelis
(lit.) kat, rzeźnik ubojnik


  Hasło w leksykonie: budelis

Budkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Budkowski


  Hasło w leksykonie: Budkowski

Büdner
(niem.) chłop małorolny, właściciel małego gospodarstwa rolnego z chałupą i niewielkim kawałkiem ziemi, w Wielkopolsce nazwa często utożsamiana z chałupnikiem i w tym znaczeniu stosowana


  Hasło w leksykonie: Büdner

budnik
Budarz, zamieszały w budzie leśnej. Nazwa używana zazwyczaj w puszczach litewskich i rusińskich. Zajęciem budników było zazwyczaj wypalanie węgla drzewnego, wytwarzanie dziegciu, wyrabianie smoły, klepek i dranic.


  Hasło w leksykonie: budnik

budowniczy
Tytuł urzędnika na Litwie di XVIIIw, mającego pod opieką budynki publiczne.


  Hasło w leksykonie: budowniczy

Budrewicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Budrewicz,


  Hasło w leksykonie: Budrewicz

Budsin
Budzyn - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim


  Hasło w leksykonie: Budsin

Budwicz

Rodziny należące do herbu: Byszyński


  Hasło w leksykonie: Budwicz

Budwiński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Budwiński


  Hasło w leksykonie: Budwiński

budz
(hucul.) świeży owczy ser
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: budz

Budzanowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Budzanowski


  Hasło w leksykonie: Budzanowski

budżenyca
(hucul.) wędzonka
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: budżenyca

Budziwoj - godło


Godło przedheraldyczne Budziwoja z 1220r. Godło z pieczęci przy wyroku Marka, wojewody krakowskiego. Przechowywana była w archiwum cystersów w Mogile, potem w zbiorach Pawlikowskich we Lwowie. Godło przypisywane jest do herbu Świerczek. [Gloger Z., Encyklopedia Staropolska]


  Hasło w leksykonie: Budziwoj - godło

buga
boga
- konstrukcja łukowa w licu muru, niekiedy połączona z wnęką
- wykop na fundamenty


  Hasło w leksykonie: buga

Bugnerowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bugnerowicz


  Hasło w leksykonie: Bugnerowicz

Bujakowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bujakowski


  Hasło w leksykonie: Bujakowski

bujany
(hucul.) bujny
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: bujany

Bujkowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bujkowski


  Hasło w leksykonie: Bujkowski

Bujnicki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bujnicki


  Hasło w leksykonie: Bujnicki

Bujno
Ślepowron (herb szlachecki)


  Hasło w leksykonie: Bujno

Bukaty

Herb szlachecki, odmiana h. Pomian. Inna nazwa: Byk Rogaty

Rodziny należące do herbu: Bukaty, Maciejewski


  Hasło w leksykonie: Bukaty

Bukont
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bukont


  Hasło w leksykonie: Bukont

Bukowczyk
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Lemański


  Hasło w leksykonie: Bukowczyk

Bukraba
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bukraba


  Hasło w leksykonie: Bukraba

bukstela
buksztela, buxtela, Bogstelle
- Konstrukcja tworzona w celu budowy sklepienia


  Hasło w leksykonie: bukstela

buksztuk
Duże ciosy kamienne w konstrukcji łukowej portalu okna lub drzwi


  Hasło w leksykonie: buksztuk

Buńcza
Herb Bończa


  Hasło w leksykonie: Buńcza

buńczuk
Symbol władzy dowódczej wywodzący się z kultury mongolskiej, przyjęty przez wojsko na Kresach a potem w Rzeczypospolitej, używany przez hetmanów, ale także przez mniejszych dowódców. Niekiedy również w formie niewielkiej ozdoby dla konia pod gardłem. Składał się z drzewca, kuli, lub podobnego elementu i kity końskiego włosia na czubku. Kolor określono za pomocą nazw maści końskich np. kary a nie czarny.
"Biały anioł srebrem sieje
Kary buńczuk z wiatrem wieje
Cymbalista w kotły wali
Towarzystwo w bój się pali


  Hasło w leksykonie: buńczuk

bunda
(gwar.) okrycie wierzchnie zakładane na futro w czasie największych mrozów, używane np. w czasie jazdy saniami, często koloru czerwonego.
kożuszek bez rękawów, czasem z kapuzą


  Hasło w leksykonie: bunda

buńdziuczny
(gwar. lwow.), pyszny, nastroszony, nadąsany (od słowa buńczuk)


  Hasło w leksykonie: buńdziuczny

Bunzlau
Boleslawiec - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bunzlau

Burbach
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Burbach


  Hasło w leksykonie: Burbach

Bureauvorsteher
(niem.) kierownik, naczelnik biura


  Hasło w leksykonie: Bureauvorsteher

būrėjas
(lit.) powroźnik


  Hasło w leksykonie: būrėjas

Bürger
(niem.) mieszczanin


  Hasło w leksykonie: Bürger

Bürgerhäuser
(niem.) mieszczanin


  Hasło w leksykonie: Bürgerhäuser

Bürgermeister
(niem.) burmistrz


  Hasło w leksykonie: Bürgermeister

Burgerwiesen
Gdańsk, -Rudniki - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Burgerwiesen

burggravius
(łac.) burgrabia


  Hasło w leksykonie: burggravius

Burghard
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Burghard, Burghart


  Hasło w leksykonie: Burghard

Burglehns
(niem.) lenno zamkowe, grodowe


  Hasło w leksykonie: Burglehns

burgrabia
Urząd odpowiadający w późnym średniowieczu dozorcy miasta, a także egzekutora sądowego. Burgrabiowie byli mianowani przez starostę i ich zadania w części pokrywały się z z zadaniami podkomorzych. W dużych miastach stanowisko piastowane było w formie namiestnika króla ale z kandydatów rady miasta - w tych rejonach ich decyzje (również np. o karze śmierci) były ostateczne. Burgrabowie prowadzili też dochodzenia wobec przestępców a nawet orzekali sądowo. Później urząd te stał się tylko tytularny - dawany zasłużonym osobom.

Burgrabowie ziemscy w Wielkopolsce posiadali bardzo duże możliwości sądownicze.


  Hasło w leksykonie: burgrabia

burgward
Okręg wielkości gminy o funkcji administracyjno-wojskowej organizowany na terenach słowiańskich podbitych przez Niemców od X do XIIIw. Nazwa używana szczególnie na terenach Saksonii Turyngii i Brandenburgii. Była to metoda germanizowania, gdzie organizacja grodu centralnego rozprzestrzeniała zwyczaje i prawa na osady ościenne.Po umocnieniu wpływów niemieckich burgwardy zanikły tracąc znaczenie.


  Hasło w leksykonie: burgward

Burgweide
Wrocław, -Soltysowice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Burgweide

Burkard
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Burkard


  Hasło w leksykonie: Burkard

burmistras
(lit.) burmistrz


  Hasło w leksykonie: burmistras

burmistrz nocny
(proconsul nocturnus) Odpowiednik hutmana w większych miastach, sprawując dozór nad strażą, porządkiem i bezpieczeństwem, a także więzieniem miejskim.


  Hasło w leksykonie: burmistrz nocny

burmosić
(gwar. lwow.) dąsać się, być niezadowolonym


  Hasło w leksykonie: burmosić

burmyło
(gwar. lwow.), nieokrzesaniec, mruk


  Hasło w leksykonie: burmyło

Burnak
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Burnak


  Hasło w leksykonie: Burnak

bursarius
(łac.) wytwórca toreb, kaletnik


  Hasło w leksykonie: bursarius

bursifex
(łac.) wytwórca toreb, kaletnik


  Hasło w leksykonie: bursifex

burska


  Hasło w leksykonie: burska

Burski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Burski


  Hasło w leksykonie: Burski

Bursztyn
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bursztyn


  Hasło w leksykonie: Bursztyn

burtinikas
(lit.) Bardowie w dawnych Prusach.


  Hasło w leksykonie: burtinikas

Bury
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bury


  Hasło w leksykonie: Bury

burzannik
(hucul.) młody, roczny niedźwiedź
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: burzannik

Burzecki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Burzecki


  Hasło w leksykonie: Burzecki

Bushvorwerk
Kowary, -Krzaczyna - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Bushvorwerk

buśko
(gwar. lwow.) bocian


  Hasło w leksykonie: buśko

Butler
Herb szlachecki. Inna nazwa: Buttler. Rodziny należące do herbu: Butler, Buttler.


  Hasło w leksykonie: Butler

Butler
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Busz, Butowicz


  Hasło w leksykonie: Butler

butyn
(hucul.) przemysłowy wyrąb leśny
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: butyn

buvimas kartu
(lit.) połączenie, związek


  Hasło w leksykonie: buvimas kartu

Buzewoj

Pole podzielone wskroś. Dolna połowa w szachownicę czerwono-srebrną, w górnej błękitnej złota głowa orła (czasem w koronie). W klejnocie sama złota głowa orła. Herb zaginął w XVw.


  Hasło w leksykonie: Buzewoj

Bułat

Rodziny należące do herbu: Bułat, Hreszczenko


  Hasło w leksykonie: Bułat

bułat
Turecka szabla,z szeroką klingą, wąską przy rękojeści a coraz szerszą ku końcowi. Używana np. w chorągwiach janczarskich.

Broń ta jest obecna jako mobilium np. w herbie Zagłoba.

Szukaj herbów z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: bułat

bułatny
(hucul.) stalowy
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: bułatny

buława
Rodzaj obuchowej broni w kształcie długiego trzonka zakończonego okrągłą gałką. W Polsce XVI-XVII w oznaka najwyższej władzy wojskowej (hetmańskiej).

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: buława

Bułhak
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bułhak


  Hasło w leksykonie: Bułhak

Bułharyn
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bułharyn


  Hasło w leksykonie: Bułharyn

Bybel
Nieznane zawołanie herbowe, herbu z kosami, księżycem i krzyżem. Być może chodzi tutaj o Bybelskich z miasta Bybła (Piekosiński), herb Szeliga lub nieznany Kosy. Herb zaginął w XVw.


  Hasło w leksykonie: Bybel

Bychawa


Nieznany herb szlachecki występujący w źródle z 1413r (Akta unii Polski z Litwą). Zaginął jeszcze w XV wieku.


  Hasło w leksykonie: Bychawa

Bychowiec

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bychowiec


  Hasło w leksykonie: Bychowiec

Bychowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bychowski


  Hasło w leksykonie: Bychowski

byk
Mobilium występujące m.in w herbie Ciołek (młody byczek). Symbol siły, dzielności. Jako udomowione zwierze symbolizuje siłę przyrody w służbie człowieka, a więc też wspaniałomyślność, pracowitość, wierną służbę. W herbach regionów nawiązujących do pogańskich korzeni dynastycznych związany jest ze Swarożycem.


Herby z tą symboliką


  Hasło w leksykonie: byk

byk
Barka flisacka


  Hasło w leksykonie: byk

Byk (znak zodiaku)


Jest to symbol łączący znak słońca i księżyca. Księżyc (symbol pierwiastka duchowego) ma zazwyczaj większe rozmiary, co oznacza prymat wartości niematerialnych nad intelektem. Znak związany z symboliką troski o dobra materialne, opieki nad powierzonym mieniem. Alchemiczny symbol procesu krzepnięcia.
(Nie należy przeceniać roli symboli zodiakalnych w heraldyce polskiej, pomimo zbieżność wyglądu z niektórymi układami herbowymi.)

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: Byk (znak zodiaku)

Byk rogaty
Herb - Bukaty


  Hasło w leksykonie: Byk rogaty

Bykowski

Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bykowski


  Hasło w leksykonie: Bykowski

Bylina
Herb szlachecki. W polu czerwonym złota krzywaśń w lewo z krzyżykiem łacińskim na szczycie. Może to być błędna forma herbu Śreniawa. Najstarszy przekaz pisany z 1405r. Pieczęć z 1352r. Herb zaginął w XVw.


  Hasło w leksykonie: Bylina

Bylina odmienna
Herb szlachecki. W polu czerwonym srebrna lub złota krzywaśń w kształcie majuskulnego S. Pierwsza wzmianka pisana z 1405r. Zaginął w XVw.


  Hasło w leksykonie: Bylina odmienna

byrnia
(hucul.) bierwiono, kłoda
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: byrnia

Bysiński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bysiński


  Hasło w leksykonie: Bysiński

Bystrzycki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bystrzycki


  Hasło w leksykonie: Bystrzycki

Bzura
Herb szlachecki Lis


  Hasło w leksykonie: Bzura

Bzura
Rzeka - lewy dopływ Wisły.

Nazwa ta poświadczona jest od 1241, również jako Brura, Brzura a sporadycznie w XVIw.: Mszura. Etymologia nazwy nie jest znany - gdyż wywodzenie jej od słowa *brzъ (żwawy, szybki) jest błędne - po pierwsze rzeka ta nie płynie szybko, a po drugie rozwój cząstki *r byłby tu inny niż w przypadku słów pokrewnych takich jak "bardzo". Również nie można jej wywodzić od słowa "Dъbra" (dziura, dół).

Od nazwy tej pochodzi zawołanie herbu Lis, a także nazwisko: Bzura

Na tej rzece zlokalizowane były już od średniowiecza trzy główne brody przy których szybko powstały ośrodki grodowe: Łęczyca, Łowicz, Sochaczew. O wczesnym użytkowaniu brodów świadczy skarb dirhemów arabskich znaleziony w okolicach Łowicza a pochodzący z ok 980 r. Przez owe miejsca biegły szlaki handlowe z Małopolski, Wielkopolski, Kujaw, Pomorza i Mazowsza, jak również jeden równoległy w kierunku Prus.


  Hasło w leksykonie: Bzura

błahunki
(hucul.) poczciwe (o krowach)
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: błahunki

błażek
(gwar. lwow.) gasidło do świec


  Hasło w leksykonie: błażek

błękit
Jako kolor tarczy herbowej symbolizuje prawość, wierność, stałość, czujność, patriotyzm, pobożność, zaufanie.


  Hasło w leksykonie: błękit

Błeszczyński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Błeszczyński


  Hasło w leksykonie: Błeszczyński

Błeszyński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Błeszyński


  Hasło w leksykonie: Błeszyński

Błożyna


  Hasło w leksykonie: Błożyna


Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.



Bazy z których korzystasz finansowane są tylko społecznie. Pomóż!
Fundacja Odtworzeniowa Dóbr Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Regon: 122719308, NIP: 6793086820
konto: Bank Pocztowy 96 1320 1856 2935 3154 2000 0001

Usługa online - Pay Pal




© Dynamiczny Herbarz Rodzin Polskich 2001-
Wszelkie kopiowanie słownika i haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.