Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna
 

 
 
Haseł w Leksykonie: 8897.
 
Grupy haseł
Miary i wagi
Systemy genealogiczne
Pieniądz używany w Polsce
Rodzaje uzbrojenia
Mobilia herbowe
Tytulatura klasowa
Zawody i funkcje
Stosunki rodzinne
Alchemia
Masoneria
Graficzna wyszukiwarka herbów
 
Inne Słowniki Herbarza
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Lokalizacje geogr.
Baza fotografii
Zbiory nazwisk, listy
Powstańcy 1863 - lista
Zarządcy dóbr prywatnych
Staropolskie przepisy kulinarne
Opowiadania
 
 
Hasło
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                              (dokładne słowo)
Opis, nazwisko    
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
#  A  B  C Ć  D  E  F  G  H I J  K  L  Ł  M  N  O Ó  P  Q  R  S Ś  T  U  V  W  X  Y  Z Ź Ż


chabal
(gwar. lwow.) adorator, starający, sympatia, kochanek na utrzymania, alfons



chachar
(gwar. lwow.) włóczęga, chuligan, drań



chachmeć
1. Miejsce błotniste, zarośnięte sitowiem

2. Miejsce dobre na zasadzkę



chachoł
Fryzura popularna w centralnej części dawnej Rzeczpospolitej, charakteryzująca się mocno wygolonym karkiem lecz pozostawionym czubem na górze głowy. Przypominająca nieco chochoła. Czupryna ta mogła być związywana, co ułatwiało jej opadanie, przypominała wtedy niewyrośnięty i niespięty osełedec. Bliżej jej jednak było do fryzury staropolskiej. Używana była przez ludność chachłacką, stąd upowszechniła się ta nazwa. W wilgotnych obszarach łatwiej było utrzymać w ten sposób głowę pozbawioną insektów.

Znane było dawniej określenie "brać się za chachły" (brać się za czuby, czubić się)



chachł
Chachoł, słowo z języka chachłackiego: kark, także pogardliwie o kimś niskiego stanu



chachłacka gwara
Język, mieszanka polskiego, białoruskiego i rosyjskiego - nazywany niekiedy językiem poleskim. Istnieje wiele odmian tej gwary, którą do dzisiaj posługują się mieszkańcy Lubelszczyzny i Polesia. Nazwa oznacza "własny", "swój".



chachłacki język
Język Chachłaków, ludności mieszkającej na rozlewiskach i w lasach na płn i zach od zakola Bugu. Mieszanina polskiego, białoruskiego i litewskiego z własną frazeologią. Charakterystyczne słowa to np.: chłopeta (mężczyzna), bajstruk (dziecko nieślubne), czy soroczka (koszula).



Chachłacy
Ludność pogranicza polskiego, białoruskiego, litewskiego, mówiąca swoim własnym językiem chachłackim, mieszaniną tych języków. Nazwa "Chachłacy" oznacza "mówiący po swojemu", inaczej "swojacy". Z racji na trudnodostępne obszary lasów, moczarów i rozlewisk wiele wsi było przez wieki praktycznie odciętych od cywilizacji. W słowniku Sulimierskiego znajdujemy niekiedy opisy ich wiosek "gdzie diabeł mówi dobranoc". Stąd utrzymywanie się tego języka i mała świadomość jego istnienia. Obecnie grupy te są praktycznie na wymarciu i zamieszkują tereny na płn. i płn-wsch. od zakola Bugu.

Określenie chachoł, lub chachł przybrało w okolicach z biegiem czasu wartość obraźliwą (podobnie jak w przypadku określenia "wałach" pochodzącego od Wołochów). Chachoł oznacza chłopa, kogoś grubiańskiego. Z racji na typowe dawniej fryzury wygolonych karków z czubami na górze, podobnych do stylu kozackich i moskiewskich osełedców - nazwa ta przeszła też na określenie karku.



Chai
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Chai



chalcographus
(łac.) miedziorytnik



Chalecki

Odmiana herbu Syrokomla. Rodziny należące do herbu: Chalecki, Kruczek, Nawra, Nawro



Chambers
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Chambers



chan
Tytuł zwierzchnika prowincji tureckiej, władcy Tatarów krymskich, posiadający na swoim terenie najwyższą władzę cywilną i wojskową.



Chanenko
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Chanenko



Charlottegrube
Czernica - Niemiecka nazwa miejscowości



Charlottenbrunn Bad
Jedlina Zdroj - Niemiecka nazwa miejscowości



Charyton

Rodziny należące do herbu: Charyton, Charytonowicz, Chludziński, Obryński



chąśba
(staropol.: chęcić - kraść) Termin sądowy z XIV-XV wieku oznaczający złodziejstwo, kradzież, łupiestwo. Występował w rotach sądowych, w prawie bartnym. Ten sam źródłosłów występował w wyrazie chędożyć (kraść cnotę) - pomimo podobieństwa z takim samym wyrazem oznaczającym czystość, porządek (od chędogi).



chatrak
(gwar. lwow.) agent policyjny



Chausseearbeiter
(niem.) robotnik drogowy, zatrudniony przy budowie drogi



Chausseeaufseher
(niem.) nadzorca drogowy



Chausseeeinnehmer
(niem.) poborca opłaty drogowej (za użytkowanie drogi, przejazd)



chauturej
(staro-lit.) Inaczej "dziady" czyli październikowe święto duchów i zmarłych. W Odróżnieniu od wiosennego święta zmarłych wiązało się z kultywowaniem mrocznych obrzędów szczególnie na miejscach pochówków.

[za: Teodor Narbutt: Dzieje starożytne Narodu Litewskiego]



Chazbijewicz



chałupiarz



chałupnik
chłop-posiadacz lub mieszkaniec niewielkiej chałupy z ogródkiem, nieposiadający ziemi, często wynajmujący się do pracy u innych lub też świadczący usługi rzemieślnicze



chałupnik




Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.



Bazy z których korzystasz finansowane są tylko społecznie. Pomóż!
Fundacja Odtworzeniowa Dóbr Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Regon: 122719308, NIP: 6793086820
konto: Bank Pocztowy 96 1320 1856 2935 3154 2000 0001

Usługa online - Pay Pal




© Dynamiczny Herbarz Rodzin Polskich 2001-
Wszelkie kopiowanie słownika i haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.