Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna
 

 
 
Haseł w Leksykonie: 8904.
 
Grupy haseł
Miary i wagi
Systemy genealogiczne
Pieniądz używany w Polsce
Rodzaje uzbrojenia
Mobilia herbowe
Tytulatura klasowa
Zawody i funkcje
Stosunki rodzinne
Alchemia
Masoneria
Graficzna wyszukiwarka herbów
 
Inne Słowniki Herbarza
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Lokalizacje geogr.
Baza fotografii
Zbiory nazwisk, listy
Powstańcy 1863 - lista
Zarządcy dóbr prywatnych
Staropolskie przepisy kulinarne
Opowiadania
 
 
Hasło
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                              (dokładne słowo)
Opis, nazwisko    
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
#  A  B  C Ć  D  E  F  G  H I J  K  L  Ł  M  N  O Ó  P  Q  R  S Ś  T  U  V  W  X  Y  Z Ź Ż


Kar
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Kara


  Hasło w leksykonie: Kar

Kara


Herb szlachecki.

Rodziny należące do herbu: Ajbrejder, Wojtasiewicz


  Hasło w leksykonie: Kara

karahulić
(gwar. lwow.) pilnować, stróżować


  Hasło w leksykonie: karahulić

karahulka
(gwar. lwow.) laska z uciętej gałęzi


  Hasło w leksykonie: karahulka

Karaimi
(Karaici) Grupa etniczna pochodzenia tureckiego ale wyznająca odłam judaizmu. Uznają Torę, ale nie Talmud (którego władzę odrzucili w IVw). Grupa ta powstała w VIIIw w Mezopotamii. Całkowicie rozłączeniu z religią żydowską. W Rzeczpospolitej żyli głównie na terenach koło Lwowa. Funkcjonują do dzisiaj.


  Hasło w leksykonie: Karaimi

karakol
Manewr taktyczny kawalerii polegający na zawróceniu pierwszego szeregu na tył, celem załadowania broni. Metoda ta została wprowadzona po raz pierwszy prze organizatora wojska Niderlandów - Maurycego Orańskiego (1567-1625).


  Hasło w leksykonie: karakol

Karalio

Rodziny należące do herbu: Caralio, Karalio


  Hasło w leksykonie: Karalio

karawaka
Krzyż patriarchalny, arcybiskupi, podwójny. Krzyż o dwóch ramionach (górne zazwyczaj krótsze), uznawany za znak opieki przed zarazą. Nazwa pochodzi od hiszpańskiego miasta Caravaca, gdzie krzyże takie obnoszono w latach Czarnego Moru. Rozpowszechniony w Polsce przez pielgrzymów powracających z Włoch - gdzie rozpowszechnił się.

W Polsce zwany krzyżem białoruskim. Podobny również do krzyża lotaryńskiego i krzyża inwokacyjnego.


  Hasło w leksykonie: karawaka

karbnik
Urzędnik żupy solnej. Zob. karbowy



  Hasło w leksykonie: karbnik

karbowy
Gospodarz gumienny (włodarz), zwany także w różnych okolicach karbownikiem, gumiennym lub włodarzem, który rejestr na karbach utrzymuje. Każdy karbowy miewał dawniej laskę czworokanciastą, aby na czterech jej bokach mógł karbić czyli zacinać karby. Laskę taką zwano „karbem” lub „karbą”. „Karbnikiem” (carbarius) nazywano urzędnika żupnego, a „karbarją” — żupę solną. Wyrazy te, jak twierdzi Karłowicz, pochodzą w średniowiecznej łacinie z języka polskiego.

[Gloger Z., Encyklopedia staropolska...]

Osoba odpowiedzialna za nadzór pracy chłopów zatrudnionych w folwarku. Zatrudniał parobków i odpowiadała za wykonanie przez nich prac polowych.

Karbowy miał kij, a wykonywane na nim nacięcia rejestrowały ilość wykonanej pracy; czynność nacinania w celu ewidencyjnym nazywano"karbowaniem". Po nacięciu karbów kij rozłupywano wzdłuż na dwie części w taki sposób, żeby karby były widoczne na obu częściach. Jedna część pozostawała u karbowego, a druga u chłopa wykonującego pracę. Ten sposób bardzo dobrze zabezpieczał przed sfałszowaniem zapisu, ponieważ usunięcie karbu, czy nacięcie dodatkowego tylko na jednej połówce kija jednoznacznie wskazałoby winnego.



  Hasło w leksykonie: karbowy

karbunkuł
1. Czerwony kamień szlachetny - nazwa ogólna na tego typu kamienie (np. rubiny, granaty).
2. Dawna nazwa ropienia, czyraka w kolorze ciemnej czerwieni


  Hasło w leksykonie: karbunkuł

karčemos savininkas
(lit.) karczmarz


  Hasło w leksykonie: karčemos savininkas

karch
Miara masy

Wiedeń
1839 - 1 karch = 400 funtów.


  Hasło w leksykonie: karch

Karchowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Karchowski


  Hasło w leksykonie: Karchowski

Karczewski

Rodziny należące do herbu: Karczewski


  Hasło w leksykonie: Karczewski

karczma
Miejsce postoju przy traktach, zazwyczaj przy skrzyżowaniach dróg, z prawem wyszynku. Zazwyczaj odbywały się tam także tańce. W czasach powstań często pełniły ważne miejsce orientacji i zbiórek oddziałów. Przy większych budowano pokoje gościnne i zajazdy. Najsłynniejszą polską karczmą jest "Rzym", stojąca oryginalnie pod Krakowem na terenie dzisiejszych Pychowic.
W karczmach oznaczano prawa do wyszynku - miodu pitnego krzyżem, wina wieńcem a piwa i wódki słomianą wiechą - stąd przysłowie "Krzyż, wieniec i wiecha"
Inaczej: zajazd, austeria, oberża, gospoda, szynk, zamtuz.

Grafika




  Hasło w leksykonie: karczma

Karęga

Rodziny należące do herbu: Karęga


  Hasło w leksykonie: Karęga

kareta
Czterokołowy, resorowany pojazd na 2 lub 4 osoby, zadaszony, z okienkami i drzwiczkami. Zaprzęg składał się z par koni - niekiedy nawet kilku par. Unowocześniona wersja karocy.


  Hasło w leksykonie: kareta

Karf OS
Bytom, -Karb - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Karf OS

karieta
(lit.) woźnica


  Hasło w leksykonie: karieta

kariolka
Lekki, dwukołowy pojazd na drewnianych resorach, upowszechniony w Polsce w 2 poł. XVIII w.


  Hasło w leksykonie: kariolka

Karlowitz
Wrocław, -Karlowice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Karlowitz

Karlsmarkt
Karlowice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Karlsmarkt

Karlsthal
Jelenia Gora, -Orle - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Karlsthal

karmazyn
(arab. al-kirmiz - czerwony barwnik)
1. Cenna, intensywnie czerwona tkanina.
2. Kolor intensywnej czerwieni zbliżony do szkarłatu, malinowego i amarantowego.
3. W przenośni bogaty szlachcic (często ubierający modny karmazynowy strój).
4. Czerwony barwnik otrzymywany z czerwi.
5. Jaskrawoczerwona ryba morska.
6. Rasa kur o ciemny lśniącym ubarwieniu.


  Hasło w leksykonie: karmazyn

Karmelici

Hebr Zakonu Karmelitów


  Hasło w leksykonie: Karmelici

Karmelici Bosi
Herb zakonu Karmelitów Bosych. Odmiana ogólnego herbu Karmelitów


  Hasło w leksykonie: Karmelici Bosi

karmenadel
(gwar.lwow.) kotlet cielęcy z kością, czasem sznycel


  Hasło w leksykonie: karmenadel

Karnicki I

Rodziny należące do herbu: Karnicki


  Hasło w leksykonie: Karnicki I

Karnicki II


  Hasło w leksykonie: Karnicki II

Karnowski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Karnowski


  Hasło w leksykonie: Karnowski

karoca
Reprezentacyjny, bogato zdobiony pojazd, używany do XVIII wieku, często z malowidłami, rzeźbami, wyścielany kosztownymi materiałami. W Polsce używany od czasów królowej Bony. Używany przez dwory królewskie i książęce. Pod koniec XVIII wyparty przez nowocześniejsze karety.


  Hasło w leksykonie: karoca

Karolinienenhof
Sułoszyn - niemiecka nazwa miejscowości w gminie Kluczbork


  Hasło w leksykonie: Karolinienenhof

karolka
(gwar.lwow.) dziewczyna z którą chodzi kawaler


  Hasło w leksykonie: karolka

Karozi

Rodziny należące do herbu: Karozi (Carosi)


  Hasło w leksykonie: Karozi

Karp

Inne nazwy: Czasza. W polu nieznanej barwy karp pionowo z fłową do góry i dwoma rogami jelenia. Każdy róg ma pięć rosoch.

Pierwsze wystąpienie w źródłach 1399.

Rodziny należące do herbu: Jaxa, Karp, Karpienko, Rożański, Tedwen, Tedwin, Tetwin, Tędwin, Toedwen, Zabohoński, Zimliński


  Hasło w leksykonie: Karp

karpiniarz
zajmował się wykopywaniem karp pozostałych po ścięciu drzewa


  Hasło w leksykonie: karpiniarz

karstas
(lit.) trumna, grobowiec


  Hasło w leksykonie: karstas

Karsza
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Karsza


  Hasło w leksykonie: Karsza

karta rodziny
Dawniej jedyne główne narzędzie do grupowania danych genealogicznych. Podstawowa jednostka katalogowania. Na karcie umieszcza się wszystkie informacje o małżonkach (koicja) oraz podstawowe o ich dzieciach. W szczególności imiona, nazwiska, herby, numery katalogowe osób, daty, miejsca, zawody, odznaczenia, itp.
Karty rodzin zaczynają stwarzać problemy przy cyfrowym zapisie baz obejmujących tysiące osób.


  Hasło w leksykonie: karta rodziny

kartana
Działo XVI-wieczne. Waga 25 cetnarów, kule - waga 25 funtów. Takie dane zostały podane przez Preussa w 1530r. choć wagi dział różniły się niekiedy znacznie.


  Hasło w leksykonie: kartana

Karthaus
Kartuzy - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Karthaus

karwalis
(staro-lit.) kwiecień


  Hasło w leksykonie: karwalis

karwasz
(węgr. - karvas - naramiennik)
1. element uzbrojenia husarza w formie osłony na przedramię
2. mankiet, wyłóg rękawa
3. skórzany podszycie spodni do konnej jazdy


  Hasło w leksykonie: karwasz

Karwatski
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Karwatski


  Hasło w leksykonie: Karwatski

Karwiński
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Karwiński


  Hasło w leksykonie: Karwiński

Karwowski


  Hasło w leksykonie: Karwowski

karys
(lit.) rycerz


  Hasło w leksykonie: karys

karło
Charakterystyczne taborety o skrzyżowanych nogach esowato wygiętych w boczne oparcia. Zazwyczaj bez oparcia tylnego. Posiadało kilka odmian - najbardziej znana to karło Savonarolli - które składa się z wielu bocznych nóg połączonych na górze poręczą.


  Hasło w leksykonie: karło


Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.



Bazy z których korzystasz finansowane są tylko społecznie. Pomóż!
Fundacja Odtworzeniowa Dóbr Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Regon: 122719308, NIP: 6793086820
konto: Bank Pocztowy 96 1320 1856 2935 3154 2000 0001

Usługa online - Pay Pal




© Dynamiczny Herbarz Rodzin Polskich 2001-
Wszelkie kopiowanie słownika i haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.