Haseł w Leksykonie: 7831.
 
 
 
Grupy haseł
Miary i wagi
Systemy genealogiczne
Pieniądz używany w Polsce
Rodzaje uzbrojenia
Mobilia herbowe
Tytulatura klasowa
Zawody i funkcje
Stosunki rodzinne
Alchemia
Masoneria
Graficzna wyszukiwarka herbów
 
 
 
Inne Słowniki Herbarza
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Lokalizacje geogr.
Baza fotografii
Zbiory nazwisk, listy
Powstańcy 1863 - lista
Zarządcy dóbr prywatnych
Staropolskie przepisy kulinarne
Opowiadania
 
 
 
 
 
Hasło
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                              (dokładne słowo)
Opis, nazwisko    
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
#  A  B  C Ć  D  E  F  G  H I J  K  L  Ł  M  N  O Ó  P  Q  R  S Ś  T  U  V  W  X  Y  Z Ź Ż


Beczka - herb

Rodziny należące do herbu: Beczka, Beczkowicz, Waręski



Dąbrowa herb
Herb nazywany także Łoś.



Rodziny należące do herbu: Anszlewski, Balukiewicz, Białoskórski, Biały, Boberski, Boczkowski, Bogdziewicz, Bogowicz, Boguszko, Boguta, Bogwiłł, Budziński, Budzyński, Chełchowski, Chociwski, Chomienko, Ciciborski, Ciechanowiecki, Ciechanowski, Ciechański, Czechański, Dambrowski, Damięcki, Dąbrowa, Dąbrowicz, Dąbrowny, Dąbrowski, Dembowicz, Dombrowicz, Dombrowski, Drocieski, Gardliński, Garliński, Giedwiłło, Gimbut, Gimbutowicz, Głodkowski, Głodowski, Głotkowski, Godell, Goleński, Górski, Grodkowski, Gromacki, Gromadzki, Gruhnfeld, Grzywo-Dąbrowski, Gurski, Herburtowski, Jabłoński, Jachimowicz, Jachimowski, Jaczyński, Jakimowicz, Jambramowski, Jankowski, Januszewicz, Januszewski, Januszkowicz, Januszowski, Jarzębiński, Jazdowski, Jeżowski, Józefowicz, Karasiński, Karaś, Karniewski, Karniński, Karniowski, Karniski, Kiszka, Kizimowski, Klimaszewski, Klimaszowski, Kobliński, Kobuszewski, Kobuszowski, Kobyliński, Koc, Kocowski, Kocz, Koczowski, Kognowicki, Koldras, Kołacki, Korniewski, Korolkiewicz, Kosko, Kostecki, Kostka, Kowalik, Krajewski, Laskowski, Lauxmin, Lenkowski, Lepkowski, Łaukszmin, Łebkowski, Łepkowski, Łępkowski, Łoś, Maczeski, Maczyński, Marciszewski, Marczewski, Mazanowicz, Mazonowicz, Miernikiewicz, Miernikowicz, Mikosza, Mikoszewski, Mikszewicz, Milewicz, Młodzianowski, Morawski, Murawski, Napierski, Naykowski, Obidziński, Openkowski, Opęchowski, Pajewski, Pągowski, Płodownicki, Podjaski, Podkowa, Podolec, Porzecki, Porzycki, Proniewicz, Prostyński, Przechocki, Purzycki, Radczenko, Rostek, Rostkowski, Rymejko, Rymejkowicz, Rymeyko, Rymeykowicz, Rzechowski, Secymiński, Seczymiński, Secemiński, Sidorowicz, Siemieński, Sienieński, Sieniński, Sierzputowski, Sierzpowski, Sławczyński, Smolechowski, Strumiłło, Strumiło, Sucymiński, Szczepanowski, Szkotowski, Szostak, Talko, Talmon, Talmontowicz, Tołokoński, Tymowski, Tynowski, Wachowicz, Wałdowski, Wąsowski, Wdzięk, Wdziękoński, Wdziękoński, Więcławski, Zaleski, Zalkowski, Zełkowski, Zgierski, Zgirski, Zielonacki, Żalkowski, Żelkowski, Żelkowski, Żełkowski, Żgierski, Żukowski




Gastold - herb



herb
Znak graficzny utworzony wg ściśle określonych reguł. Herby postały w środowisku anglo-normańskiego rycerstwa w XII. Początkowo używane tylko przez panujących i rycerstwo, dość szybko zaczęły być używane przez miasta (herby miejskie), instytucje i organizacje (zakony, uniwersytety, gildie, cechy), mieszczan (herb mieszczański) i chłopów (herb chłopski). Herby osób fizycznych mogą być rodowe, dziedziczne lub osobiste, związane np. z urzędem lub funkcją (np koscielną). W Polsce herby rodowe są utożsamiane niesłusznie ze szlachectwem, chociaż znane są liczne herby mieszczańskie a nawet chłopskie z ziem polskich. Najważniejszym elementem herbu jest tarcza, na której znajdują się figury heraldyczne lub mobilia. Tarcza zwieńczona bywa najczęściej hełmem, koroną, klejnotem, labrami oraz dodatkowo płaszczami, trzymaczami, wstęga z zawołaniem lub dewizą itp. W Polsce otoczenie herbu czy kształt tarczy nie były tak istotne jak we Francji czy Anglii, gdzie panowały dokładne zasady heraldyczne.
Elementy herbu



herb mieszczański
Herbem mieszczańskim nazywa się z pewnym uproszczeniem herb rodów lub osób nie posiadających szlachectwa. Herby mieszczan spotykane są już u zarania heraldyki, od XIII-XIV w. Początkowo, podobnie jak herby rycerskie, przyjmowane samowolnie, później, ich używanie w większości monarchii podlegało kontroli heroldii, a nadawanie było przywilejem władcy lub jego urzędników. Herby mieszczańskie niekiedy wykształcały się z gmerków, ulegającym heraldyzacji.

Chociaż w historycznej ikonografii spotyka się różnie ukształtowane herby mieszczańskie, to współczesna heraldyka uznaje, że herb mieszczański powinien różnić się od szlacheckiego kilkoma elementami:
- zastosowanie określonego typu hełmu turniejowego, tzw. żabi pysk (niem. Stechhelm)
- brak medalionu na szyi hełmu.
- brak korony hełmowej



herbarius
(łac.) zielarz



herbarz

1. Spis i opis herbów, często wraz z rysunkami a także genealogiami rodów

2. Spis rodzin używających danych herbów, często z monografiami rodzin, drzewami genealogicznymi, notami biograficznymi.

3. Katalog monografii rodzin, niekoniecznie herbowych, ale usystematyzowanych genealogicznie, wzbogacony o biogramy, herby, i inne informacje.

Początki heraldyki to wiek XIII kiedy rozpoczęto spisywać herby rycerzy walczących w turniejach. Pierwszym polskim zbiorem typu herbarz jest dzieło Jana Długosza. Do dnia dzisiejszego wydano wiele herbarzy. Większość ograniczała się do kilkudziesięciu spokrewnionych z daną rodziną rodów, ale co najmniej kilkadziesiąt jest obszernych i zbiorczych. Herbarze głównie skupiały się na rodach znanych i szacownych. Trudniej w odnaleźć w nich rody mniej znaczące a takich była przeważająca większość. 90 procent rodów pojawia się w herbarzach jedynie marginalnie. kolejnym problemem związanym z herbarzami to ich zawodność. Początkujący poszukiwacz zazwyczaj polega na tych opracowaniach - jako na słowie drukowanym, podczas gdy wszystkie herbarze zawierają liczne błędy. Nie zmienia to jednak faktu, że warto z nich korzystać i są one podstawowym źródłem wiedzy genealogicznej.



herbarz Bonieckiego
Adam Boniecki, Herbarz polski, t- 1-17+dodatek, Warszawa 1899-1914, reprint drukowany WAiF Warszawa 1965; edycja elektroniczna, oprac. i wyd. Ryszard Jurzak, Bielsko-Biała 2002; reprint WAiF Warszawa 1985. edycja elektroniczna, oprac. i indeks. Marek Jerzy Minakowski, wyd. dr Minakowski Publikacje Elektroniczne Kraków 2002

Nieukończone dzieło genealogii szlachty polskiej, uważane za najobszerniejszy, i najlepiej sprawdzony zbiór drzew rodowych. Zawiera ponad 400.000 osób. Obecne badania wykazują wiele błędów zawartych w herbarzu, mimo to jest ich jednak dużo mniej niż w innych historycznych herbarzach, gdyż autor opierał się wyłącznie na źródłach pisanych i dokumentach. Układ opiera się na nazwiskach i skupia się głównie na historiach rodzin, choć przedstawione są też podobizny herbów. Herbarz obejmuje litery od A – M. Wśród źródeł znajdują się także zniszczone w czasie wojny – np. Metryka Koronna czy księgi trybunalskie. Herbarz Bonieckiego jest niemal jedynym wypisem z tych źródeł.



herbarz Dworzeckiego
Jan Piotr Dworzecki-Bohdanowicz, Herbarz Litewski. Herbarz istnieje tylko w rękopisie w Archiwum Wileńskim. Jest to praca oparta na kilkudziesięcioletnim spisywaniu aktów. Autor pracował na stanowisku przez które przewijały się liczne, nieistniejące już dokumenty rodzinne, robił z nich notatki i układał w herbarz. W notach znajdują się niekiedy nigdzie indziej nie figurujące informacje. Herbarz zawiera genealogie ponad 1500 rodzin.



herbarz Kulikowskiego
Andrzej Kulikowski. Wielki herbarz rodów polskich, wyd. Świat Książki 2005. Dzieje słynnych rodów, obyczaje rycerstwa i szlachty, anegdoty i ciekawostki. Historia i tradycja zapisane w herbach. Dzieje herbów miast, regionów i państw. Ciekawostki o obyczajach, wierzeniach i przesądach polskiego rycerstwa i szlachty. - Wiele informacji o dawnych przedmiotach codziennego użytku, o broni i narzędziach, które uwiecznione zostały w godłach herbów.



herbarz Niesieckiego
Kasper Niesiecki, Herbarz polski, Lipsk 1841, z dopełnieniem Ignacego Kapicy Milewskiego wydawnictwo Zygmunt Gloger, Kraków 1870. Herbarz zawiera pełny wykaz alfabetyczny. Autor bardzo często początki rodu lokuje w początkach średniowiecza wiele historii rodzinnych wywodzą, często za Długoszem, od rycerzy Lestka, lub innych legendarnych książąt. Typowym przykładem błędu zawartego w takich historiach jest opowieść o pochodzeniu herbu Dunin. Niemniej jednak późniejsze lata obfitują w wiele cennych informacji wzbogaconych dodatkowo przez Ignacego Kapicę Milewskiego wieloma dopiskami.



herbarz Pułaskiego
Kazimierz Pułaski, Kronika polskich rodów szlacheckich Podola, Wołynia i Ukrainy, Księgarnia Feliksa Westa, Brody 1911. Monografie tych gałęzi kilkudziesięciu rodzin które związały z terenami wschodniej Polski (w rozumieniu przedrozbiorowym). Informacje są szczególnie cenne z racji na trudny dostęp do archiwów ukraińskich i białoruskich.



herbarz Łempickiego
Jerzy Łempicki - Herbarz Mazowiecki, Heroldium, Poznań . Współczesna praca zawierająca bardzo sumienne monografie rodzin. Herbarz jest wcióż w opracowaniu. Drukowane tomy zawierają obszar kilkunastu parafii z terenu Mazowsza



herbarze
Najbardziej znane polskie herbarze:

  • Marcin Bielski, Herby Polskie, Poznań 1705
  • Adam Boniecki, Poczet rodów w Wielkiem Księstwie Litewskiem w XV i XVI wieku. wyd. 1887
  • Adam Boniecki, Herbarz polski, t- 1-17+dodatek, Warszawa 1899-1914, reprint drukowany WAiF Warszawa 1965; edycja elektroniczna, oprac. i wyd. Ryszard Jurzak, Bielsko-Biała 2002; reprint WAiF Warszawa 1985. edycja elektroniczna, oprac. i indeks. Marek Jerzy Minakowski, wyd. dr Minakowski Publikacje Elektroniczne Kraków 2002; opis
  • Jerzy Sewer Dunin-Borkowski, Almanach błękitny. Genealogie żyjących rodów polskich, Lwów 1908.
  • Jerzy Sewer Dunin-Borkowski, Rocznik szlachty polskiej, Lwów 1881.
  • Kodeks z Bergshammar (rola herbowa), II poł. XVw (70 polskich herbów)
  • Ks. Benedykt Chmielowski Zbiór krótki herbów polskich, oraz wsławionych cnotą i naukami Polaków – Warszawa, 1763.
  • Jan Karol Dachnowski, Herbarz szlachty Prus Królewskich z XVII w., Kórnik 1995.
  • Jan Karol Dachnowski Poczet możnego rycerstwa polskiego ok. 1634
  • Jan Długosz, Insignia seu clenodia incliti Regni, koniec XVw.
  • Jan Piotr Dworzecki-Bohdanowicz, Herbarz Litewski opis
  • Stanisław Dziadulewicz Herbarz rodów tatarskich w Polsce – Wilno 1929 (reprint WAiF. Warszawa 1986)
  • Tadeusz Gajl Herbarz Polski od Średniowiecza do XX wieku - L&L, Gdańsk 2007
  • Tadeusz Gajl Herby szlacheckie Polski porozbiorowej – Pozkal 2005
  • Tadeusz Gajl Herby szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodów – Białystok 2003
  • Tadeusz Gajl Polskie rody szlacheckie i ich herby – Białystok 2000
  • Piotr Gałkowski, Genealogia ziemiaństwa ziemi dobrzyńskiej XIX-XX wieku (do 1939), Rypin 1997.
  • Konrad Gruneberg, Herbarz rycerstwa i mieszczan Konstancji, wyd. 1483 (2 polskie herby)
  • Sławomir Górzyński, Jerzy Kochanowski Herby szlachty polskiej – Warszawa 1990
  • Claes Heinen, Herbarz Flamandzki, wyd. 1370-1395 (25 polskich herbów)
  • Claes Heinen, herbarz z Bellenville, wyd. 1360-1400 (22 herby polskie)
  • Ryszard Jurzak Genealogia dynastyczna Internet
  • Almanach szlachecki, pod redakcją S. Starykoń-Kasprzyckiego - Warszawa 1939 (nieukończony)
  • dr Stefan J. Starykoń Kasprzycki - "Polska Encyklopedia Szlachecka", t. 1-12 - Warszawa 1936-1939.
  • Ks. Wojciech Wiiuk Kojałowicz S. J. Herbarz szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego zwany Nomenclator – Kraków 1897
  • Szymon Konarski, Szlachta kalwińska w Polsce - Warszawa 1936
  • Ludwik Korwin, Ormiańskie rodziny szlacheckie, Kraków 1934
  • Adam Amilkar Kosiński Przewodnik heraldyczny: Monografie kilkudziesięciu znakomitych rodzin, spis rodzin senatorskich i tytuły honorowe posiadających – Wł. L. Anczyc i Sp., Kraków 1877
  • Stanisław Kazimierz Kossakowski - Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich T.1-3
  • Adam Kromer. Mały Herbarz Adama Kromera i przyjaciół
  • Sylwester Korwin Kruczkowski, "Forum Nobilium...", Lwów 1935
  • Andrzej Kulikowski. Wielki herbarz rodów polskich, wyd. Świat Książki 2005, opis
  • Ewaryst Andrzej Kuropatnicki, Wiadomości o klejnocie szlachekim oraz herbach ..., Michał Groll, Warszawa 1789
  • Klas Lackschewitz, Andrzej Prus-Niewiadomski, Tomasz Lecznewski, Wolf br. von Buchholtz, Genealogien kurlandisch-ritterschaftlicher Geschlechter, Kurlandiche Ritterschaft 2004
  • Jean Lefevre de Saint Remy, Herbarz Złotego Runa, wyd. Burgundia ok. 1435 (53 polskie herby)
  • Tomasz Lenczewski, Genealogia rodów utytułowanych
  • Zbigniew Leszczyc Herby szlachty polskiej – Lwów 1908, reprint: Londyn 1990 w opr. M.Paszkiewicza i J.Kulczyckiego
  • Jerzy Łempicki - Herbarz Mazowiecki, Heroldium, Poznań opis
  • Łętowski Ludwik - Katalog biskupów, prałatów i kanoników krakowskich, t. 1-4, Drukarnia UJ, 1852
  • Ignacy Kapica Milewski Herbarz Ignacego Kapicy Milewskiego, dopełnienie Niesieckiego, wyd. Z. Gloger Kraków, 1870.
  • Marek Jerzy Minakowski "Ci wielcy Polacy to nasza rodzina" Kraków 2007
  • Marek Jerzy Minakowski Potomkowie posłów Sejmu Czteroletniego, Internet
  • Walerian Nekanda-Trepka - Liber generationis plebeanorum
  • Ks. Kasper Niesiecki, Herbarz polski, Lipsk 1841, z dopełnieniem Ignacego Kapicy Milewskiego wydawnictwo Zygmunt Gloger, Kraków 1870. opis
  • Ks. Kacper Niesiecki Herby i familie rycerskie tak w Koronie jako y w Wielkim Xiestwie Litewskim – Lwów, 1728.
  • Ks. Kacper Niesiecki Korona polska – Lwów, 1728-1743.
  • autor nieznany, Fryz heraldyczny z kaplicy św. Jakuba w Lądzie, powstanie 1357-1372 (renowacja w XVIIIw) (21 polskich herbów) (opis)
  • autor nieznany, Herbarz Arsenalski (redakcja Klejnotów Długosza), wyd. ok. 1535-55 (118 herbów)
  • autor nieznany, Kronika Soboru w Konstancji, wyd. 1483 Augsburg (17 polskich herbów)
  • autor nieznany, Legenda o św. Jadwidze, wyd. ok. 1353 (8 polskich herbów) (opis)
  • autor nieznany, Księga bractwa św. Krzysztofa na Arlbergu, redakcja polskich partii: 1397 i 1414-1418 (12 polskich herbów)
  • Szymon Okolski Orbis Polonus – Kraków, 1641-1643. V. 1-3.
  • Juliusz Karol Ostrowski Księga herbowa rodów polskich, Warszawa 1897.
  • Juliusz Karol Ostrowski Tablice odmian herbowych – nakł. Juliusz hr. Ostrowski – Warszawa 1909
  • Bartosz Paprocki Gniazdo cnoty – Kraków, 1578. (okładka)
  • Bartosz Paprocki Herby rycerstwa polskiego – Kraków, 1584, przedruk 1858
  • Nikołaj Pawliszczew, Herbarz rodzin szlacheckich Królestwa Polskiego najwyżej zatwierdzony, t. 1-2. - Warszawa 1853
  • Herbarz szlachty prwincyi witebskiej, red. Franciszek Piekosiński, "Herold Polski", drukarni Czasu, Kraków 1899, także: reprint Poznań 1998, Wydawnictwo "Heroldium"
  • Wacław Potocki Poczet herbów szlachty Korony Polskiey i Wielkiego Xsięstwa Litewskiego – Krakow, 1696.
  • Przemysław Pragert, Herbarz szlachty kaszubskiej, Gdańsk 2005
  • Adam. A. Pszczółkowski, Szlachta Mazowiecka, Internet
  • Władysław Pulnarowicz Rycerstwo Polskie Podkarpacia – Przemyśl 1937
  • Kazimierz Pułaski, Kronika polskich rodów szlacheckich Podola, Wołynia i Ukrainy, Księgarnia Feliksa Westa, Brody 1911 opis
  • Mikołaj Rej "Zwierzyniec", wyd. 1561, (64 herbów polskich - drzeworyty)
  • Herbarz szlachty śląskiej, wyd Videograf II Katowice 2002
  • Antoni Swach Herby Polskie - Poznań, 1705
  • Józef Szymański Herbarz rycerstwa polskiego z XVI wieku Warszawa 2001
  • Józef Szymański Herbarz średniowiecznego rycerstwa polskiego – Warszawa PWN 1993
  • Seweryn hrabia Uruski Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. 1-15 – Warszawa 1904-1938.
  • Wojciech Wielądko, Heraldyka, czyli opisanie herbów w jakim który jest kształcie oraz familie rodowitej szlachty polskiej i W. Ks. Litewskiego z ich herbami, t. 1-5 - Warszawa 1792-1798.
  • Wilczyński J.K., Herbarz starodawnej szlachty podług Heraldyków polskich z dopełnieniem do czasów obecnych, Paryż, ok. 1860
  • Andrzej Brzezina Winiarski Herby Szlachty Rzeczypospolitej, Wydawnictwo De Facto, Warszawa 2006;
  • Wiktor Wittyg, Stanisław Dziadulewicz Nieznana szlachta polska i jej herby – Kraków 1908
  • Leszek Zalewski, Szlachta ziemi liwskiej, Warszawa 2005
  • Alfred Znamierowski, Herbarz rodowy, Świat Książki, Warszawa 2004.
  • Teodor Żychliński, Kronika żałobna rodzin wielkopolskich ..., Poznań 1877
  • Teodor Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, Poznań, 1879-1908



Herbortowa

Staropolski herb szlachecki znany jedynie z ikonografii. Nazwa pochodzi niewątpliwie od imienia Herburt. Występuje na pieczęciach Elryka z Fulsztyna i Herborda z Fulsztyna w 1288 i 1295 r. [Piekosiński "Pieczęcie polskie" i.in.]



Herburt
Rodziny należące do herbu: Chełmowski, Dobromilski, Falsztyn, Fulstein lub Fulsztyn lub Fulsztyński, Gerberski, Hejbowicz, Helman, Herbortowski, Herburt, Hewell, Heybowicz, Katyna, Kozieka, Kozika, Koziełł, Lewgowd, Milatowskic, Nicz, Nosicki, Nowicki, Odnowski, Ponyrko, Powęzowski, Rymgayłowicz, Wismułowicz, Wisnarzewski, Zyniew



Herburt 2



herby dzielone
W heraldyce polskiej rzadko występowały herby dzielone. Kilka przykładów to:


  • Godziemba-Szreniawa: Węgleński
  • Jastrzębiec-Ogończyk: Maluski
  • Jastrzębiec-Szreniawa: Czerniawski
  • Jelita I-Topór: Krasieński
  • Korab I-Przeginia: Kryński
  • Kościesza-Śreniawa: Kozaryn
  • Kotwicz-Łada: Bartoszewicz
  • Kuszaba-Lis: Bronowski
  • Leliwa-Ostoja: Czapiewski
  • Leszczyc-Nałęcz: Bączkowski
  • Poraj-Jasieńczyk: Jabłoński
  • Tępa Podkowa-Topór: Janiszewski



herby nieznane
Istnieje kilka herbów rycerskich znanych jedynie z wizerunków lecz bez utożsamionej nazwy. Oto przykłady:

W polu półróża półlilia. Występuje w Trzcianie k. Bochni na chrzcielnicy.
W polu półtoczenica z dwoma skosami wewnątrz zwieńczona krzyżykiem łacińskim. Występuje na okuciu drzwi do zakrystii w Bolechowicach k. Krakowa.
W polu w toczenicy krzyż równoramienny. Występuje na chrzcielnicy w Wolanowie k. Radomia.
W polu podkowa barkiem do góry. Znany z chrzcielnicy w Wolanowie k. Radomia.
W polu krzyż egipski u podstawy być może rozdarty. Na ramionach dwie kulki. Występuje na chrzcielnicy w Łącku k. Nowego Sącza.



herby puste
Niektóre herby są puste - tzn nie mają żadnych mobiliów na całej lub przynajmniej na części tarczy

Znajdź herby puste



Hutor - herb

Rodziny należące do herbu: Hutor, Hutorowicz, Rohaczewski, Symonowski



Jelec (herb)



Kauffung - herb



Korczyk - herb

Rodziny należące do herbu: Korytyński



Oppeln - herb



Skarbek - herb



Sternberg - herb



Wąż (herb)



Zedlitz - herb



Łękawica - herb



Łękotka - herb




Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.



© Dynamiczny Herbarz Rodzin Polskich 2001-
Wszelkie kopiowanie słownika i haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.