rządca (Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna)
 

 
 
Haseł w Leksykonie: 8823.
 
Grupy haseł
Miary i wagi
Systemy genealogiczne
Pieniądz używany w Polsce
Rodzaje uzbrojenia
Mobilia herbowe
Tytulatura klasowa
Zawody i funkcje
Stosunki rodzinne
Alchemia
Masoneria
Graficzna wyszukiwarka herbów
 
Inne Słowniki Herbarza
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Lokalizacje geogr.
Baza fotografii
Zbiory nazwisk, listy
Powstańcy 1863 - lista
Zarządcy dóbr prywatnych
Staropolskie przepisy kulinarne
Opowiadania
 
 
Hasło
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                              (dokładne słowo)
Opis, nazwisko    
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
#  A  B  C Ć  D  E  F  G  H I J  K  L  Ł  M  N  O Ó  P  Q  R  S Ś  T  U  V  W  X  Y  Z Ź Ż


rządca
Administrator dóbr, rządca, czasem też ekonom. Na ogół termin ten używano w odniesieniu do zarządców niewielkich majątków ziemskich lub też zarządców parafii. Administratorem zwano zazwyczaj osobę zarządzającą większymi dobrami. Zarządca nie był właścicielem, choć niekiedy biedniejsza szlachta sama sprawowała tę funkcję.

Rządca sprawował ogólny nadzór nad wszystkimi pracami polowymi i w obrębie zabudowań dworskich. Planował zasiewy, sprawdzał wykonywanie prac rolnych w folwarkach. Rządca "powinien być pierwszy na nogach i ostatni w pokoju". Administratorzy mieli do pomocy zespół niższych oficjalistów - ekonomów, karbowych, pisarzy itd.. W czasie prac polowych zatrudniano dodatkowo parobków sezonowych, miesięcznych lub dziennych, i to zarówno dorosłych jak i dzieci (np. do pasania gęsi, czy wiązania snopków). Zatrudniano też praktykantów (adeptów różnej wiedzy), którzy wspierali rządców we wprowadzaniu unowocześnień

Z reguły rządca, administrator, miał do dyspozycji swój własny dwór niedaleko okazalszej siedziby właściciela terenów, którymi zarządzał. Mógł też korzystać z niektórych urządzeń - np. powozów do celów prywatnych, rodzina miała pokrywane koszty leczenia. Rządca miał też pensję i dodatki. Rodziny te często zmieniały miejsce pracy, a więc też i życia, stąd ogromna trudność w uchwyceniu ich losów. Przeważająca większość rządców do połowy XIX wieku pochodziła ze zubożałej szlachty. Później powoli bywali też zatrudniani wykształceni chłopi. Wielu rządców na terenach Galicji pochodziło spośród osadników niemieckich.

Więcej informacji


* Baza Oficjalistów dóbr prywatnych w Genealogii Polaków
* Więcej o rządcach na Forum

Grafika





rządca ekonomii
Zob.: rządca



rządca miasta
Zob.: rządca



zarządca
Zob.: rządca




Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.



Bazy z których korzystasz finansowane są tylko społecznie. Pomóż!
Fundacja Odtworzeniowa Dóbr Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Regon: 122719308, NIP: 6793086820
konto: Bank Pocztowy 96 1320 1856 2935 3154 2000 0001

Usługa online - Pay Pal




© Dynamiczny Herbarz Rodzin Polskich 2001-
Wszelkie kopiowanie słownika i haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.