uszczerbienie - definicja w leksykonie genealogicznym
 

 
Aktualna liczba haseł słownika związanych z herbami: 3558, ponad 30.000 nazwisk
 
Wyszukiwanie graficzne

Wg mobiliów
Herby puste całkiem lub w części
Herby składające się z kolorów
Herby z instrumentami
Herby z ptakami
Stworzenia mityczne
Herby nieznane
Herby uszczerbione
Godła przedheraldyczne
Znaki literopodobne
Formy krzyża
Symbole planet
Znaki zodiaku
Symbole alchemiczne
Symbolika masońska
Trudne znaki genealogiczne
Elementy heraldyczne
Znamiona bartne
 
Artystyczne wykonanie drzew, herbów, eklibrisów
Pracownia heraldyczna
 
Galeria zdjęć i innych grafik herbów

Inne Słowniki Herbarza
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Lokalizacje geogr.
Baza fotografii
Zbiory nazwisk, listy
Powstańcy 1863 - lista
Zarządcy dóbr prywatnych
Staropolskie przepisy kulinarne
Opowiadania
 
 
 
Nazwa herbu
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                                      (dokładne słowo)
Opis, nazwisko
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
Mobilium w herbie
     
Wpisz nazwę rzeczy która występuje w herbie (liczba pojedyncza, mianownik - np.: jeleń)
uszczerbienie
Zapras, abatment (niem. Schimpfwappen) - rodzaj celowej skazy na herbie, stosowana na ogół w heraldyce europejskiej jako rodzaj kary za poważne przewinienia. Prawo do nadawania uszczerbienia miał tylko panujący a uszczerbienie to można było zmyć jedynie jakąś wyjątkową zasługą.
Z reguły wymieniano 8-9 powodów uszczerbienia i wiązano z nimi odpowiednie kształty skaz - np. tchórzostw, zabicie jeńca, zdradę, kłamstwo, niesubordynację, rabunek, chełpliwość, pijaństwo, porzucenie chorągwi suwerena, przekazanie suwerenowi fałszywej wiadomości, cofnięcie rzuconego wyzwania.

W heraldyce polskiej uszczerbienie spotykamy najczęściej jako wersje herbów, które potem, w ramach zasady absolutnej równości szlacheckiej, stały się pełnoprawnymi herbami. Trudno powiedzieć czy powodem ich powstania są faktyczne niecne czyny czy też jest to raczej chęć wyróżnienia rodziny lub uprawomocnienie wersji herbowej, jednak spotykamy liczne legendy odnoszące się do ich powstania (szczególnie u Długosza i Niesieckiego). Wartość owych legend z reguły jest wątpliwa.

Szczególnym typem uszczerbienia w heraldyce polskiej są herby pochodzące, lub nawiązujące do godła Polski. W tym wypadku nie jest to niemal na pewno dyshonor, lecz wręcz przeciwnie raczej dodatkowa nobilitacja lub zaznaczenie obcego pochodzenia rodziny. Powstanie tych herbów wiąże się głównie z kontaktami polsko-węgierskimi w późnym średniowieczu (np. Amadej, Orla, a nawet być może Sas)

Herby uszczerbione w Herbarzu




Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.




© Dynamiczny Herbarz Rodzin Polskich 2001-
Wszelkie kopiowanie słownika i haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.