|
Opieka nad stroną, maile |
Stanisław, o którym przypisek Krasickiego dodaje, że chorąży W. Ks. Litewskiego był synem Stanisława, starosty omelańskiego i Heleny Romerówny, urodzony w r. 1756; był ów Stanisław jenerał-adjntaniom buławy polnej W. Ks. Litewskiego, chorążym W. Ks. Litewskiego, potem jenerał-majorem, dalej podkomorzym litewskim, następnie marszałkiem nadwornym W. Ks. Litewskiego, starostą grodowym Słonimskim; z bracław-skiego powiatu wybrany posłem w województwie wileńskiem, a potom wspólnie z księciem Adamem Czartoryskim, jenerałem ziem podolskich, na sejm w 1782 roku. W roku 1788 obrany posłem ua pamiętny sejm konstytucyjny. Będąc ministrem do ostatniej chwili bronił honoru i praw narodu; a gdy król przystąpił do spisku konfedoracyi targowickiej, Sołtan wspólnie protestując z głosami Ignacego Potockiego, Ostrowskiego, Małachowskiego, księcia Kazimierza. Nestora Sapiehy, złożyli urząd ministrów i kraj opuścili, gdzie gwałt i hańba zapanowały.
Po naradzie z Kościuszką i patryotami, Sołtan wrócił na Litwę, aby usposobić umysły do wybicia się z niewoli. Litwa prawie cała zajęta najezdniczem wojskiem moskiewskiem, to też 14 kwietnia 1794 r. Moskale porwali Sołtana w Nowogródku i wtrącili w Smoleńsku w lochy więzienia, gdzie był trzymany 15 miesięcy, potem wywieziony w głąb Rossyi do Kazania, skąd wrócił do kraju za cesarza Pawła; w tej niewoli miał uciechę nie małą, bo
Włoscianie z majątku w Inflantach, będącego niedawno własnością Sołtana zebrali między sobą 2000 rubli, wybrali z pomiędzy siebie w deputacyi dwu chłopów i ci Sołtanowi owe 2000 w darze na wygnaniu oddali. Wróciwszy do Litwy, osiadł w swej rezydencyi Zdzięciole, odmawiając składania przysięgi wierności.
W roku 1812 był Prezesem Rządu Narodowego w Litwie, przez Napoleona I w Wilnie mianowany. Był kawalerem Orła białego, św. Stanisława i oficerem legii honorowei.
Ożeniony lovto z księżniczką Franciszką Radziwiłłówną, córką Stanisława podkomorzego litewskiego i Pociejówny, z togo małżeństwa mieli syna Adama i córki; Karolinę za Józefem Kublickim, Annę za Antonim Wańkowiczem i Helenę za Franciszkiem Sołtanem, kawalerem maltańskim, marszałkiem pińskim. 2o voto z Konstancyą Toplicką,z tego małżeństwa synowie: Stanisław lo voto żonaty z Maryą Jundziłłówną i 2o vto z Albertyną Jundziłłówną, w roku 1863 zesłany na Sybir do Tobolska; Władysław żonaty z Oktawią Sołtanówną, córką Józefa na Prezmie, w 1863 roku zesłany do Permy; i córkę Helenę zamężną za Eyssymontem a potem za Dr. Janem Pileckim.